ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੮.੬ — ਯਂ ਯਂ ਵਾਪਿ ਸ੍ਮਰਨ੍ਭਾਵਂ
શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા ૮.૬ — યં યં વાપિ સ્મરન્ ભાવં in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਲੋਕ ਮੌਤ ਦੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਦੇ ਵੇਲੇ ਮਨੁੱਖ ਜਿਸ ਭਾਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਭਾਵ ਉਹ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਤਿਮ ਵਿਚਾਰ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਤੋਂ ਘੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਹੀ ਬਣਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਦਾ ਅਸੀਂ ਨਿਰੰਤਰ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜੀਵਨ ਭਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹੀ ਸਾਡਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਅੰਤਿਮ ਵਿਚਾਰ ਬਣ ਜਾਣ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 8, Verse 6 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਅੱਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਅਕਸ਼ਰ-ਬ੍ਰਹਮ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਰਬ੍ਰਹਮ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਯਾਣ ਦੇ ਪਲ ਦੀ ਮਨੋਅਵਸਥਾ ਹੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਅੰਤਿਮ ਵਿਚਾਰ ਪਰਮ ਲਕਸ਼ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸਿਮਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਾਜਾ ਭਰਤ, ਜਿਸ ਹਿਰਨ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਹ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਉਸ 'ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਵਿਚਾਰ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਹਿਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ — ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦੀ ਜੀਉਂਦੀ ਜਾਗਦੀ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ — ਪਰੰਪਰਾ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਜਦਕਿ ਅੰਤਿਮ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਗਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸੰਤ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਦਾ ਆਗ੍ਰਹ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਯਂ ਯਂ ਵਾਪਿ ਸ੍ਮਰਨ੍ਭਾਵਂ ਤ੍ਯਜਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕਲੇਵਰਮ੍। ਤਂ ਤਮੇਵੈਤਿ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਸਦਾ ਤਦ੍ਭਾਵਭਾਵਿਤਃ॥
yaṁ yaṁ vāpi smaran bhāvaṁ tyajatyante kalevaram taṁ tam evaiti kaunteya sadā tad-bhāva-bhāvitaḥ
ਅਰਥ:ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ! ਮਨੁੱਖ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਦੇ ਵੇਲੇ ਜਿਸ ਭਾਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਉਸ ਭਾਵ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਉਸੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા ૮.૬ — યં યં વાપિ સ્મરન્ ભાવં ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਅੰਤਿਮ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਨਿਰਣਾਇਕ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਜੀਵਨ ਭਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸਿਮਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਜਿਸ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਹੀ ਬਣਦੇ ਹਾਂ
ਅੰਤਿਮ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸਾਧਨਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ ਦੁਆਰਾ ਮੌਤ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਰਭੈਤਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ
ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਵੱਲ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੋਖ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા ૮.૬ — યં યં વાપિ સ્મરન્ ભાવં ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਸਿਮਰਨ ਪਾਲਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਤਿਮ ਵਿਚਾਰ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਆਦਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪ੍ਰਭੂ-ਸਿਮਰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ — ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ 'ਮੌਤ' ਹੈ — ਮਨ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਧਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਅੰਤਿਮ ਵਿਚਾਰ ਬਣ ਜਾਣ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਲਾ 'ਤੇ ਜਪੋ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਭਰਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਨ ਦਿਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા ૮.૬ — યં યં વાપિ સ્મરન્ ભાવં ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ