శివ మానస పూజా
Shiva Manasa Puja in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
శివ మానస పూజ ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన శివుని పరమ 'మానసిక పూజ', ఇందులో సింహాసనం, స్నానం, వస్త్రాలు, ఆహారం, సంగీతం మరియు ప్రణామం అన్నీ హృదయంలోనే సమర్పించబడతాయి. పూజకు బాహ్య సామగ్రి అవసరం లేదని ఇది బోధిస్తుంది — కేవలం ప్రేమతో అత్యంత సంపూర్ణ పూజను మనస్సులో చేయవచ్చు. ఇది ముఖ్యంగా మహా శివరాత్రి మరియు సోమవారాలలో జపించబడుతుంది మరియు క్షమాపణ ప్రార్థనతో ముగుస్తుంది.
మూలం & కథ
Composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE
శంకరాచార్యుల శివ మానస పూజ సకల 'మానసిక పూజల'లో అత్యంత ప్రియమైనది. ఐదు శ్లోకాలలో భక్తుడు శివునికి ఒక రత్నఖచిత సింహాసనం, హిమాలయ స్నానం, దివ్య వస్త్రాలు, స్వర్ణ పాత్రలో విందు, సంగీతం, నృత్యం మరియు ప్రణామం సమర్పిస్తాడు — అన్నీ హృదయంలో ఊహించుకుంటూ — తర్వాత తన ఆత్మే శివుడని, తన ప్రతి కర్మ ఒక పూజ అని గ్రహిస్తాడు, చివరగా తన సకల దోషాలకు క్షమ కోరుతాడు. ఇది ఇవ్వడానికి కేవలం ప్రేమ మాత్రమే ఉన్న భక్తునికి సంపూర్ణ ప్రార్థన.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఈ మానసిక పూజ, నిజమైన భక్తితో సమర్పిస్తే, శివుని అత్యంత ఖరీదైన దేవాలయ పూజకు తక్కువేమీ కాకుండా సంతోషపెడుతుందని బోధించబడుతుంది — ఎందుకంటే ప్రభువు బంగారం మరియు పుష్పాలను కాక వాటిని హృదయంలో రూపొందించే ప్రేమను స్వీకరిస్తాడు, మరియు మరేమీ లేనివారికి మానస పూజ ఒక సంపూర్ణ మరియు అంగీకరించబడిన సమర్పణ.
వింటూ పఠించండి
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
రత్నైః కల్పితమాసనం హిమజలైః స్నానం చ దివ్యామ్బరం నానారత్నవిభూషితం మృగమదామోదాఙ్కితం చన్దనమ్। జాతీచమ్పకబిల్వపత్రరచితం పుష్పం చ ధూపం తథా దీపం దేవ దయానిధే పశుపతే హృత్కల్పితం గృహ్యతామ్॥
Ratnaih kalpitamasanam himajalaih snanam cha divyambaram nanaratnavibhushitam mrigamadamodankitam chandanam Jatichampakabilvapatrarachitam pushpam cha dhupam tatha dipam deva dayanidhe pashupate hritkalpitam grihyatam
అర్థం:రత్నాలతో రచించిన సింహాసనం, శీతల హిమజలంతో స్నానం, అనేక రత్నాలతో అలంకరించిన దివ్య వస్త్రం, కస్తూరి సుగంధ చందనం; మల్లె, సంపంగి, బిల్వపత్రాలతో కూర్చిన పుష్పం, ధూపం, దీపం — ఓ ప్రభూ, కరుణానిధీ, పశుపతీ, నా హృదయంలో రచించిన ఈ పూజను స్వీకరించు.
సౌవర్ణే నవరత్నఖణ్డరచితే పాత్రే ఘృతం పాయసం భక్ష్యం పఞ్చవిధం పయోదధియుతం రమ్భాఫలం పానకమ్। శాకానామయుతం జలం రుచికరం కర్పూరఖణ్డోజ్జ్వలం తామ్బూలం మనసా మయా విరచితం భక్త్యా ప్రభో స్వీకురు॥
Sauvarne navaratnakhandarachite patre ghritam payasam bhakshyam panchavidham payodadhiyutam rambhaphalam panakam Shakanamayutam jalam ruchikaram karpurakhandojjvalam tambulam manasa maya virachitam bhaktya prabho svikuru
అర్థం:నవరత్నాలు పొదిగిన స్వర్ణ పాత్రలో నెయ్యి, తీపి పాయసం, ఐదు రకాల భక్ష్యాలు, పాలు, పెరుగు, అరటిపండ్లు, తీపి పానకం; అనేక శాకాలు, కర్పూర కణాలతో ప్రకాశించే రుచికర జలం, తాంబూలం — ఇదంతా నా మనస్సులో భక్తితో రచించినది, ఓ ప్రభూ, స్వీకరించు.
ఛత్రం చామరయోర్యుగం వ్యజనకం చాదర్శకం నిర్మలం వీణాభేరిమృదఙ్గకాహలకలా గీతం చ నృత్యం తథా। సాష్టాఙ్గం ప్రణతిః స్తుతిర్బహువిధా హ్యేతత్సమస్తం మయా సఙ్కల్పేన సమర్పితం తవ విభో పూజాం గృహాణ ప్రభో॥
Chhatram chamarayoryugam vyajanakam chadarshakam nirmalam vinabherimridangakahalakala gitam cha nrityam tatha Sashtangam pranatih stutirbahuvidha hyetatsamastam maya sankalpena samarpitam tava vibho pujam grihana prabho
అర్థం:ఛత్రం, చామరాల జంట, విసనకర్ర, నిర్మల అద్దం; వీణ, భేరి, మృదంగం, కాహళ సంగీత కళ, గీతం, నృత్యం; అష్టాంగ ప్రణామం, అనేక విధ స్తుతి — ఇదంతా నా హృదయపూర్వక సంకల్పంతో నీకు సమర్పించాను, ఓ విభూ; ఈ పూజను గ్రహించు, ఓ ప్రభూ.
ఆత్మా త్వం గిరిజా మతిః సహచరాః ప్రాణాః శరీరం గృహం పూజా తే విషయోపభోగరచనా నిద్రా సమాధిస్థితిః। సఞ్చారః పదయోః ప్రదక్షిణవిధిః స్తోత్రాణి సర్వా గిరో యద్యత్కర్మ కరోమి తత్తదఖిలం శమ్భో తవారాధనమ్॥
Atma tvam girija matih sahacharah pranah shariram griham puja te vishayopabhogarachana nidra samadhisthitih Sancharah padayoh pradakshinavidhih stotrani sarva giro yadyatkarma karomi tattadakhilam shambho tavaradhanam
అర్థం:నీవే నా ఆత్మ; పార్వతి (గిరిజ) నా బుద్ధి; నా ప్రాణాలు నీ సహచరులు; నా శరీరం నీ గృహం; నా సమస్త విషయ భోగం నీ పూజ; నా నిద్ర సమాధి స్థితి; నా ప్రతి అడుగు నీ ప్రదక్షిణ, నా సమస్త వాక్కు నీ స్తుతి — ఓ శంభో, నేను చేసే ప్రతి కర్మ నీ ఆరాధనే.
కరచరణకృతం వాక్కాయజం కర్మజం వా శ్రవణనయనజం వా మానసం వాపరాధమ్। విహితమవిహితం వా సర్వమేతత్క్షమస్వ జయ జయ కరుణాబ్ధే శ్రీమహాదేవ శమ్భో॥
Karacharanakritam vakkayajam karmajam va shravananayanajam va manasam vaparadham Vihitamavihitam va sarvametatkshamasva jaya jaya karunabdhe shrimahadeva shambho
అర్థం:చేతితో లేదా కాలితో, వాక్కు, కాయ లేదా కర్మతో, చెవి లేదా కంటితో, లేదా మనస్సుతో చేసిన — ఏ అపరాధమైనా, విహితమైనా అవిహితమైనా, దానినంతా క్షమించు, ఓ కరుణాసాగరా; జయము, జయము, శ్రీ మహాదేవా, శంభో!
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
Shiva Manasa Puja పారాయణ ప్రయోజనాలు
ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన ఇది శివుని పరమ 'మానసిక పూజ' — సింహాసనం, స్నానం, వస్త్రాలు, ఆహారం, సంగీతం మరియు ప్రణామం అన్నీ హృదయంలోనే సమర్పించడం.
పూజకు బాహ్య సామగ్రి అవసరం లేదని ఇది బోధిస్తుంది: సమర్పించడానికి ఏమీ లేనివారు కూడా కేవలం ప్రేమతో మనస్సులో అత్యంత సంపూర్ణ పూజను చేయవచ్చు.
నాలుగవ శ్లోకం పూజకుని పూజింపబడేవానిలో లీనం చేస్తుంది — 'నేను ఏ కర్మ చేసినా, ఓ శంభో, అదంతా నీ పూజే' — భగవంతుని నిరంతర స్మరణను పెంపొందిస్తుంది.
ముగింపు శ్లోకం క్షమాపణ యొక్క ప్రియమైన ప్రార్థన, ఇది చేయి, వాక్కు, నేత్రం మరియు మనస్సు యొక్క ప్రతి దోషానికి క్షమ కోరుతుంది — ఏ పూజ ముగింపులోనైనా జపించబడుతుంది.
ముఖ్యంగా మహా శివరాత్రి మరియు సోమవారాలలో, ధ్యానంలో, మరియు బాహ్య పూజ సాధ్యం కానప్పుడెల్లా జపించబడుతుంది.
Shiva Manasa Puja పారాయణ విధి
కళ్ళు మూసుకొని ప్రశాంతంగా కూర్చొని ప్రతి శ్లోకాన్ని నెమ్మదిగా జపించండి, ప్రతి సమర్పణను శివుని ముందు ఉంచబడుతున్నట్లు స్పష్టంగా ఊహించుకుంటూ — రత్నఖచిత సింహాసనం, స్నానం, ఆహారం, సంగీతం మరియు ప్రణామం. నాలుగవ శ్లోకం మీ ప్రతి కర్మను ఆయన పూజలో లీనం చేయనివ్వండి, మరియు క్షమాపణ ప్రార్థనతో ముగించండి. ఎటువంటి సామగ్రి అవసరం లేదు; భక్తియే ఏకైక సమర్పణ.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి Shiva Manasa Pujaను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి