nirvana-shatkamatma-shatkamshivohamadi-shankaracharya

నిర్వాణ షట్కమ్ (ఆత్మ షట్కమ్)

Nirvana Shatkam (Atma Shatkam) in Telugu · తెలుగు

🕉️ hindu·📿 1× జపం·🕐 ఉదయం వేళ ధ్యానం; మహాశివరాత్రి; వేదాంత అధ్యయనానికి ముందు·🎵 ఆడియో సహితం·📜 Composed by Adi Shankaracharya

మీ భాష/లిపిలో చదవండి

हिन्दी / देवनागरीతెలుగుதமிழ்ಕನ್ನಡ മലയാളം ગુજરાતી বাংলা ଓଡ଼ିଆ ਪੰਜਾਬੀ English සිංහල 𑌗𑍍𑌰𑌨𑍍𑌥

✦ అర్థం

నిర్వాణ షట్కం (ఆత్మ షట్కం) ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన ఆరు శ్లోకాల స్తోత్రం, ఇది అద్వైత వేదాంత యొక్క సర్వోత్తమ గానం. ప్రతి శ్లోకం శరీరం, మనస్సు, భావం మరియు పరిస్థితితో తాదాత్మ్యాన్ని నిరాకరించి 'చిదానందరూపః శివోఽహమ్' — 'నేను చైతన్య-ఆనందం, నేను శివుడిని' — తో ముగుస్తుంది.

మూలం & కథ

Composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE

యువ శంకరుడు, ఒక గురువును వెతుకుతూ, ఋషి గోవింద భగవత్పాదుడు అడిగిన 'నీవు ఎవరు?' అనే ప్రశ్నకు సమాధానంగా ఈ ఆరు శ్లోకాలను — నిర్వాణ షట్కం — గానం చేశాడని సంప్రదాయం చెబుతుంది, తాను శరీరం, ఇంద్రియాలు, మనస్సు లేదా అహంకారం కాదని, జన్మ లేదా మృత్యువుచే బంధితుడు కాదని, కానీ నిరాకార ఆత్మ, చైతన్యం మరియు ఆనందమేనని ప్రకటిస్తూ: 'శివోఽహమ్, శివోఽహమ్.' ఇది అద్వైత వేదాంత యొక్క అత్యంత స్పష్టమైన ప్రకటనలలో ఒకటిగా నిలుస్తుంది.

✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు

ఈ ఆరు శ్లోకాలను విని, ఋషి గోవింద భగవత్పాదుడు బాలుడైన శంకరుడిని ఇప్పటికే ఆత్మలో స్థిరపడినవాడిగా గుర్తించి తన శిష్యుడిగా స్వీకరించాడని చెబుతారు; అప్పటి నుండి ఈ స్తోత్రం 'నేను ఎవరిని?' అనే ప్రశ్నకు సాధకుడి స్వంత సమాధానంగా ఉంది.

వింటూ పఠించండి

0మొత్తం జపం

అర్థంతో పూర్తి పాఠం

ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్‌పై తాకి వినండి

శ్లోకం 1

మనోబుద్ధ్యహంకారచిత్తాని నాహం న చ శ్రోత్రజిహ్వే న చ ఘ్రాణనేత్రే । న చ వ్యోమ భూమిర్న తేజో న వాయుః చిదానన్దరూపః శివోఽహమ్ శివోఽహమ్ ॥

Manobuddhyahamkarachittani naham Na cha shrotrajihve na cha ghrananetre Na cha vyoma bhumirna tejo na vayuh Chidanandarupah shivoham shivoham

అర్థం:నేను మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారం లేదా చిత్తం కాదు; చెవులు లేదా నాలుక కాదు, ముక్కు లేదా కళ్ళు కాదు; ఆకాశం, భూమి, అగ్ని లేదా వాయువు కాదు. నేను చైతన్యం మరియు ఆనందం యొక్క స్వరూపం — నేను శివుడిని, నేను శివుడిని.

శ్లోకం 2

న చ ప్రాణసంజ్ఞో న వై పఞ్చవాయుః న వా సప్తధాతుర్న వా పఞ్చకోశః । న వాక్పాణిపాదం న చోపస్థపాయూ చిదానన్దరూపః శివోఽహమ్ శివోఽహమ్ ॥

Na cha pranasamjno na vai panchavayuh Na va saptadhaturna va panchakoshah Na vakpanipadam na chopasthapayu Chidanandarupah shivoham shivoham

అర్థం:నేను ప్రాణం కాదు, ఐదు వాయువులు కాదు; ఏడు ధాతువులు కాదు, ఐదు కోశాలు కాదు; వాక్కు, చేతులు, కాళ్ళు కాదు, జననేంద్రియ మరియు గుదం కాదు. నేను చైతన్యం మరియు ఆనందం యొక్క స్వరూపం — నేను శివుడిని, నేను శివుడిని.

శ్లోకం 3

న మే ద్వేషరాగౌ న మే లోభమోహౌ మదో నైవ మే నైవ మాత్సర్యభావః । న ధర్మో న చార్థో న కామో న మోక్షః చిదానన్దరూపః శివోఽహమ్ శివోఽహమ్ ॥

Na me dvesharagau na me lobhamohau Mado naiva me naiva matsaryabhavah Na dharmo na chartho na kamo na mokshah Chidanandarupah shivoham shivoham

అర్థం:నాలో ద్వేషం లేదు రాగం లేదు, లోభం లేదు మోహం లేదు; మదం లేదు, ఈర్ష్యా భావం కూడా లేదు; నేను ధర్మం, అర్థం, కామం మరియు మోక్షాన్ని మించినవాడిని. నేను చైతన్యం మరియు ఆనందం యొక్క స్వరూపం — నేను శివుడిని, నేను శివుడిని.

శ్లోకం 4

న పుణ్యం న పాపం న సౌఖ్యం న దుఃఖం న మన్త్రో న తీర్థం న వేదా న యజ్ఞాః । అహం భోజనం నైవ భోజ్యం న భోక్తా చిదానన్దరూపః శివోఽహమ్ శివోఽహమ్ ॥

Na punyam na papam na saukhyam na duhkham Na mantro na tirtham na veda na yajnah Aham bhojanam naiva bhojyam na bhokta Chidanandarupah shivoham shivoham

అర్థం:నేను పుణ్యం కాదు పాపం కాదు, సుఖం కాదు దుఃఖం కాదు; మంత్రం కాదు, తీర్థం కాదు, వేదాలు కాదు, యజ్ఞాలు కాదు; నేను భోజనం కాదు, భోజ్యం కాదు, భోక్త కాదు. నేను చైతన్యం మరియు ఆనందం యొక్క స్వరూపం — నేను శివుడిని, నేను శివుడిని.

శ్లోకం 5

న మే మృత్యుశంకా న మే జాతిభేదః పితా నైవ మే నైవ మాతా న జన్మ । న బన్ధుర్న మిత్రం గురుర్నైవ శిష్యః చిదానన్దరూపః శివోఽహమ్ శివోఽహమ్ ॥

Na me mrityushamka na me jatibhedah Pita naiva me naiva mata na janma Na bandhurna mitram gururnaiva shishyah Chidanandarupah shivoham shivoham

అర్థం:నాకు మృత్యు భయం లేదు, జాతి భేదం లేదు; నాకు తండ్రి లేడు, తల్లి లేదు, జన్మ కూడా లేదు; బంధువు లేడు, మిత్రుడు లేడు, గురువు లేడు, శిష్యుడు లేడు. నేను చైతన్యం మరియు ఆనందం యొక్క స్వరూపం — నేను శివుడిని, నేను శివుడిని.

శ్లోకం 6

అహం నిర్వికల్పో నిరాకారరూపో విభుత్వాచ్చ సర్వత్ర సర్వేన్ద్రియాణామ్ । న చాసంగతం నైవ ముక్తిర్న మేయః చిదానన్దరూపః శివోఽహమ్ శివోఽహమ్ ॥

Aham nirvikalpo nirakararupo Vibhutvachcha sarvatra sarvendriyanam Na chasamgatam naiva muktirna meyah Chidanandarupah shivoham shivoham

అర్థం:నేను నిర్వికల్పుడిని, నిరాకార స్వరూపుడిని; సర్వత్ర వ్యాపించి, అన్ని ఇంద్రియాలలో ఉన్నవాడిని; నేను బద్ధుడిని కాదు, ముక్తుడిని కాదు, తెలియవలసిన వస్తువు కాదు. నేను చైతన్యం మరియు ఆనందం యొక్క స్వరూపం — నేను శివుడిని, నేను శివుడిని.

పదం-పదం అర్థం

ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి

చిదానన్దరూపః🔊Chidananda-rupahచైతన్యం (చిత్) మరియు ఆనందం యొక్క స్వభావం కలవాడు

శివోఽహమ్🔊Shivoham'నేను శివుడిని' — నేను ఆ మంగళకర, శుద్ధ ఆత్మను (ప్రతి శ్లోకం ధ్రువపదం)

మనోబుద్ధ్యహంకార🔊Mano-buddhy-ahankaraమనస్సు, బుద్ధి మరియు అహంకారం — ఆత్మ కాని అంతఃకరణాలు

నిర్వికల్పః🔊Nirvikalpaవికల్పం (భేద-కల్పన) లేనిది; అవిభాజ్య పరబ్రహ్మం

పఞ్చకోశః🔊Pancha-koshaఆత్మను ఆవరించే ఐదు కోశాలు (అన్న, ప్రాణ, మనస్, బుద్ధి, ఆనంద)

Nirvana Shatkam (Atma Shatkam) పారాయణ ప్రయోజనాలు

✦

ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన ఇది అద్వైత వేదాంత యొక్క సర్వోత్తమ స్తోత్రం — ఆత్మను (ఆత్మన్) శరీరం మరియు మనస్సును మించిన శుద్ధ చైతన్య-ఆనందంగా అనుభవించడానికి గానం చేస్తారు.

✦

మనం కానిదంతటినీ నిరాకరించి ('నేతి నేతి') మరియు 'శివోఽహమ్' (నేను శివుడిని) ను ధృవీకరించడం ద్వారా, ఇది మనస్సును అమర, నిరాకార ఆత్మ చైతన్యంలో స్థిరపరుస్తుంది.

✦

అంతరంగ శాంతి, నిర్భయత్వం మరియు వైరాగ్యం కోసం పఠిస్తారు, శరీరం, అహంకారం మరియు సుఖ-దుఃఖ ద్వంద్వాలతో తాదాత్మ్యాన్ని కరిగిస్తుంది.

✦

సాధకులు మరియు ధ్యానులకు ప్రియమైనది, ధ్యానం మరియు వేదాంత అధ్యయన ప్రారంభంలో, మరియు మహాశివరాత్రి నాడు పఠిస్తారు.

✦

ఓం నమః శివాయ మరియు శివ స్తోత్రాలతో కలిపి శివుడే అయిన ఆత్మపై చింతనగా గానం చేస్తారు.

Nirvana Shatkam (Atma Shatkam) పారాయణ విధి

జప సంఖ్య1సార్లు

ఉత్తమ సమయంఉదయం వేళ ధ్యానం; మహాశివరాత్రి; వేదాంత అధ్యయనానికి ముందు

దిశEast or North; or simply seated in meditation

ధ్యాన భంగిమలో నిశ్శబ్దంగా కూర్చోండి, శ్వాసను స్థిరపరచండి, మరియు ప్రతి శ్లోకాన్ని దాని అర్థంపై ధ్యానిస్తూ నెమ్మదిగా పఠించండి — శరీరం, మనస్సు మరియు అహంకారంతో తాదాత్మ్యాన్ని నిరాకరిస్తూ, 'చిదానందరూపః శివోఽహమ్, శివోఽహమ్' (నేను చైతన్య-ఆనందం, నేను శివుడిని) అనే ధ్రువపదంలో విశ్రమిస్తూ. ఇది ఒక గానం ఎంతో, ఒక చింతన కూడా అంతే.

తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు

ఈ పేజీలో పూర్తి Nirvana Shatkam (Atma Shatkam) తెలుగు లిపిలో ఇవ్వబడింది — అవే మూల శ్లోకాలు, అక్షరం-అక్షరం లిప్యంతరించి, మీరు సౌకర్యంగా చదివి పఠించగలిగేలా. ఏ పంక్తిపైన అయినా (లేదా ▶ బటన్) తాకి దాని పఠనం వినండి.

అవును — లిపి మాత్రమే మారుతుంది; పదాలు, వాటి అర్థం మూలమే. ఈ పేజీలోని శ్లోకం-శ్లోకం అర్థం, ప్రయోజనాలు, పారాయణ విధి యథాతథంగా వర్తిస్తాయి.

నిర్వాణ షట్కం (ఆత్మ షట్కం అని కూడా పిలుస్తారు) అద్వైత వేదాంత మహా ఆచార్యుడైన ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన ఆరు శ్లోకాల స్తోత్రం. ప్రతి శ్లోకం శరీరం, మనస్సు, భావం మరియు పరిస్థితితో తాదాత్మ్యాన్ని నిరాకరించి 'చిదానందరూపః శివోఽహమ్' — 'నేను చైతన్య-ఆనందం, నేను శివుడిని' — అనే ధృవీకరణతో ముగుస్తుంది.

'శివోఽహమ్' అంటే 'నేను శివుడిని' — కేవలం వ్యక్తిగత దేవత మాత్రమే కాదు, పరబ్రహ్మంతో ఏకమైన శుద్ధ, మంగళకర, నిరాకార ఆత్మ (ఆత్మన్). ఈ ధ్రువపదం ఒకరి నిజ స్వరూపం చైతన్యం మరియు ఆనందం అని, శరీరం, మనస్సు మరియు ప్రపంచంచే తాకబడనిది అని ధృవీకరిస్తుంది.

దీనిని ఆది శంకరాచార్యులు (8వ శతాబ్దం) రచించారు. బాలుడిగా గురువును వెతుకుతూ, 'నీవు ఎవరు?' అని అడిగినప్పుడు, ఆయన ఈ ఆరు శ్లోకాలతో సమాధానమిచ్చారని — తాను శరీరం లేదా మనస్సు కాదు కానీ శాశ్వత ఆత్మ, చైతన్య-ఆనందమేనని ప్రకటించారని సంప్రదాయం చెబుతుంది.

దీనిని ఉదయం వేళ నిశ్శబ్దంలో, ధ్యాన ప్రారంభంలో, వేదాంత అధ్యయనానికి ముందు, మరియు మహాశివరాత్రి నాడు గానం చేస్తారు. ఒక కర్మకాండ కంటే ఎక్కువగా, ఇది ప్రతి శ్లోకం అర్థంపై ధ్యానిస్తూ నెమ్మదిగా పఠించవలసిన చింతన.

ఇవి కూడా చదవండి

Dakshinamurthy Stotramदक्षिणामूर्ति स्तोत्रम्Shiv Chalisaशिव चालीसा Shiv Panchakshar Stotraशिव पञ्चाक्षर स्तोत्र Lingashtakamलिंगाष्टकम्Shiva Rudra Ashtakamशिव रुद्राष्टकम्Shiva Tandava Stotramशिव तांडव स्तोत्रम्

ఉపయోగపడిందా? ఆత్మీయులతో పంచుకోండి 🙏

ॐ

పూర్తి Nirvana Shatkam (Atma Shatkam)ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి

పూర్తి Nirvana Shatkam (Atma Shatkam) (దేవనాగరి)అన్ని మంత్రాలు ప్రయోజనం ద్వారా వెతకండి