શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા 18.42 — શમો દમસ્તપઃ શૌચમ્
श्रीमद्भगवद्गीता 18.42 — शमो दमस्तपः शौचम् in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
અંતિમ અધ્યાયમાં શ્રીકૃષ્ણ એ સ્વાભાવિક કર્મોનું વર્ણન કરે છે જે મનુષ્યના પોતાના ગુણોમાંથી જન્મે છે. આ શ્લોક બ્રાહ્મણ-સ્વભાવમાંથી પ્રગટ થતા ગુણોની ગણના કરે છે: શાંતિ, આત્મસંયમ, તપ, પવિત્રતા, ક્ષમા, સરળતા, જ્ઞાન, અનુભૂતિ અને ઈશ્વરમાં શ્રદ્ધા. આ પરિષ્કૃત સ્વભાવમાંથી વહેતા આંતરિક, સાત્ત્વિક ગુણોની મહિમા છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 42 · Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa) · Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)
અઢારમો અધ્યાય, સંન્યાસ દ્વારા મોક્ષનો યોગ, સમગ્ર ગીતાની શિક્ષાઓને સમેટીને શિખર પર પહોંચાડે છે. અહીં શ્રીકૃષ્ણ સમજાવે છે કે દરેક વ્યક્તિના કર્તવ્યો તેના પોતાના સહજ ગુણો (સ્વભાવ)માંથી જન્મે છે, અને બ્રાહ્મણ-સ્વભાવમાંથી પ્રગટ થતા સાત્ત્વિક ગુણોની ગણના કરે છે. શાંતિ, જ્ઞાન અને શ્રદ્ધા માનવ સ્વભાવની શ્રેષ્ઠતમ અભિવ્યક્તિઓ છે એ આ પ્રસંગ પુષ્ટિ કરે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ઋષિઓ શીખવે છે કે આ શ્લોકના શાંત, આત્મસંયમી અને શ્રદ્ધાથી પરિપૂર્ણ ગુણો આત્માના મુક્તિ તરફ પરિપક્વ થવાનું ચિહ્ન છે; આને વિકસાવવાથી, તેઓ કહે છે, સાધક સ્વાભાવિક રીતે ગીતાના અંતે શીખવાયેલા સર્વોચ્ચ જ્ઞાન અને શરણાગતિ તરફ ખેંચાય છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
શમો દમસ્તપઃ શૌચં ક્ષાન્તિરાર્જવમેવ ચ।જ્ઞાનં વિજ્ઞાનમાસ્તિક્યં બ્રહ્મકર્મ સ્વભાવજમ્॥
śhamo damas tapaḥ śhauchaṁ kṣhāntir ārjavam eva cha jñānaṁ vijñānam āstikyaṁ brahma-karma svabhāva-jam
અર્થ:શાંતિ, આત્મસંયમ, તપ, પવિત્રતા, ક્ષમા અને સરળતા, તેમજ જ્ઞાન, અનુભૂતિ અને ઈશ્વરમાં શ્રદ્ધા — આ પોતાના સ્વભાવમાંથી જન્મેલા બ્રાહ્મણોના કર્મ છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
श्रीमद्भगवद्गीता 18.42 — शमो दमस्तपः शौचम् પાઠના લાભ
સર્વોચ્ચ સાત્ત્વિક ગુણોનું નામ લે છે — શાંતિ, સંયમ, તપ અને પવિત્રતા
ક્ષમા, સરળતા, જ્ઞાન અને શ્રદ્ધા (આસ્તિક્ય)ને વિકસાવે છે
આધ્યાત્મિક રીતે વલણ ધરાવતા સ્વભાવના આંતરિક ગુણોનું વર્ણન કરે છે
મનની શાંતિ (શમ) અને ઇન્દ્રિય-સંયમ (દમ)ને પ્રોત્સાહિત કરે છે
નૈતિક ચારિત્ર્યને જ્ઞાન અને અનુભૂતિ (જ્ઞાન-વિજ્ઞાન) સાથે જોડે છે
પોતાના સ્વભાવને પરિષ્કૃત કરવાની એક દૈનિક આકાંક્ષા
श्रीमद्भगवद्गीता 18.42 — शमो दमस्तपः शौचम् જપ વિધિ
શ્લોકનો પાઠ કરો અને દરેક ગુણ પર ચિંતન કરો — શાંતિ, આત્મસંયમ, તપ, પવિત્રતા, ધૈર્ય, સરળતા, જ્ઞાન, અનુભૂતિ, શ્રદ્ધા. આ પરિષ્કૃત, સાત્ત્વિક સ્વભાવ (સ્વભાવ)માંથી વહે છે. તમારા આચરણમાં આને પોષવાનો સંકલ્પ કરો, અને આ જપને તમારા ચારિત્ર્યને શાંતિ, જ્ઞાન અને ભક્તિ તરફ વાળવા દો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ श्रीमद्भगवद्गीता 18.42 — शमो दमस्तपः शौचम् શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ