ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ 6.46 — ਤਪਸ੍ਵਿਭ੍ਯੋऽਧਿਕੋ ਯੋਗੀ
श्रीमद्भगवद्गीता 6.46 — तपस्विभ्योऽधिको योगी in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਧਿਆਨਯੋਗ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਤਪੱਸਵੀ ਨਾਲੋਂ, ਕੇਵਲ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਗਿਆਨੀ ਨਾਲੋਂ ਅਤੇ ਕਰਮਕਾਂਡੀ ਨਾਲੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਦੇ ਹਨ — 'ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਯੋਗੀ ਬਣ।' ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਬਾਹਰੀ ਤਪੱਸਿਆ, ਖੁਸ਼ਕ ਪਾਂਡਿਤਯ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਕਰਮਕਾਂਡ ਨਾਲੋਂ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰ-ਮਿਲਨ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 6, Verse 46 · Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa) · Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)
ਜਦੋਂ ਧਿਆਨਯੋਗ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਾਧਕਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਯੋਗੀ ਬਣਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਧਿਆਨ ਸਬੰਧੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਆਖਰੀ ਸ਼ਲੋਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰੇਮੀ ਭਗਤ ਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਤਮ ਯੋਗੀ ਕਹਿ ਕੇ ਸਲਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਗੁਰੂਜਨ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਡਗਮਗਾਉਂਦੇ ਸਾਧਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ 'ਯੋਗੀ ਬਣ' ਪੁਕਾਰ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਸੱਚੇ ਸਾਧਕ ਬਾਹਰੀ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਅਧਿਆਇ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਿਲਨ ਦੇ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਤਪਸ੍ਵਿਭ੍ਯੋऽਧਿਕੋ ਯੋਗੀ ਜ੍ਞਾਨਿਭ੍ਯੋऽਪਿ ਮਤੋऽਧਿਕਃ। ਕਰ੍ਮਿਭ੍ਯਸ਼੍ਚਾਧਿਕੋ ਯੋਗੀ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੋਗੀ ਭਵਾਰ੍ਜੁਨ॥
tapasvibhyo ’dhiko yogī jñānibhyo ’pi mato ’dhikaḥ karmibhyaśh chādhiko yogī tasmād yogī bhavārjuna
ਅਰਥ:ਯੋਗੀ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ ਅਤੇ (ਕੇਵਲ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ) ਗਿਆਨੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਕਰਮਕਾਂਡ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਯੋਗੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਤੂੰ ਯੋਗੀ ਬਣ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
श्रीमद्भगवद्गीता 6.46 — तपस्विभ्योऽधिको योगी ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਤਪੱਸਵੀ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਕਰਮਕਾਂਡੀ ਨਾਲੋਂ ਯੋਗੀ ਦੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਮਿਲਨ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਲਈ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ
ਬਾਹਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਵੱਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸਾਧਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਕ ਸ਼ਲੋਕ
ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਤੱਖ ਅਨੁਭਵ ਕੇਵਲ ਕਿਤਾਬੀ ਗਿਆਨ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੈ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਪੁਕਾਰ 'ਇਸ ਲਈ ਯੋਗੀ ਬਣ' ਨਾਲ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ
श्रीमद्भगवद्गीता 6.46 — तपस्विभ्योऽधिको योगी ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਆਪਣੀ ਸਾਧਨਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰੋ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸ਼ਬਦ 'ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੋਗੀ ਭਵਾਰ੍ਜੁਨ' ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਪੁਕਾਰ ਵਜੋਂ ਗੂੰਜਣ ਦਿਓ — ਯੋਗੀ ਬਣਨ ਦੀ, ਤਪੱਸਿਆ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਵਿਖਾਵੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਧਿਆਨ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਖੋਜ। ਫਿਰ ਉਸੇ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ श्रीमद्भगवद्गीता 6.46 — तपस्विभ्योऽधिको योगी ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ