ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਵਂਦਨਾ
Saraswati Vandana in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਸਰਸਵਤੀ ਵੰਦਨਾ ('ਯਾ ਕੁੰਦੇਂਦੁਤੁਸ਼ਾਰਹਾਰਧਵਲਾ') ਵਿੱਦਿਆ, ਸੰਗੀਤ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਬਾਣੀ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਰੀ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਤੁਤੀ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੀ, ਵੀਣਾ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਦੇਵੀ ਦਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਾਠ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀ, ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Found in various Puranas and the Saraswati Stotram tradition · Ancient Sanskrit tradition · Ancient (exact date unknown)
ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬਲ ਨਦੀ-ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਸਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਵਿੱਦਿਆ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਬਣ ਗਈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੂਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਚਿੱਟੇ ਵਸਤਰਧਾਰੀ, ਕਮਲਾਸਨਾ, ਵੀਣਾ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੀ ਸਰਬ-ਸਾਂਝੀ ਸਕੂਲ-ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਬਣ ਗਈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਵੇਦ ਚੁਰਾ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡੋਬ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਦਿਲੋਂ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਕਸਰ ਅਸਾਧਾਰਨ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਜਵਾਬ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਵਹਿ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਗਤ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਯਾ ਕੁਨ੍ਦੇਨ੍ਦੁਤੁਸ਼ਾਰਹਾਰਧਵਲਾ ਯਾ ਸ਼ੁਭ੍ਰਵਸ੍ਤ੍ਰਾਵ੍ਰਿਤਾ ਯਾ ਵੀਣਾਵਰਦਣ੍ਡਮਣ੍ਡਿਤਕਰਾ ਯਾ ਸ਼੍ਵੇਤਪਦ੍ਮਾਸਨਾ। ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਚ੍ਯੁਤਸ਼ਂਕਰਪ੍ਰਭ੍ਰਿਤਿਭਿਰ੍ਦੇਵੈਃ ਸਦਾ ਪੂਜਿਤਾ ਸਾ ਮਾਂ ਪਾਤੁ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਭਗਵਤੀ ਨਿਃਸ਼ੇਸ਼ਜਾਡ੍ਯਾਪਹਾ॥
Ya Kundendu Tushara Hara Dhavala Ya Shubhra Vastra Avrita Ya Veena Vara Danda Mandita Kara Ya Shveta Padma Asana Ya Brahma Achyuta Shankara Prabhritibhih Devaih Sada Poojita Sa Maam Paatu Saraswati Bhagavati Nihshesha Jadyapaha
ਅਰਥ:ਜੋ ਚਮੇਲੀ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਹਾਰ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵੀਣਾ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਦਾ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਸਰਸਵਤੀ ਭਗਵਤੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਚਾਰਸਾਰਪਰਮਾਮਾਦ੍ਯਾਂ ਜਗਦ੍ਵ੍ਯਾਪਿਨੀਂ ਵੀਣਾਪੁਸ੍ਤਕਧਾਰਿਣੀਮਭਯਦਾਂ ਜਾਡ੍ਯਾਨ੍ਧਕਾਰਾਪਹਾਮ੍। ਹਸ੍ਤੇ ਸ੍ਫਾਟਿਕਮਾਲਿਕਾਂ ਚ ਦਧਤੀਂ ਪਦ੍ਮਾਸਨੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ ਵਨ੍ਦੇ ਤਾਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਭਗਵਤੀਂ ਬੁਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਾਂ ਸ਼ਾਰਦਾਮ੍॥
Shuklaam Brahma Vichara Sara Paramam Aadyaam Jagad Vyapineem Veena Pustaka Dharineem Abhaya Daam Jadyandhakarapahaam Haste Sfatika Malikaam Cha Dadhateem Padmasane Sansthitaam Vande Taam Parameshwareem Bhagavateem Buddhi Pradaam Shaaradaam
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਸ਼ਾਰਦਾ (ਸਰਸਵਤੀ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਆਦਿ ਅਤੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਵੀਣਾ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਭੈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਫਟਿਕ ਦੀ ਮਾਲਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਆਸੀਨ ਹੈ—ਉਹ ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Saraswati Vandana ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਅਤਿ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਤਰ।
ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਤੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨੂੰ ਤਿੱਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਲਾ, ਸੰਗੀਤ, ਲਿਖਾਈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿੱਦਿਆ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਕਾਲਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹਿਤਕਾਰੀ।
ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਲਣ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਹੁਨਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Saraswati Vandana ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ। ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਅਤੇ ਕਲਮ ਰੱਖੋ। ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਚਿੱਟਾ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਚਿੱਟੀ ਮਠਿਆਈ ਅਰਪਣ ਕਰੋ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 11 ਵਾਰ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ 'ਤੇ 108 ਵਾਰ ਜਾਪ ਅਤਿ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Saraswati Vandana ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ