ଅର୍ଧନାରୀନଟେଶ୍ଵର ସ୍ତୋତ୍ରମ୍
Ardhanari Nateshwara Stotram in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଅର୍ଧନାରୀନଟେଶ୍ୱର ସ୍ତୋତ୍ର, ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ, ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର — ଅଧା ଶିବ ଓ ଅଧା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ — ର ଆଠ ଶ୍ଳୋକର ସ୍ତୋତ୍ର। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଳୋକ ଦେବୀଙ୍କ ଗୋଟିଏ ଗୁଣକୁ ଦେବଙ୍କ ତଦନୁରୂପ ଗୁଣ ସହିତ ଯୋଡ଼େ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧୁଆ 'ନମଃ ଶିବାୟୈ ଚ ନମଃ ଶିବାୟ' ରେ ଶେଷ ହୁଏ, ଯାହା ଚେତନା ଓ ଶକ୍ତିର ଅଭିନ୍ନ ସଂଯୋଗର ଗାନ କରେ। ନବମ ଶ୍ଳୋକ ଫଳଶ୍ରୁତି ଯାହା ପାଠକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ସ୍ଥାୟୀ ସୌଭାଗ୍ୟର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Shaiva-Shakta stotra corpus attributed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya (traditionally) · c. 8th century CE
ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ, ଯିଏ ଅଦ୍ୱୈତ ଭିତରେ ଶିବ ଓ ଶକ୍ତିଙ୍କ ଉପାସନାର ସମନ୍ୱୟ କଲେ, ସେ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର — ଦିବ୍ୟଙ୍କ ଅର୍ଧ-ପୁରୁଷ, ଅର୍ଧ-ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱରୂପ — ର ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ରଚନା କଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଳୋକ ଏକ ସୁବିଚାରିତ ଯୁଗ୍ମ: ଗୋଟିଏ ପଟେ ଦେବୀ କୁଙ୍କୁମ, ରତ୍ନ ଓ ରେଶମରେ ସୁସଜ୍ଜିତ; ଅନ୍ୟ ପଟେ ପ୍ରଭୁ ଭସ୍ମରେ ଲିପ୍ତ, କପାଳ-ମାଳାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଓ ଦିଗମ୍ବର — ତଥାପି ଏକା ଶରୀର, ଏହା ଘୋଷଣା କରି ଯେ ସୃଷ୍ଟିର ପିତା ଓ ମାତା, ସୃଷ୍ଟିର ନର୍ତକ (ଲାସ୍ୟ) ଓ ସଂହାରର ନର୍ତକ (ତାଣ୍ଡବ), ସଦା ଏକ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ କୁହାଯାଏ ଯେ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ସ୍ୱରୂପର ଧ୍ୟାନ ସାଧକଙ୍କ ଦ୍ୱୈତ-ଭାବ ଓ ଆନ୍ତରିକ ସଂଘର୍ଷକୁ ବିଲୀନ କରିଦିଏ; ଯେଉଁ ଦମ୍ପତି ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଏକାଠି ପାଠ କରନ୍ତି ସେମାନେ ଗଭୀର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟର ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ ଭକ୍ତମାନେ ଜଣାନ୍ତି ଯେ ଏହି ଏକୀକୃତ ସ୍ୱରୂପର ଉପାସନା ସାଂସାରିକ ସୌଭାଗ୍ୟ (ଦେବୀଙ୍କ କୃପା) ଓ ମୁକ୍ତି (ଶିବଙ୍କ କୃପା) — ଉଭୟକୁ ଏକାଠି ଆଣେ।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଚାମ୍ପେଯଗୌରାର୍ଧଶରୀରକାଯୈ କର୍ପୂରଗୌରାର୍ଧଶରୀରକାଯ। ଧମ୍ମିଲ୍ଲକାଯୈ ଚ ଜଟାଧରାଯ ନମଃ ଶିଵାଯୈ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ॥୧॥
Champeya-Gaura-Ardha-Sharira-Kayai Karpura-Gaura-Ardha-Sharira-Kaya Dhammilla-Kayai Cha Jata-Dharaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (1)
ଅର୍ଥ:ସେହି ଦେବୀ ଓ ସେହି ଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର — ଯାହାଙ୍କ ଅର୍ଧ ଶରୀର ଚମ୍ପା ଫୁଲ ପରି ସ୍ୱର୍ଣବର୍ଣ (ପାର୍ବତୀ) ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଅର୍ଧ ଶରୀର କର୍ପୂର ପରି ଶ୍ୱେତ (ଶିବ); ଯିଏ ସୁନ୍ଦର ବେଣୀ-କେଶଯୁକ୍ତା ଏବଂ ଯିଏ ଜଟାଧାରୀ।
କସ୍ତୂରିକାକୁଙ୍କୁମଚର୍ଚିତାଯୈ ଚିତାରଜଃପୁଞ୍ଜଵିଚର୍ଚିତାଯ। କୃତସ୍ମରାଯୈ ଵିକୃତସ୍ମରାଯ ନମଃ ଶିଵାଯୈ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ॥୨॥
Kasturika-Kunkuma-Charchitayai Chita-Rajah-Punja-Vicharchitaya Krita-Smarayai Vikrita-Smaraya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (2)
ଅର୍ଥ:ନମସ୍କାର — ଯିଏ କସ୍ତୁରୀ ଓ କୁଙ୍କୁମରେ ଚର୍ଚିତା ଏବଂ ଯିଏ ଚିତାଭସ୍ମରେ ଲିପ୍ତ; ଯିଏ କାମକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଯିଏ କାମଦେବଙ୍କୁ ବିକୃତ (ଭସ୍ମ) କରିଛନ୍ତି।
ଝଣତ୍କ୍ଵଣତ୍କଙ୍କଣନୂପୁରାଯୈ ପାଦାବ୍ଜରାଜତ୍ଫଣିନୂପୁରାଯ। ହେମାଙ୍ଗଦାଯୈ ଭୁଜଗାଙ୍ଗଦାଯ ନମଃ ଶିଵାଯୈ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ॥୩॥
Jhanat-Kvanat-Kankana-Nupurayai Pada-Abja-Rajat-Phani-Nupuraya Hema-Angadayai Bhujaga-Angadaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (3)
ଅର୍ଥ:ନମସ୍କାର — ଯାହାଙ୍କ କଙ୍କଣ ଓ ନୂପୁର ଝଣଝଣ କରେ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଚରଣ-କମଳରେ ସର୍ପ ନୂପୁରରୂପେ ଶୋଭା ପାଏ; ଯିଏ ସ୍ୱର୍ଣ-ଅଙ୍ଗଦ ଧାରିଣୀ ଏବଂ ଯିଏ ଭୁଜଙ୍ଗ-ଅଙ୍ଗଦ ଧାରୀ।
ଵିଶାଲନୀଲୋତ୍ପଲଲୋଚନାଯୈ ଵିକାସିପଙ୍କେରୁହଲୋଚନାଯ। ସମେକ୍ଷଣାଯୈ ଵିଷମେକ୍ଷଣାଯ ନମଃ ଶିଵାଯୈ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ॥୪॥
Vishala-Nila-Utpala-Lochanayai Vikasi-Pankeruha-Lochanaya Samekshanayai Vishamekshanaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (4)
ଅର୍ଥ:ନମସ୍କାର — ଯାହାଙ୍କ ନେତ୍ର ବିଶାଳ ନୀଳକମଳସଦୃଶ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ନେତ୍ର ବିକଶିତ କମଳସଦୃଶ; ଯାହାଙ୍କ ସମ (ଦୁଇ) ନେତ୍ର ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ବିଷମ (ତିନି) ନେତ୍ର।
ମନ୍ଦାରମାଲାକଲିତାଲକାଯୈ କପାଲମାଲାଙ୍କିତକନ୍ଧରାଯ। ଦିଵ୍ଯାମ୍ବରାଯୈ ଚ ଦିଗମ୍ବରାଯ ନମଃ ଶିଵାଯୈ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ॥୫॥
Mandara-Mala-Kalita-Alakayai Kapala-Mala-Ankita-Kandharaya Divya-Ambarayai Cha Digambaraya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (5)
ଅର୍ଥ:ନମସ୍କାର — ଯାହାଙ୍କ କେଶ ମନ୍ଦାର-ମାଳାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ କଣ୍ଠ କପାଳ-ମାଳାରେ ଅଙ୍କିତ; ଯିଏ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଧାରିଣୀ ଏବଂ ଯିଏ ଦିଗମ୍ବର।
ଅମ୍ଭୋଧରଶ୍ଯାମଲକୁନ୍ତଲାଯୈ ତଡିତ୍ପ୍ରଭାତାମ୍ରଜଟାଧରାଯ। ନିରୀଶ୍ଵରାଯୈ ନିଖିଲେଶ୍ଵରାଯ ନମଃ ଶିଵାଯୈ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ॥୬॥
Ambhodhara-Shyamala-Kuntalayai Tadit-Prabha-Tamra-Jata-Dharaya Nir-Ishvarayai Nikhila-Ishvaraya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (6)
ଅର୍ଥ:ନମସ୍କାର — ଯାହାଙ୍କ କେଶ ମେଘ ପରି ଶ୍ୟାମ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଜଟା ବିଦ୍ୟୁତ ପରି ତାମ୍ରବର୍ଣ; ଯିଏ ନିରୀଶ୍ୱରା (ସ୍ୱୟଂ ପରା) ଏବଂ ଯିଏ ନିଖିଲେଶ୍ୱର।
ପ୍ରପଞ୍ଚସୃଷ୍ଟ୍ଯୁନ୍ମୁଖଲାସ୍ଯକାଯୈ ସମସ୍ତସଂହାରକତାଣ୍ଡଵାଯ। ଜଗଜ୍ଜନନ୍ଯୈ ଜଗଦେକପିତ୍ରେ ନମଃ ଶିଵାଯୈ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ॥୭॥
Prapancha-Srishti-Unmukha-Lasya-Kayai Samasta-Samhara-Kata-Tandavaya Jagaj-Jananyai Jagad-Eka-Pitre Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (7)
ଅର୍ଥ:ନମସ୍କାର — ଯାହାଙ୍କ ଲାସ୍ୟ ନୃତ୍ୟରେ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟି ଉନ୍ମୁଖ ହୁଏ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ତାଣ୍ଡବରେ ସମସ୍ତ ସଂହାର ହୁଏ; ଯିଏ ଜଗଜ୍ଜନନୀ ଏବଂ ଯିଏ ଜଗତର ଏକମାତ୍ର ପିତା।
ପ୍ରଦୀପ୍ତରତ୍ନୋଜ୍ଜ୍ଵଲକୁଣ୍ଡଲାଯୈ ସ୍ଫୁରନ୍ମହାପନ୍ନଗଭୂଷଣାଯ। ଶିଵାନ୍ଵିତାଯୈ ଚ ଶିଵାନ୍ଵିତାଯ ନମଃ ଶିଵାଯୈ ଚ ନମଃ ଶିଵାଯ॥୮॥
Pradipta-Ratna-Ujjvala-Kundalayai Sphuran-Maha-Pannaga-Bhushanaya Shiva-Anvitayai Cha Shiva-Anvitaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (8)
ଅର୍ଥ:ନମସ୍କାର — ଯିଏ ପ୍ରଦୀପ୍ତ ରତ୍ନରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କୁଣ୍ଡଳ ଧାରିଣୀ ଏବଂ ଯିଏ ସ୍ଫୁରିତ ମହାସର୍ପରେ ଭୂଷିତ; ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତା ଏବଂ ଯିଏ ଶିବା (ଶକ୍ତି) ଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତ।
ଏତତ୍ପଠେଦଷ୍ଟକମିଷ୍ଟଦଂ ଯୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ସ ମାନ୍ଯୋ ଭୁଵି ଦୀର୍ଘଜୀଵୀ। ପ୍ରାପ୍ନୋତି ସୌଭାଗ୍ଯମନନ୍ତକାଲଂ ଭୂଯାତ୍ସଦା ତସ୍ଯ ସମସ୍ତସିଦ୍ଧିଃ॥୯॥
Etat-Pathed-Ashtakam-Ishtadam Yo Bhaktya Sa Manyo Bhuvi Dirgha-Jivi Prapnoti Saubhagyam-Ananta-Kalam Bhuyat-Sada Tasya Samasta-Siddhih (9)
ଅର୍ଥ:ଯିଏ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ଏହି ଇଷ୍ଟଦାୟକ ଅଷ୍ଟକ ପାଠ କରନ୍ତି ସେ ପୃଥିବୀରେ ମାନନୀୟ ଓ ଦୀର୍ଘଜୀବୀ ହୁଅନ୍ତି; ସେ ଅନନ୍ତ କାଳ ସୌଭାଗ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସଦା ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ ହେଉ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
Ardhanari Nateshwara Stotram ପାଠର ଲାଭ
ଶିବ ଓ ଶକ୍ତି (ଚେତନା ଓ ଶକ୍ତି) ର ଅଭିନ୍ନ ସଂଯୋଗକୁ ସମ୍ମାନ କରେ
ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଓ ବୈବାହିକ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ
ଫଳଶ୍ରୁତି ପୃଥିବୀରେ ସମ୍ମାନ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ସୌଭାଗ୍ୟର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ
ସାଧକଙ୍କ ଭିତରେ ପୁରୁଷ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ଶକ୍ତିକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରେ
ଏକୀକୃତ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଜଗାଏ — କେବଳ ଶିବ ନୁହେଁ, କେବଳ ଦେବୀ ନୁହେଁ
ଏହାର ଲୟବଦ୍ଧ ଯୁଗ୍ମ-ଗଠନ ଏହାକୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର, ସ୍ମରଣୀୟ ଦୈନନ୍ଦିନ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ
Ardhanari Nateshwara Stotram ପାଠ ବିଧି
ସମସ୍ତ ଆଠ ଶ୍ଳୋକ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ପାଠ କରନ୍ତୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଂକ୍ତିରେ ଦେବୀ ଓ ଦେବଙ୍କ ଯୁଗ୍ମ-ଚିତ୍ର ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ କରି, ଏବଂ ନବମ ଫଳଶ୍ରୁତି ଶ୍ଳୋକ ସହିତ ପୂର୍ଣ କରନ୍ତୁ। ଏହାକୁ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ପ୍ରତିମା କିମ୍ବା ଶିବଲିଙ୍ଗ ସମ୍ମୁଖରେ ଜପ କରାଯାଇପାରେ। ଯେହେତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଳୋକ 'ନମଃ ଶିବାୟୈ ଚ ନମଃ ଶିବାୟ' ରେ ଶେଷ ହୁଏ, ସେହି ଧୁଆ ମନକୁ ଏହି ବୋଧରେ ସ୍ଥିର କରୁ ଯେ ଶିବ ଓ ଶକ୍ତି ଏକ। ଦୈନନ୍ଦିନ ପାଠ, କିମ୍ବା ସୋମବାର ଓ ଶୁକ୍ରବାର ସାପ୍ତାହିକ ପାଠ ପରମ୍ପରାଗତ, ଏବଂ ବିଶେଷ ଭାବେ ଦମ୍ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ପାଇଁ ଏହା ପଠିତ ହୁଏ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ Ardhanari Nateshwara Stotram ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ