ശിവ മാനസ പൂജാ
Shiva Manasa Puja in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
✦ അർഥം
ശിവ മാനസ പൂജ ആദി ശങ്കരാചാര്യർ രചിച്ച ശിവന്റെ പരമമായ 'മാനസിക പൂജ'യാണ്, ഇതിൽ സിംഹാസനം, സ്നാനം, വസ്ത്രങ്ങൾ, ഭക്ഷണം, സംഗീതം, പ്രണാമം എന്നിവയെല്ലാം ഹൃദയത്തിൽ തന്നെ സമർപ്പിക്കുന്നു. പൂജയ്ക്ക് ബാഹ്യ വസ്തുക്കൾ ആവശ്യമില്ലെന്ന് ഇത് പഠിപ്പിക്കുന്നു — സ്നേഹം കൊണ്ട് മാത്രം ഏറ്റവും സമ്പൂർണമായ പൂജ മനസ്സിൽ ചെയ്യാം. ഇത് വിശേഷിച്ച് മഹാ ശിവരാത്രിയിലും തിങ്കളാഴ്ചകളിലും ജപിക്കപ്പെടുന്നു, ക്ഷമാ പ്രാർത്ഥനയോടെ അവസാനിക്കുന്നു.
ഉത്ഭവം & കഥ
Composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE
ശങ്കരാചാര്യരുടെ ശിവ മാനസ പൂജ സകല 'മാനസിക പൂജകളിലും' ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടത്. അഞ്ച് ശ്ലോകങ്ങളിൽ ഭക്തൻ ശിവന് ഒരു രത്നഖചിത സിംഹാസനം, ഹിമാലയ സ്നാനം, ദിവ്യ വസ്ത്രങ്ങൾ, ഒരു സ്വർണ പാത്രത്തിൽ വിരുന്ന്, സംഗീതം, നൃത്തം, പ്രണാമം എന്നിവ സമർപ്പിക്കുന്നു — എല്ലാം ഹൃദയത്തിൽ സങ്കൽപ്പിച്ച് — പിന്നെ തന്റെ ആത്മാവ് തന്നെ ശിവനാണെന്നും, തന്റെ ഓരോ കർമ്മവും ഒരു പൂജയാണെന്നും തിരിച്ചറിയുന്നു, അവസാനം തന്റെ സകല ദോഷങ്ങൾക്കും ക്ഷമ യാചിക്കുന്നു. നൽകാൻ സ്നേഹം മാത്രമുള്ള ഭക്തന് ഇത് തികഞ്ഞ പ്രാർത്ഥനയാണ്.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
ഈ മാനസിക പൂജ, യഥാർത്ഥ ഭക്തിയോടെ സമർപ്പിച്ചാൽ, ശിവനെ ഏറ്റവും വിലയേറിയ ക്ഷേത്ര പൂജയ്ക്ക് കുറവില്ലാതെ പ്രസാദിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു — കാരണം ഭഗവാൻ സ്വർണവും പുഷ്പങ്ങളുമല്ല, അവയെ ഹൃദയത്തിൽ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന സ്നേഹമാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്, മറ്റൊന്നുമില്ലാത്തവന് മാനസ പൂജ ഒരു സമ്പൂർണവും സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടതുമായ സമർപ്പണമാണ്.
കേട്ടുകൊണ്ട് ജപിക്കൂ
അർഥസഹിതം പൂർണ പാഠം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
രത്നൈഃ കല്പിതമാസനം ഹിമജലൈഃ സ്നാനം ച ദിവ്യാമ്ബരം നാനാരത്നവിഭൂഷിതം മൃഗമദാമോദാങ്കിതം ചന്ദനമ്। ജാതീചമ്പകബില്വപത്രരചിതം പുഷ്പം ച ധൂപം തഥാ ദീപം ദേവ ദയാനിധേ പശുപതേ ഹൃത്കല്പിതം ഗൃഹ്യതാമ്॥
Ratnaih kalpitamasanam himajalaih snanam cha divyambaram nanaratnavibhushitam mrigamadamodankitam chandanam Jatichampakabilvapatrarachitam pushpam cha dhupam tatha dipam deva dayanidhe pashupate hritkalpitam grihyatam
അർഥം:രത്നങ്ങളാൽ രചിച്ച സിംഹാസനം, ശീതള ഹിമജലത്തിലെ സ്നാനം, അനേകം രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ദിവ്യ വസ്ത്രം, കസ്തൂരി സുഗന്ധ ചന്ദനം; മുല്ല, ചമ്പകം, ബിൽവപത്രങ്ങളാൽ രചിച്ച പുഷ്പം, ധൂപം, ദീപം — ഓ പ്രഭോ, കരുണാനിധിയേ, പശുപതിയേ, എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ രചിച്ച ഈ പൂജ സ്വീകരിക്കുക.
സൌവര്ണേ നവരത്നഖണ്ഡരചിതേ പാത്രേ ഘൃതം പായസം ഭക്ഷ്യം പഞ്ചവിധം പയോദധിയുതം രമ്ഭാഫലം പാനകമ്। ശാകാനാമയുതം ജലം രുചികരം കര്പൂരഖണ്ഡോജ്ജ്വലം താമ്ബൂലം മനസാ മയാ വിരചിതം ഭക്ത്യാ പ്രഭോ സ്വീകുരു॥
Sauvarne navaratnakhandarachite patre ghritam payasam bhakshyam panchavidham payodadhiyutam rambhaphalam panakam Shakanamayutam jalam ruchikaram karpurakhandojjvalam tambulam manasa maya virachitam bhaktya prabho svikuru
അർഥം:നവരത്നങ്ങൾ പതിച്ച സ്വർണ പാത്രത്തിൽ നെയ്യ്, മധുര പായസം, അഞ്ച് തരം ഭക്ഷ്യം, പാൽ, തൈര്, വാഴപ്പഴങ്ങൾ, മധുര പാനകം; അനേകം ശാകങ്ങൾ, കർപ്പൂര കണങ്ങളാൽ പ്രകാശിക്കുന്ന രുചികര ജലം, താംബൂലം — ഇതെല്ലാം എന്റെ മനസ്സിൽ ഭക്തിയോടെ രചിച്ചത്, ഓ പ്രഭോ, സ്വീകരിക്കുക.
ഛത്രം ചാമരയോര്യുഗം വ്യജനകം ചാദര്ശകം നിര്മലം വീണാഭേരിമൃദങ്ഗകാഹലകലാ ഗീതം ച നൃത്യം തഥാ। സാഷ്ടാങ്ഗം പ്രണതിഃ സ്തുതിര്ബഹുവിധാ ഹ്യേതത്സമസ്തം മയാ സങ്കല്പേന സമര്പിതം തവ വിഭോ പൂജാം ഗൃഹാണ പ്രഭോ॥
Chhatram chamarayoryugam vyajanakam chadarshakam nirmalam vinabherimridangakahalakala gitam cha nrityam tatha Sashtangam pranatih stutirbahuvidha hyetatsamastam maya sankalpena samarpitam tava vibho pujam grihana prabho
അർഥം:ഛത്രം, ചാമരങ്ങളുടെ ജോഡി, വിശറി, നിർമല ദർപ്പണം; വീണ, ഭേരി, മൃദംഗം, കാഹളം സംഗീത കല, ഗീതം, നൃത്തം; അഷ്ടാംഗ പ്രണാമം, അനേക വിധ സ്തുതി — ഇതെല്ലാം എന്റെ ഹൃദയപൂർവ സങ്കൽപത്താൽ നിനക്ക് സമർപ്പിച്ചു, ഓ വിഭോ; ഈ പൂജ ഗ്രഹിക്കുക, ഓ പ്രഭോ.
ആത്മാ ത്വം ഗിരിജാ മതിഃ സഹചരാഃ പ്രാണാഃ ശരീരം ഗൃഹം പൂജാ തേ വിഷയോപഭോഗരചനാ നിദ്രാ സമാധിസ്ഥിതിഃ। സഞ്ചാരഃ പദയോഃ പ്രദക്ഷിണവിധിഃ സ്തോത്രാണി സര്വാ ഗിരോ യദ്യത്കര്മ കരോമി തത്തദഖിലം ശമ്ഭോ തവാരാധനമ്॥
Atma tvam girija matih sahacharah pranah shariram griham puja te vishayopabhogarachana nidra samadhisthitih Sancharah padayoh pradakshinavidhih stotrani sarva giro yadyatkarma karomi tattadakhilam shambho tavaradhanam
അർഥം:നീ തന്നെ എന്റെ ആത്മാവ്; പാർവതി (ഗിരിജ) എന്റെ ബുദ്ധി; എന്റെ പ്രാണങ്ങൾ നിന്റെ സഹചരർ; എന്റെ ശരീരം നിന്റെ ഗൃഹം; എന്റെ സമസ്ത വിഷയ ഭോഗം നിന്റെ പൂജ; എന്റെ നിദ്ര സമാധി സ്ഥിതി; എന്റെ ഓരോ ചുവടും നിന്റെ പ്രദക്ഷിണം, എന്റെ സമസ്ത വാക്കും നിന്റെ സ്തുതി — ഓ ശംഭോ, ഞാൻ ചെയ്യുന്ന ഓരോ കർമവും നിന്റെ ആരാധന തന്നെ.
കരചരണകൃതം വാക്കായജം കര്മജം വാ ശ്രവണനയനജം വാ മാനസം വാപരാധമ്। വിഹിതമവിഹിതം വാ സര്വമേതത്ക്ഷമസ്വ ജയ ജയ കരുണാബ്ധേ ശ്രീമഹാദേവ ശമ്ഭോ॥
Karacharanakritam vakkayajam karmajam va shravananayanajam va manasam vaparadham Vihitamavihitam va sarvametatkshamasva jaya jaya karunabdhe shrimahadeva shambho
അർഥം:കൈകൊണ്ടോ കാലുകൊണ്ടോ, വാക്ക്, കായം അല്ലെങ്കിൽ കർമം കൊണ്ടോ, ചെവികൊണ്ടോ കണ്ണുകൊണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ മനസ്സുകൊണ്ടോ ചെയ്ത — ഏതു അപരാധവും, വിഹിതമോ അവിഹിതമോ, അതെല്ലാം ക്ഷമിക്കുക, ഓ കരുണാസാഗരമേ; ജയം, ജയം, ശ്രീ മഹാദേവാ, ശംഭോ!
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
Shiva Manasa Puja പാരായണ ഫലങ്ങൾ
ആദി ശങ്കരാചാര്യർ രചിച്ച ഇത് ശിവന്റെ പരമമായ 'മാനസിക പൂജ'യാണ് — സിംഹാസനം, സ്നാനം, വസ്ത്രങ്ങൾ, ഭക്ഷണം, സംഗീതം, പ്രണാമം എന്നിവയെല്ലാം ഹൃദയത്തിൽ തന്നെ സമർപ്പിക്കൽ.
പൂജയ്ക്ക് ബാഹ്യ വസ്തുക്കൾ ആവശ്യമില്ലെന്ന് ഇത് പഠിപ്പിക്കുന്നു: സമർപ്പിക്കാൻ ഒന്നുമില്ലാത്തവർക്കും സ്നേഹം കൊണ്ട് മാത്രം മനസ്സിൽ ഏറ്റവും സമ്പൂർണമായ പൂജ ചെയ്യാം.
നാലാമത്തെ ശ്ലോകം ആരാധകനെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവനിൽ ലയിപ്പിക്കുന്നു — 'ഞാൻ ഏത് കർമ്മം ചെയ്താലും, ശംഭോ, അതെല്ലാം നിന്റെ പൂജയാണ്' — ഭഗവാന്റെ നിരന്തര സ്മരണ വളർത്തുന്നു.
സമാപന ശ്ലോകം ക്ഷമയുടെ ഒരു പ്രിയപ്പെട്ട പ്രാർത്ഥനയാണ്, ഇത് കൈ, വാക്ക്, കണ്ണ്, മനസ്സ് എന്നിവയുടെ ഓരോ ദോഷത്തിനും ക്ഷമ യാചിക്കുന്നു — ഏത് പൂജയുടെയും സമാപനത്തിൽ ജപിക്കുന്നു.
വിശേഷിച്ച് മഹാ ശിവരാത്രിയിലും തിങ്കളാഴ്ചകളിലും, ധ്യാനത്തിൽ, ബാഹ്യ പൂജ സാധ്യമല്ലാത്തപ്പോഴെല്ലാം ജപിക്കപ്പെടുന്നു.
Shiva Manasa Puja പാരായണ വിധി
കണ്ണുകൾ അടച്ച് ശാന്തമായി ഇരുന്ന് ഓരോ ശ്ലോകവും സാവധാനത്തിൽ ജപിക്കുക, ഓരോ സമർപ്പണവും ശിവന്റെ മുന്നിൽ വയ്ക്കുന്നതായി വ്യക്തമായി സങ്കൽപ്പിച്ച് — രത്നഖചിത സിംഹാസനം, സ്നാനം, ഭക്ഷണം, സംഗീതം, പ്രണാമം. നാലാമത്തെ ശ്ലോകം നിങ്ങളുടെ ഓരോ കർമ്മവും അവന്റെ പൂജയിൽ ലയിപ്പിക്കട്ടെ, ക്ഷമയുടെ പ്രാർത്ഥനയോടെ അവസാനിപ്പിക്കുക. യാതൊരു വസ്തുക്കളും ആവശ്യമില്ല; ഭക്തിയാണ് ഏക സമർപ്പണം.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ Shiva Manasa Puja ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ