ଅଣୋରଣୀଯାନ୍ମହତୋ ମହୀଯାନ୍
अणोरणीयान्महतो महीयान् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଅଣୋରଣୀୟାନ୍ମହତୋ ମହୀୟାନ୍ କଠ ଉପନିଷଦର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରିୟ ଶ୍ଳୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଯାହା ଆତ୍ମାର ବିରୋଧାଭାସୀ ସ୍ୱରୂପ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ — ଯାହା ସୂକ୍ଷ୍ମତମ ଅଣୁଠାରୁ ବି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ବିଶାଳତମଠାରୁ ବି ବିଶାଳ, ତଥାପି ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀର ହୃଦୟର ଗୁପ୍ତ ଗୁହାରେ ବିରାଜମାନ। ଏହା ଶିଖାଏ ଯେ କେବଳ ସେହି ନିଷ୍କାମ ସାଧକ, ଯାହାର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି, ଏହି ଆତ୍ମାର ମହିମା ଦର୍ଶନ କରି ସମସ୍ତ ଶୋକରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Katha Upanishad, Verse 1.2.20 · Traditional (Upanishadic); taught by Yama to Nachiketa · Vedic / Upanishadic
କଠ ଉପନିଷଦରେ ଯମ, ମୃତ୍ୟୁର ଦେବତା, ଦୃଢ଼ ବାଳକ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ଅମର ଆତ୍ମାର ଜ୍ଞାନ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି। ନଚିକେତାଙ୍କୁ ଧନ ଓ ଭୋଗ ବଦଳରେ ଜ୍ଞାନ ବାଛିବା ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଯମ ସେହି ଆତ୍ମାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭିତରେ ନିବାସ କରେ: ଅଣୁଠାରୁ ବି ସୂକ୍ଷ୍ମ ତଥାପି ମହାନଠାରୁ ବି ମହାନ, ହୃଦୟ ଗୁହାରେ ଲୁଚି ଅଛି। ସେ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି ଯେ ଯିଏ ଇଚ୍ଛାକୁ ଶାନ୍ତ କରିଛି ଓ ମନକୁ ନିର୍ମଳ କରିଛି, ସେ ହିଁ ଏହି ମହିମାମୟ ଆତ୍ମା ଦର୍ଶନ କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶୋକର ଅତୀତ ଚାଲିଯାଏ — ସେହି ଅମରତ୍ୱ ଯାହା ନଚିକେତା ମାଗିଥିଲେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
କଠ ଉପନିଷଦ ଶିଖାଏ ଯେ ଆତ୍ମା, ଯଦିଓ ହୃଦୟରେ ସ୍ଥିର ବସିଛି, ଶରୀର ଶୋଇବା ସମୟରେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାତ୍ରା କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତରେ ଏହା ଅମର ଜ୍ୟୋତି; ଏବଂ ଏହା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ ଯେ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନୀ ଏହି 'ମହାନ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ' ଆତ୍ମାକୁ ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ନିବାସ କରୁଥିବା ରୂପେ ଜାଣିନିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଆଉ ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ସେହି ଶାନ୍ତି ପାଇଯାଇଛନ୍ତି ଯାହା ଶାଶ୍ୱତ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଅଣୋରଣୀଯାନ୍ମହତୋ ମହୀଯାନାତ୍ମାସ୍ଯ ଜନ୍ତୋର୍ନିହିତୋ ଗୁହାଯାମ୍ । ତମକ୍ରତୁଃ ପଶ୍ଯତି ଵୀତଶୋକୋ ଧାତୁପ୍ରସାଦାନ୍ମହିମାନମାତ୍ମନଃ ॥
aṇor aṇīyān mahato mahīyān ātmāsya jantor nihito guhāyām tam akratuḥ paśyati vītaśoko dhātuprasādān mahimānam ātmanaḥ
ଅର୍ଥ:ଅଣୁଠାରୁ ବି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ମହାନଠାରୁ ବି ମହାନ ଏହି ଆତ୍ମା ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀର ହୃଦୟ-ଗୁହାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଯେଉଁ ନିଷ୍କାମ ପୁରୁଷ, ଯାହାର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି, ସେ ସେହି ଆତ୍ମାର ମହିମା ଦର୍ଶନ କରେ ଏବଂ ଶୋକରହିତ ହୋଇଯାଏ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
अणोरणीयान्महतो महीयान् ପାଠର ଲାଭ
ଆତ୍ମାକୁ ଅନନ୍ତ ଭାବେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଅନନ୍ତ ଭାବେ ବିଶାଳ — ସମସ୍ତ ମାପର ଅତୀତ — ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ପରମ ସତ୍ତାକୁ ଅନ୍ତରରେ, ହୃଦୟ ଗୁହାରେ, ଧ୍ୟାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରୂପେ ସ୍ଥାପନ କରେ।
ଶିଖାଏ ଯେ ଇଚ୍ଛାରୁ ମୁକ୍ତି ଓ ଶାନ୍ତ ମନ ହିଁ ଆତ୍ମାର ଦର୍ଶନର ଚାବି।
ଆତ୍ମାର ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରୁଥିବା ଲୋକକୁ ଶୋକରୁ ମୁକ୍ତି (ବୀତ-ଶୋକ) ର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ।
ଆନ୍ତରିକ ଶାନ୍ତି, ନିଷ୍କାମତା ଓ ଏକାଗ୍ର ଚିନ୍ତନ ବିକଶିତ କରେ।
ମନର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ତଥା ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ଆତ୍ମା ଆଡ଼କୁ ଧ୍ୟାନ ଫେରାଇବା ପାଇଁ ଜପ କରାଯାଏ।
अणोरणीयान्महतो महीयान् ପାଠ ବିଧି
ଶ୍ଳୋକ ପାଠ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ତା'ପରେ ଧ୍ୟାନକୁ ଭିତରେ ସେହି 'ହୃଦୟର ଗୁହା' ଆଡ଼କୁ ଫେରାନ୍ତୁ ଯାହାର ଏହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ। ଇଚ୍ଛା ଓ ଚଞ୍ଚଳତାକୁ ଶାନ୍ତ ହେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ ସେପରି ନିର୍ମଳ ହୋଇଯାଏ ଯେପରି ଶ୍ଳୋକ ନିର୍ଦେଶ ଦିଏ। ସେହି ଶାନ୍ତିରେ, ସେହି ଆତ୍ମା ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତୁ ଯାହା ଅଣୁଠାରୁ ବି ସୂକ୍ଷ୍ମ ତଥାପି ସମସ୍ତ ଆକାଶଠାରୁ ବି ବିଶାଳ, ଭିତରେ ବିରାଜମାନ। ସେହି ମହିମାର ଶୋକରହିତ ସ୍ଥିରତାରେ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତୁ, ଯାହା ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ଆତ୍ମାର ମହିମା।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ अणोरणीयान्महतो महीयान् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ