അര്ധനാരീനടേശ്വര സ്തോത്രമ്
अर्धनारीनटेश्वर स्तोत्रम् in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
✦ അർഥം
അർധനാരീനടേശ്വര സ്തോത്രം, ആദി ശങ്കരാചാര്യർ രചിച്ചത്, അർധനാരീശ്വരൻ — പകുതി ശിവൻ, പകുതി പാർവതി രൂപം — എന്നതിന്റെ എട്ടു ശ്ലോകങ്ങളുടെ സ്തോത്രമാണ്. ഓരോ ശ്ലോകവും ദേവിയുടെ ഗുണത്തെ ദേവന്റെ അനുരൂപ ഗുണവുമായി ചേർത്ത്, പ്രസിദ്ധമായ പല്ലവി 'നമഃ ശിവായൈ ച നമഃ ശിവായ'യോടെ അവസാനിക്കുന്നു, ഇത് ബോധവും ശക്തിയും വേർപിരിക്കാനാവാത്ത സംയോഗത്തെ വാഴ്ത്തുന്നു. ഒമ്പതാം ശ്ലോകം ഫലശ്രുതിയാണ്, പാരായണം ചെയ്യുന്നവർക്ക് മാന്യത, ദീർഘായുസ്സ്, ശാശ്വത സൗഭാഗ്യം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.
ഉത്ഭവം & കഥ
Shaiva-Shakta stotra corpus attributed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya (traditionally) · c. 8th century CE
ആദി ശങ്കരാചാര്യർ, അദ്വൈതത്തിൽ ശിവ, ശക്തി ഉപാസനയെ സമന്വയിപ്പിച്ചയാൾ, അർധനാരീശ്വരൻ — ദിവ്യത്വത്തിന്റെ അർധ-പുരുഷ, അർധ-സ്ത്രീ രൂപം — എന്നതിന്റെ ഈ സ്തോത്രം രചിച്ചു. ഓരോ ശ്ലോകവും ഒരു സുചിന്തിത ജോഡിയാണ്: ഒരുവശത്ത് ദേവി കുങ്കുമം, രത്നം, പട്ടുകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൾ; മറുവശത്ത് പ്രഭു ഭസ്മം പുരട്ടി, കപാല-മാലയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, ദിഗംബരൻ — എങ്കിലും ഒരേ ശരീരം, സൃഷ്ടിയുടെ പിതാവ്, മാതാവ്, സൃഷ്ടി നർത്തകൻ (ലാസ്യം), സംഹാര നർത്തകൻ (താണ്ഡവം) എന്നും ഒന്നാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
പാരമ്പര്യപ്രകാരം അർധനാരീശ്വര രൂപ ധ്യാനം സാധകന്റെ ദ്വൈത-ഭാവം, ആന്തരിക സംഘർഷം എന്നിവയെ അലിയിക്കുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; ഈ സ്തോത്രം ഒരുമിച്ച് പാരായണം ചെയ്യുന്ന ദമ്പതികൾ ആഴത്തിലുള്ള സൗഹൃദത്താൽ അനുഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നു, ഈ ഏകീകൃത രൂപ ഉപാസന ലൗകിക സൗഭാഗ്യം (ദേവിയുടെ കൃപ), മുക്തി (ശിവന്റെ കൃപ) — രണ്ടും ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്നു എന്ന് ഭക്തർ പറയുന്നു.
അർഥസഹിതം പൂർണ പാഠം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
ചാമ്പേയഗൌരാര്ധശരീരകായൈ കര്പൂരഗൌരാര്ധശരീരകായ। ധമ്മില്ലകായൈ ച ജടാധരായ നമഃ ശിവായൈ ച നമഃ ശിവായ॥൧॥
Champeya-Gaura-Ardha-Sharira-Kayai Karpura-Gaura-Ardha-Sharira-Kaya Dhammilla-Kayai Cha Jata-Dharaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (1)
അർഥം:ആ ദേവിക്കും ആ ദേവനും നമസ്കാരം — പകുതി ശരീരം ചമ്പക പുഷ്പം പോലെ സ്വർണവർണമായി തിളങ്ങുന്ന അവൾക്ക് (പാർവതി), പകുതി ശരീരം കർപൂരം പോലെ വെളുത്ത അവന് (ശിവൻ); സുന്ദരമായ മുടിക്കെട്ടുള്ള അവൾക്ക്, ജടാധാരിയായ അവന്.
കസ്തൂരികാകുങ്കുമചര്ചിതായൈ ചിതാരജഃപുഞ്ജവിചര്ചിതായ। കൃതസ്മരായൈ വികൃതസ്മരായ നമഃ ശിവായൈ ച നമഃ ശിവായ॥൨॥
Kasturika-Kunkuma-Charchitayai Chita-Rajah-Punja-Vicharchitaya Krita-Smarayai Vikrita-Smaraya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (2)
അർഥം:നമസ്കാരം — കസ്തൂരി, കുങ്കുമം എന്നിവയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അവൾക്ക്, ചിതാഭസ്മത്താൽ പൂശപ്പെട്ട അവന്; കാമത്തെ (പ്രേമത്തെ) ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന അവൾക്ക്, കാമദേവനെ വികൃതമാക്കിയ (ഭസ്മമാക്കിയ) അവന്.
ഝണത്ക്വണത്കങ്കണനൂപുരായൈ പാദാബ്ജരാജത്ഫണിനൂപുരായ। ഹേമാങ്ഗദായൈ ഭുജഗാങ്ഗദായ നമഃ ശിവായൈ ച നമഃ ശിവായ॥൩॥
Jhanat-Kvanat-Kankana-Nupurayai Pada-Abja-Rajat-Phani-Nupuraya Hema-Angadayai Bhujaga-Angadaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (3)
അർഥം:നമസ്കാരം — കിലുങ്ങുന്ന വളകളും ചിലങ്കകളുമുള്ള അവൾക്ക്, പാദപദ്മങ്ങളിൽ സർപ്പങ്ങൾ ചിലങ്കകളായി ശോഭിക്കുന്ന അവന്; സ്വർണ അംഗദങ്ങളുള്ള അവൾക്ക്, സർപ്പ അംഗദങ്ങളുള്ള അവന്.
വിശാലനീലോത്പലലോചനായൈ വികാസിപങ്കേരുഹലോചനായ। സമേക്ഷണായൈ വിഷമേക്ഷണായ നമഃ ശിവായൈ ച നമഃ ശിവായ॥൪॥
Vishala-Nila-Utpala-Lochanayai Vikasi-Pankeruha-Lochanaya Samekshanayai Vishamekshanaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (4)
അർഥം:നമസ്കാരം — വിശാല നീലോത്പല നേത്രങ്ങളുള്ള അവൾക്ക്, വിടർന്ന പദ്മം പോലുള്ള നേത്രങ്ങളുള്ള അവന്; സമ (രണ്ട്) നേത്രങ്ങളുള്ള അവൾക്ക്, വിഷമ (മൂന്ന്) നേത്രങ്ങളുള്ള അവന്.
മന്ദാരമാലാകലിതാലകായൈ കപാലമാലാങ്കിതകന്ധരായ। ദിവ്യാമ്ബരായൈ ച ദിഗമ്ബരായ നമഃ ശിവായൈ ച നമഃ ശിവായ॥൫॥
Mandara-Mala-Kalita-Alakayai Kapala-Mala-Ankita-Kandharaya Divya-Ambarayai Cha Digambaraya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (5)
അർഥം:നമസ്കാരം — മന്ദാര മാലയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട കേശമുള്ള അവൾക്ക്, കപാല മാലയാൽ അങ്കിതമായ കണ്ഠമുള്ള അവന്; ദിവ്യ വസ്ത്രമുള്ള അവൾക്ക്, ദിഗംബരനായ അവന്.
അമ്ഭോധരശ്യാമലകുന്തലായൈ തഡിത്പ്രഭാതാമ്രജടാധരായ। നിരീശ്വരായൈ നിഖിലേശ്വരായ നമഃ ശിവായൈ ച നമഃ ശിവായ॥൬॥
Ambhodhara-Shyamala-Kuntalayai Tadit-Prabha-Tamra-Jata-Dharaya Nir-Ishvarayai Nikhila-Ishvaraya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (6)
അർഥം:നമസ്കാരം — മേഘം പോലെ കറുത്ത കേശമുള്ള അവൾക്ക്, മിന്നൽ പോലെ താമ്രവർണ ജടയുള്ള അവന്; നിരീശ്വരിയായ (സ്വയം പരാ) അവൾക്ക്, നിഖിലേശ്വരനായ അവന്.
പ്രപഞ്ചസൃഷ്ട്യുന്മുഖലാസ്യകായൈ സമസ്തസംഹാരകതാണ്ഡവായ। ജഗജ്ജനന്യൈ ജഗദേകപിത്രേ നമഃ ശിവായൈ ച നമഃ ശിവായ॥൭॥
Prapancha-Srishti-Unmukha-Lasya-Kayai Samasta-Samhara-Kata-Tandavaya Jagaj-Jananyai Jagad-Eka-Pitre Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (7)
അർഥം:നമസ്കാരം — ലാസ്യ നൃത്തത്താൽ ലോകസൃഷ്ടിക്ക് ഉന്മുഖമാകുന്ന അവൾക്ക്, താണ്ഡവത്താൽ സമസ്ത സംഹാരം ചെയ്യുന്ന അവന്; ജഗജ്ജനനിയായ അവൾക്ക്, ലോകത്തിന്റെ ഏക പിതാവായ അവന്.
പ്രദീപ്തരത്നോജ്ജ്വലകുണ്ഡലായൈ സ്ഫുരന്മഹാപന്നഗഭൂഷണായ। ശിവാന്വിതായൈ ച ശിവാന്വിതായ നമഃ ശിവായൈ ച നമഃ ശിവായ॥൮॥
Pradipta-Ratna-Ujjvala-Kundalayai Sphuran-Maha-Pannaga-Bhushanaya Shiva-Anvitayai Cha Shiva-Anvitaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (8)
അർഥം:നമസ്കാരം — പ്രദീപ്ത രത്നങ്ങളാൽ ഉജ്ജ്വലമായ കുണ്ഡലങ്ങളുള്ള അവൾക്ക്, സ്ഫുരിത മഹാസർപ്പത്താൽ ഭൂഷിതനായ അവന്; ശിവനോട് ചേർന്ന അവൾക്ക്, ശിവാ (ശക്തി) യോട് ചേർന്ന അവന്.
ഏതത്പഠേദഷ്ടകമിഷ്ടദം യോ ഭക്ത്യാ സ മാന്യോ ഭുവി ദീര്ഘജീവീ। പ്രാപ്നോതി സൌഭാഗ്യമനന്തകാലം ഭൂയാത്സദാ തസ്യ സമസ്തസിദ്ധിഃ॥൯॥
Etat-Pathed-Ashtakam-Ishtadam Yo Bhaktya Sa Manyo Bhuvi Dirgha-Jivi Prapnoti Saubhagyam-Ananta-Kalam Bhuyat-Sada Tasya Samasta-Siddhih (9)
അർഥം:ഭക്തിയോടെ ഈ ഇഷ്ടപ്രദമായ അഷ്ടകം പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ ഭൂമിയിൽ മാന്യനും ദീർഘജീവിയും ആകുന്നു; അവൻ അനന്ത കാലം സൗഭാഗ്യം നേടുന്നു, എപ്പോഴും അവന് സമസ്ത സിദ്ധികളും ലഭിക്കട്ടെ.
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
अर्धनारीनटेश्वर स्तोत्रम् പാരായണ ഫലങ്ങൾ
ശിവനും ശക്തിയും (ബോധവും ഊർജവും) വേർപിരിക്കാനാവാത്ത സംയോഗത്തെ ആദരിക്കുന്നു
ദാമ്പത്യത്തിനും വൈവാഹിക സൗഹൃദത്തിനും അത്യന്തം ശുഭകരമായി കരുതപ്പെടുന്നു
ഫലശ്രുതി ഭൂമിയിൽ മാന്യത, ദീർഘായുസ്സ്, ശാശ്വത സൗഭാഗ്യം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു
സാധകനിൽ പുരുഷ, സ്ത്രീ ഊർജങ്ങളെ സന്തുലിതമാക്കുന്നു
ഏകീകൃത ദിവ്യത്വത്തിലുള്ള ഭക്തി വളർത്തുന്നു — ശിവൻ മാത്രമല്ല, ദേവി മാത്രമല്ല
അതിന്റെ താളാത്മക ജോഡി-ഘടന ഇതിനെ മനോഹരവും ഓർമിക്കാവുന്നതുമായ നിത്യ പ്രാർഥനയാക്കുന്നു
अर्धनारीनटेश्वर स्तोत्रम् പാരായണ വിധി
എട്ടു ശ്ലോകങ്ങളും ഭക്തിയോടെ പാരായണം ചെയ്യുക, ഓരോ വരിയിലും ദേവിയുടെയും ദേവന്റെയും ജോഡി-ചിത്രത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച്, ഒമ്പതാം ഫലശ്രുതി ശ്ലോകത്തോടെ പൂർത്തിയാക്കുക. ഇത് അർധനാരീശ്വര വിഗ്രഹം അല്ലെങ്കിൽ ശിവലിംഗത്തിന് മുന്നിൽ ജപിക്കാം. ഓരോ ശ്ലോകവും 'നമഃ ശിവായൈ ച നമഃ ശിവായ'യോടെ അവസാനിക്കുന്നതിനാൽ, ആ പല്ലവി മനസ്സിനെ ശിവനും ശക്തിയും ഒന്നാണെന്ന അവബോധത്തിൽ ഉറപ്പിക്കട്ടെ. നിത്യ പാരായണം, അല്ലെങ്കിൽ തിങ്കൾ, വെള്ളി ആഴ്ചയിലൊരിക്കൽ പാരായണം പാരമ്പര്യമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് ദമ്പതികൾ സൗഹൃദത്തിനായി ഇത് പാരായണം ചെയ്യുന്നു.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ अर्धनारीनटेश्वर स्तोत्रम् ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ