శ్రీమద్భగవద్గీతా 2.14 — మాత్రాస్పర్శాస్తు కౌన్తేయ
શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા 2.14 — માત્રાસ્પર્શાસ્તુ કૌન્તેય in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
సాంఖ్యయోగ అధ్యాయపు ఈ శ్లోకంలో శ్రీకృష్ణుడు అర్జునునికి శీతోష్ణాలు, సుఖదుఃఖాలు ఇంద్రియాల, విషయాల సంయోగం నుండే ఉత్పన్నమవుతాయని బోధిస్తాడు. అటువంటి అనుభవాలకు ఆరంభం, అంతం ఉన్నందున, అవి అనిత్యాలు, కావున వాటిని ఓర్పుతో, సహనంతో (తితిక్ష) సహించాలి. ఇది సాధకుని మనస్థైర్యానికి సిద్ధం చేసే సమత యొక్క మూలభూత బోధ.
మూలం & కథ
Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 14 · Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa) · Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)
కురుక్షేత్ర యుద్ధభూమిలో పలికిన ఈ శ్లోకం, సాంఖ్యయోగ అధ్యాయంలో శోకాకుల అర్జునునికి శ్రీకృష్ణుడు ఇచ్చిన మొదటి బోధలలో ఒకటి. ఆత్మ యొక్క నిత్యత్వాన్ని వివరించిన తరువాత, శ్రీకృష్ణుడు ఇప్పుడు శరీరపు ద్వంద్వాలను సహించే ఆచరణాత్మక సాధన వైపు మళ్ళుతాడు. తితిక్ష యొక్క ఈ బోధ వేదాంత ఆధ్యాత్మిక సాధనకు ఒక మూలస్తంభమైంది, దీనిని యుగయుగాలుగా సాధువులు, ఆచార్యులు ప్రతిధ్వనించారు.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఈ శ్లోకాన్ని ఆత్మసాత్ చేసుకున్నవారు సౌభాగ్యం, దుర్భాగ్యం రెండింటిలోనూ అవిచలితంగా ఉంటారని సాధువులు చెబుతారు; దీని ద్వారా ప్రేరేపితమైన ఓర్పుతో కూడిన సహనం, అదే అధ్యాయంలో తరువాత వర్ణించిన స్థితప్రజ్ఞుని అఖండ శాంతిగా పరిపక్వమవుతుందని చెప్పబడింది.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
మాత్రాస్పర్శాస్తు కౌన్తేయ శీతోష్ణసుఖదుఃఖదాః। ఆగమాపాయినోఽనిత్యాస్తాంస్తితిక్షస్వ భారత॥
mātrā-sparśhās tu kaunteya śhītoṣhṇa-sukha-duḥkha-dāḥ āgamāpāyino ’nityās tans-titikṣhasva bhārata
అర్థం:ఓ కుంతీపుత్రా! శీతోష్ణాలను, సుఖదుఃఖాలను కలిగించే ఇంద్రియాల, విషయాల సంయోగానికి ఆరంభం, అంతం ఉంటాయి; అవి అనిత్యాలు, కావున ఓ భరతవంశీయా! వాటిని నీవు సహించు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા 2.14 — માત્રાસ્પર્શાસ્તુ કૌન્તેય పారాయణ ప్రయోజనాలు
సుఖం మరియు దుఃఖం రెండింటి పట్ల తితిక్ష (ఓర్పుతో కూడిన సహనం)ను పెంపొందిస్తుంది
జీవితపు ద్వంద్వాల మధ్య సమత మరియు అంతరంగ స్థైర్యాన్ని అభివృద్ధి చేస్తుంది
సకల ఇంద్రియ అనుభవాలు తాత్కాలికమైనవి, అశాశ్వతమైనవి అని సాధకునికి గుర్తుచేస్తుంది
క్షణభంగుర భావనలతో తాదాత్మ్యాన్ని సడలించి ఆందోళనను తగ్గిస్తుంది
స్థితప్రజ్ఞుడు (స్థిరబుద్ధి కలవాడు) కావడానికి పునాది వేస్తుంది
కష్టం, రోగం లేదా అసౌకర్యం సమయంలో ఒక శక్తివంతమైన ధ్యానం
શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા 2.14 — માત્રાસ્પર્શાસ્તુ કૌન્તેય పారాయణ విధి
ప్రశాంతంగా కూర్చుని శ్లోకాన్ని నెమ్మదిగా పఠించండి, దాని అర్థంపై ధ్యానించండి. శీతం లేదా ఉష్ణం, లాభం లేదా నష్టం, ప్రశంస లేదా నింద మిమ్మల్ని కలవరపెట్టినప్పుడల్లా, 'ఆగమాపాయినోఽనిత్యాః' అని స్మరించండి — అవి వస్తాయి, పోతాయి, అవి అనిత్యాలు. స్థిరంగా శ్వాసిస్తూ, ప్రతిఘటన లేకుండా ఆ సంవేదనను గడిచిపోనివ్వండి, తితిక్ష యొక్క సాక్షి వృత్తిని ధరిస్తూ.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા 2.14 — માત્રાસ્પર્શાસ્તુ કૌન્તેયను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి