ଅଙ୍ଗଂ ହରେଃ ପୁଲକଭୂଷଣମ୍
अङ्गं हरेः पुलकभूषणम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଏହା ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ରଚିତ କନକଧାରା ସ୍ତୋତ୍ରର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରଥମ ବର୍ଣ୍ଣନାତ୍ମକ ଶ୍ଲୋକ, ଯାହା ମା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କଟାକ୍ଷ-ଦୃଷ୍ଟିର କୃପା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ। ଏଥିରେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରୋମାଞ୍ଚିତ ଅଙ୍ଗ ଉପରେ ବସିଥିବା ଭ୍ରମରୀ ଓ ପୁଷ୍ପିତ ତମାଳବୃକ୍ଷର ଉପମା ଦିଆଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ ନିହିତ। ଭକ୍ତ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି ଯେ ସେହି କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଦୃଷ୍ଟି ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଫେରୁ ଓ ତାଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଉ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Kanakadhara Stotram (verse 1 of the descriptive verses), composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE
ପ୍ରାୟ ଆଠ ବର୍ଷର ବାଳକ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭାବେ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଜଣେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦରିଦ୍ର ନାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ଦେବାକୁ ଗୋଟିଏ ଅଁଳା ବ୍ୟତୀତ କିଛି ନ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥ ଉଦାରତାରେ ବିଗଳିତ ହୋଇ, ସେ ସ୍ୱତଃସ୍ଫୂର୍ତ୍ତ ଭାବେ ମା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସ୍ତୁତି କଲେ, ଏବଂ ଏହି ଶ୍ଲୋକ — 'ଅଙ୍ଗଂ ହରେଃ ପୁଲକଭୂଷଣମ୍' — ସେହି ପ୍ରାର୍ଥନା, କନକଧାରା ସ୍ତୋତ୍ର, ଆରମ୍ଭ କରେ। ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସେହି ନାରୀଙ୍କ ଗୃହ ଉପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଁଳା ବର୍ଷା କଲେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଶଙ୍କରବିଜୟ ଅନୁସାରେ, ବାଳକ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିର ବର୍ଣ୍ଣନାକାରୀ ଏହି ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ପାଠ କଲେ, ସେତେବେଳେ ଆକାଶ ମେଘାଚ୍ଛନ୍ନ ହୋଇ ସେହି ଦରିଦ୍ର ନାରୀଙ୍କ ଗୃହ ଉପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଁଳା ବର୍ଷିଲା, ତାଙ୍କ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଚିରଦିନ ପାଇଁ ଶେଷ କଲା। ଏହି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶ୍ଲୋକ ତେଣୁ ସେହି ପ୍ରାର୍ଥନାର ଆଦି ବୋଲି ଗଣାଯାଏ ଯାହା ଶୂନ୍ୟରୁ ଧନ ପ୍ରକଟ କଲା।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଅଙ୍ଗଂ ହରେଃ ପୁଲକଭୂଷଣମାଶ୍ରଯନ୍ତୀ ଭୃଙ୍ଗାଙ୍ଗନେଵ ମୁକୁଲାଭରଣଂ ତମାଲମ୍ । ଅଙ୍ଗୀକୃତାଖିଲଵିଭୂତିରପାଙ୍ଗଲୀଲା ମାଙ୍ଗଲ୍ଯଦାଽସ୍ତୁ ମମ ମଙ୍ଗଲଦେଵତାଯାଃ ॥
Angam hareh pulakabhushanamashrayanti Bhringanganeva mukulabharanam tamalam Angikritakhilavibhutirapangalila Mangalyadastu mama mangaladevatayah
ଅର୍ଥ:କଢ଼ରେ ଶୋଭିତ କୃଷ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ତମାଳବୃକ୍ଷ ଉପରେ ଯେପରି ଭ୍ରମରୀ ବସେ, ସେପରି ହରି (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ରୋମାଞ୍ଚିତ ଅଙ୍ଗର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ — ତାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ଯାହାଙ୍କ ରୋମ ଆନନ୍ଦରେ ଠିଆ ହୋଇଯାଏ — ସମସ୍ତ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିଭୂତି ଧାରଣକାରିଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସେହି କଟାକ୍ଷ-ଲୀଳା; ସର୍ବ ମଙ୍ଗଳଦାୟିନୀ ସେହି ମଙ୍ଗଳଦେବୀଙ୍କ ସେହି କଲ୍ୟାଣକାରୀ ସୁନ୍ଦର ଦୃଷ୍ଟି ମୋତେ ମଙ୍ଗଳ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରୁ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
अङ्गं हरेः पुलकभूषणम् ପାଠର ଲାଭ
ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରକାରୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରାର୍ଥନା କନକଧାରା ସ୍ତୋତ୍ରର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆବାହନ
ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଧନପ୍ରଦାୟିନୀ କଟାକ୍ଷ (କୃପା-ଦୃଷ୍ଟି) ଆକର୍ଷଣ କରେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରାଯାଇ ନ ପାରିଲେ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଦୈନିକ ପ୍ରାର୍ଥନା ଭାବେ ଆଦର୍ଶ
ଦେବୀଙ୍କ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟତାର ଧ୍ୟାନ କରି ଭକ୍ତି ବିକଶିତ କରେ
ସମୃଦ୍ଧିର ଆହ୍ୱାନରେ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଶୁକ୍ରବାର, ଦୀପାବଳି ଓ ଧନତେରସରେ ପାଠ କରାଯାଏ
ମାଙ୍ଗଲ୍ୟ — ଶୁଭତା, ବୈବାହିକ କଲ୍ୟାଣ ଓ ସାମଗ୍ରିକ ମଙ୍ଗଳ ପ୍ରଦାନ କରେ ବୋଲି କଥିତ
अङ्गं हरेः पुलकभूषणम् ପାଠ ବିଧି
ଲକ୍ଷ୍ମୀ କିମ୍ବା ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ନାରାୟଣଙ୍କ ପ୍ରତିମା ସମ୍ମୁଖରେ ବସନ୍ତୁ ଏବଂ ଘୃତ ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ। ପଦ୍ମ କିମ୍ବା ହଳଦିଆ ପୁଷ୍ପ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଶ୍ଲୋକ ୧୧ କିମ୍ବା ୧୦୮ ଥର ପାଠ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କ କରୁଣାମୟୀ କଟାକ୍ଷ-ଦୃଷ୍ଟି ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବାର ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତୁ। ଏହାକୁ ଗୋଟିଏ ପ୍ରବଳ ବୀଜ-ପ୍ରାର୍ଥନା ଭାବେ ଏକାକୀ କିମ୍ବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କନକଧାରା ସ୍ତୋତ୍ରର ଆରମ୍ଭ ଭାବେ ପାଠ କରାଯାଇପାରେ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ अङ्गं हरेः पुलकभूषणम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ