అగస్త్యం కుమ్భకర్ణం చ — భోజనోత్తర (పాచన) మన్త్ర
अगस्त्यं कुम्भकर्णं च — भोजनोत्तर (पाचन) मन्त्र in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
ఈ చక్కని చిన్న శ్లోకాన్ని భోజనం తరువాత (సంప్రదాయంగా రాత్రి నిద్రకు ముందు) ఇప్పుడే తిన్న ఆహారం చక్కగా జీర్ణమగుటకై పఠిస్తారు. అపార భోజన, జీర్ణశక్తికి ప్రసిద్ధులైన ఐదుగురిని — సముద్రాన్ని త్రాగిన అగస్త్యుని, కుంభకర్ణుని, శనిని, సముద్రాగ్ని బడబానలమును, భీముని (వృకోదరుని) — ఇది స్మరింపజేస్తుంది. వీరిని స్మరించడం ద్వారా భక్తుడు ప్రబల జఠరాగ్ని, ఉత్తమ ఆరోగ్యాన్ని కోరుకుంటాడు.
మూలం & కథ
Traditional smarana (remembrance) shloka recited after meals · Traditional · Classical
ఈ ప్రియమైన శ్లోకం ఆహారం, ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన నిత్య భక్తి సంస్కృతిలో భాగం. భోజనం చేసిన తరువాత భక్తుడు అసాధారణ భోజన, జీర్ణశక్తికి ప్రసిద్ధులైన ఐదుగురిని స్మరిస్తాడు — ఒకే గుక్కలో సముద్రాన్ని మింగాడని చెప్పబడే అగస్త్య; అపార ఆకలి గల కుంభకర్ణ, భీములు; శని; మరియు నిరంతరం సముద్ర జలాన్ని భస్మం చేసే సముద్రాగ్ని బడబానల. 'ఆహార జీర్ణం కొరకు' వీరిని స్మరిస్తూ ఈ శ్లోకం సహజంగా, భక్తిపూర్ణంగా ప్రబల అంతరాగ్ని, ఉత్తమ ఆరోగ్యం, భోజనం తరువాత హాయి విశ్రాంతిని ఆవాహన చేస్తుంది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
సముద్రాన్ని త్రాగిన అగస్త్యుని భోజనం తరువాత స్మరించేవాడు బరువైన భోజనాన్ని కూడా సులభంగా జీర్ణం చేసుకుంటాడని సంప్రదాయంగా చెబుతారు; ఎందుకంటే అటువంటి ప్రబల జీర్ణశక్తుల వైపు మళ్ళిన మనస్సు శరీరపు సొంత అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేసి, అజీర్ణంతో ఎన్నడూ బాధపడదు.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
అగస్త్యం కుమ్భకర్ణం చ శనిం చ బడబానలమ్ । ఆహారపరిణామార్థం స్మరామి చ వృకోదరమ్ ॥
Agastyam Kumbhakarnam cha Shanim cha Badabanalam Ahara-parinamartham smarami cha Vrikodaram
అర్థం:నా ఆహారం చక్కగా జీర్ణమగుటకై అగస్త్యుని, కుంభకర్ణుని, శనిని, బడబానలమును (సముద్రాగ్నిని), వృకోదరుని (భీముని) స్మరిస్తాను — వీరందరూ గొప్ప జీర్ణశక్తికి ప్రసిద్ధులు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
अगस्त्यं कुम्भकर्णं च — भोजनोत्तर (पाचन) मन्त्र పారాయణ ప్రయోజనాలు
భోజనం తరువాత (రాత్రి సమయంలో) ఇప్పుడే తిన్న ఆహారం చక్కగా జీర్ణమగుటకై ప్రార్థించడానికి పఠించబడుతుంది.
ఐదుగురు పౌరాణిక 'మహా జీర్ణకర్తల'ను — అగస్త్య, కుంభకర్ణ, శని, బడబానల, భీముని — ఆవాహన చేసి ప్రబల జఠరాగ్నిని ప్రజ్వలింపజేస్తుంది.
ఉత్తమ ఆరోగ్యాన్ని, తేలికైన కడుపును, నిద్రకు ముందు పఠిస్తే ప్రశాంత నిద్రను ప్రసాదిస్తుంది.
శరీర సంరక్షణను కూడా ప్రార్థనామయ, భక్తిపూర్ణ కర్మగా మార్చే మనోహర, సులభంగా గుర్తుండే శ్లోకం.
ఆహారం పట్ల కృతజ్ఞతను, తిన్న తరువాత తన ఆరోగ్యంపై జాగరూక దృష్టిని పెంపొందిస్తుంది.
కుటుంబమంతా దీనిని భోజన దినచర్యలో భాగంగా ప్రతిరోజూ పఠించేంత సరళం.
अगस्त्यं कुम्भकर्णं च — भोजनोत्तर (पाचन) मन्त्र పారాయణ విధి
భోజనం ముగించిన తరువాత — విశేషంగా రాత్రి భోజనం తరువాత నిద్రకు వెళ్ళే ముందు — ఆహారం చక్కగా జీర్ణమవ్వాలని ప్రార్థిస్తూ ఒకసారి నిశ్శబ్దంగా పఠించండి. పఠిస్తూ శ్లోకంలో పేర్కొన్న ప్రబల జీర్ణశక్తి గల ఐదుగురిని స్మరించి, లోపల ఆరోగ్యవంత, దీప్తిమంత జఠరాగ్నిని మృదువుగా భావించండి.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి अगस्त्यं कुम्भकर्णं च — भोजनोत्तर (पाचन) मन्त्रను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి