દક્ષિણામૂર્તિ અષ્ટોત્તર શતનામાવલી
दक्षिणामूर्ति अष्टोत्तर शतनामावली in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
દક્ષિણામૂર્તિ અષ્ટોત્તર શતનામાવલી ભગવાન દક્ષિણામૂર્તિ — મૌનમાં જ્ઞાન આપનાર પરમ ગુરુ, શિવનું દક્ષિણાભિમુખ સ્વરૂપ — ના ૧૦૮ નામોની માળા છે. પ્રત્યેક નામ 'ૐ' થી શરૂ થઈ 'નમઃ' થી પૂરું થાય છે. એ જ્ઞાન અને વિદ્યાની પ્રાપ્તિ માટે, અર્ચના રૂપે પૂજાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Traditional · Traditional · Classical
દક્ષિણામૂર્તિ અષ્ટોત્તર શતનામાવલી દક્ષિણામૂર્તિના ૧૦૮ નામોની એક પરંપરાગત માળા છે. એ ભગવાન દક્ષિણામૂર્તિ — મૌનમાં જ્ઞાન આપનાર પરમ ગુરુ, શિવનું દક્ષિણાભિમુખ સ્વરૂપ — ના ૧૦૮ નામ છે, પ્રત્યેક 'ૐ' અને 'નમઃ' સહિત, જ્ઞાન અને વિદ્યાની પ્રાપ્તિ માટે પૂજિત.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
કહેવાય છે કે સાચા અને ભક્તિપૂર્ણ હૃદયથી દક્ષિણામૂર્તિના ૧૦૮ નામ અર્પણ કરવાં — પ્રત્યેક નામ પર એક પુષ્પ — દિવ્યની ચિરસ્થાયી કૃપાને આકર્ષવી છે, જે પ્રેમથી એને પોકારનારને કદી તજતી નથી.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ૐ ઓઙ્કારોદ્યાનકોકિલાય નમઃ ૐ ઓઙ્કારનીડશુકરાજે નમઃ ૐ ઓઙ્કારારણ્યકુઞ્જરાય નમઃ ૐ નગરાજ સુતાજાનતયે નમઃ ૐ નગરાજનિજાલયાય નમઃ ૐ નવમાણિક્યમાલાઢ્યાય નમઃ ૐ નવચન્દ્રશિખામણયે નમઃ ૐ નન્દિતાશેષમૌનીન્દ્રાય નમઃ ૐ નન્દીશાદિમદેશિકાય નમઃ ૐ મોહાનલસુધાધારાય નમઃ ૐ મોહામ્બુજસુધાકરાય નમઃ ૐ મોહાન્ધકારતરણયે નમઃ ૐ મોહોત્પલનભોમણયે નમઃ ૐ ભક્તજ્ઞાનાબ્ધિશીતાંશવે નમઃ ૐ ભક્તજ્ઞાનતૃણાનલાય નમઃ ૐ ભક્તામ્ભોજસહસ્રાંશવે નમઃ ૐ ભક્તકેકિઘનાઘનાય નમઃ ૐ ભક્તકૈરવરાકેન્દવે નમઃ ૐ ભક્તકોકદિવાકરાય નમઃ ૐ ગજાનનાદિસમ્પૂજ્યાય નમઃ ૐ ગજચર્મોજ્જ્વલાકૃતયે નમઃ ૐ ગઙ્ગાધવલદિવ્યાઙ્ગાય નમઃ ૐ ગઙ્ગાભઙ્ગલસજ્જટાય નમઃ ૐ ગગનામ્બરસંવીતાય નમઃ ૐ ગગનામુક્તમૂર્ધજાય નમઃ ૐ વદનાબ્જજિતશ્રિયે નમઃ ૐ વદનેન્દુસ્ફુરદ્દિશાય નમઃ ૐ વરદાનૈકનિપુણાય નમઃ ૐ વરવીણોજ્જ્વલત્કરાય નમઃ ૐ વનવાસસમુલ્લાસિને નમઃ ૐ વનલીલૈકલોલુપાય નમઃ ૐ તેજઃ પુઞ્જઘનાકારાય નમઃ ૐ તેજસામવિભાસકાય નમઃ ૐ વિધેયાનાં તેજઃપ્રદાય નમઃ ૐ તેજોમયનિજાશ્રમાય નમઃ ૐ દમિતાનઙ્ગસઙ્ગ્રામાય નમઃ ૐ દરહાસોજ્જ્વલન્મુખાય નમઃ ૐ દયારસ સુધાસિન્ધવે નમઃ ૐ દરિદ્રધનશેવધયે નમઃ ૐ ક્ષીરેન્દુસ્ફટિકાકારાય નમઃ ૐ ક્ષિતીન્દ્રમકુટોજ્જ્વલાય નમઃ ૐ ક્ષીરોપહારરસિકાય નમઃ ૐ ક્ષિપ્રૈશ્વર્યફલપ્રદાય નમઃ ૐ નાનાભરણમુક્તાઙ્ગાય નમઃ ૐ નારીસમ્મોહનાકૃતયે નમઃ ૐ નાદબ્રહ્મરસાસ્વાદિને નમઃ ૐ નાગભૂષણભૂષિતાય નમઃ ૐ મૂર્તિનિન્દિતકન્દર્પાય નમઃ ૐ મૂર્તામૂર્તજગદ્વપુષે નમઃ ૐ મૂકાજ્ઞાનતમોભાનવે નમઃ ૐ મૂર્તિમત્કલ્પપાદપાય નમઃ ૐ તરુણાદિત્યસઙ્કશાય નમઃ ૐ તન્ત્રીવાદનતત્પરાય નમઃ ૐ તરુમૂલૈકનિલયાય નમઃ ૐ તપ્તજામ્બૂનદપ્રભાય નમઃ ૐ તત્ત્વપુસ્તોલ્લસત્પાણયે નમઃ ૐ તપનોડુપલોચનાય નમઃ ૐ યમસન્નુતસઙ્કીર્તયે નમઃ ૐ યમસંયમસંયુતાય નમઃ ૐ યતિરૂપધરાય નમઃ ૐ મૌનમુનીન્દ્રોપાસ્યવિગ્રહાય નમઃ ૐ મન્દારહારરુચિરાય નમઃ ૐ મદનાયુતસુન્દરાય નમઃ ૐ મન્દસ્મિતલસદ્વક્ત્રાય નમઃ ૐ મધુરાધરપલ્લવાય નમઃ ૐ મઞ્જીરમઞ્જુપાદાબ્જાય નમઃ ૐ મણિપટ્ટોલસત્કટયે નમઃ ૐ હસ્તાઙ્કુરિતચિન્મુદ્રાય નમઃ ૐ હંસયોગપટૂત્તમાય નમઃ ૐ હંસજપ્યાક્ષમાલાઢ્યાય નમઃ ૐ હંસેન્દ્રારાધ્યપાદુકાય નમઃ ૐ મેરુશૃઙ્ગસમુલ્લાસિને નમઃ ૐ મેઘશ્યામમનોહરાય નમઃ ૐ મેઘાઙ્કુરાલવાલાગ્ર્યાય નમઃ ૐ મેધાપક્વફલમાય નમઃ ૐ ધાર્મિકાન્તકૃતાવાસાય નમઃ ૐ ધર્મમાર્ગપ્રવર્તકાય નમઃ ૐ ધામત્રયનિજારામાય નમઃ ૐ ધરોત્તમહારથાય નમઃ ૐ પ્રબોધોદારદીપશ્રિયે નમઃ ૐ પ્રકાશિતજગત્ત્રયાય નમઃ ૐ પ્રજ્ઞાચન્દ્રશિલાચન્દ્રાય નમઃ ૐ પ્રજ્ઞામણિલસત્કરાય નમઃ ૐ જ્ઞાનિહૃદ્ભાસમાનાત્મને નમઃ ૐ જ્ઞાતૄણામવિદૂરગાય નમઃ ૐ જ્ઞાનાયાદૃતદિવ્યાઙ્ગાય નમઃ ૐ જ્ઞાતિજાતિકુલાતિગાય નમઃ ૐ પ્રપન્નપારિજાતાગ્ર્યાય નમઃ ૐ પ્રણતાર્ત્યબ્ધિબાડબાય નમઃ ૐ ભૂતાનાં પ્રમાણભૂતાય નમઃ ૐ પ્રપઞ્ચહિતકારકાય નમઃ ૐ યમિસત્તમસંસેવ્યાય નમઃ ૐ યક્ષગેયાત્મવૈભવાય નમઃ ૐ યજ્ઞાધિદેવતામૂર્તયે નમઃ ૐ યજમાનવપુર્ધરાય નમઃ ૐ છત્રાધિપદિગીશાય નમઃ ૐ છત્રચામરસેવિતાય નમઃ ૐ છન્દઃ શાસ્ત્રાદિનિપુણાય નમઃ ૐ છલજાત્યાદિદૂરગાય નમઃ ૐ સ્વાભાવિકસુખૈકાત્મને નમઃ ૐ સ્વાનુભૂતિરસોદધયે નમઃ ૐ સ્વારાજ્યસમ્પદધ્યક્ષાય નમઃ ૐ સ્વાત્મારામમહામતયે નમઃ ૐ હાટકાભજટાજૂટાય નમઃ ૐ હાસોદસ્તારિમણ્ડલાય નમઃ ૐ હાલાહલોજ્જ્વલગલાય નમઃ ૐ હારાયિતભુજઙ્ગમાય નમઃ
oṃ oṅkārodyānakokilāya namaḥ oṃ oṅkāranīḍaśukarāje namaḥ oṃ oṅkārāraṇyakuñjarāya namaḥ oṃ nagarāja sutājānataye namaḥ oṃ nagarājanijālayāya namaḥ oṃ navamāṇikyamālāḍhyāya namaḥ oṃ navacandraśikhāmaṇaye namaḥ oṃ nanditāśeṣamaunīndrāya namaḥ oṃ nandīśādimadeśikāya namaḥ oṃ mohānalasudhādhārāya namaḥ oṃ mohāmbujasudhākarāya namaḥ oṃ mohāndhakārataraṇaye namaḥ oṃ mohotpalanabhomaṇaye namaḥ oṃ bhaktajñānābdhiśītāṃśave namaḥ oṃ bhaktajñānatṛṇānalāya namaḥ oṃ bhaktāmbhojasahasrāṃśave namaḥ oṃ bhaktakekighanāghanāya namaḥ oṃ bhaktakairavarākendave namaḥ oṃ bhaktakokadivākarāya namaḥ oṃ gajānanādisampūjyāya namaḥ oṃ gajacarmojjvalākṛtaye namaḥ oṃ gaṅgādhavaladivyāṅgāya namaḥ oṃ gaṅgābhaṅgalasajjaṭāya namaḥ oṃ gaganāmbarasaṃvītāya namaḥ oṃ gaganāmuktamūrdhajāya namaḥ oṃ vadanābjajitaśriye namaḥ oṃ vadanendusphuraddiśāya namaḥ oṃ varadānaikanipuṇāya namaḥ oṃ varavīṇojjvalatkarāya namaḥ oṃ vanavāsasamullāsine namaḥ oṃ vanalīlaikalolupāya namaḥ oṃ tejaḥ puñjaghanākārāya namaḥ oṃ tejasāmavibhāsakāya namaḥ oṃ vidheyānāṃ tejaḥpradāya namaḥ oṃ tejomayanijāśramāya namaḥ oṃ damitānaṅgasaṅgrāmāya namaḥ oṃ darahāsojjvalanmukhāya namaḥ oṃ dayārasa sudhāsindhave namaḥ oṃ daridradhanaśevadhaye namaḥ oṃ kṣīrendusphaṭikākārāya namaḥ oṃ kṣitīndramakuṭojjvalāya namaḥ oṃ kṣīropahārarasikāya namaḥ oṃ kṣipraiśvaryaphalapradāya namaḥ oṃ nānābharaṇamuktāṅgāya namaḥ oṃ nārīsammohanākṛtaye namaḥ oṃ nādabrahmarasāsvādine namaḥ oṃ nāgabhūṣaṇabhūṣitāya namaḥ oṃ mūrtininditakandarpāya namaḥ oṃ mūrtāmūrtajagadvapuṣe namaḥ oṃ mūkājñānatamobhānave namaḥ oṃ mūrtimatkalpapādapāya namaḥ oṃ taruṇādityasaṅkaśāya namaḥ oṃ tantrīvādanatatparāya namaḥ oṃ tarumūlaikanilayāya namaḥ oṃ taptajāmbūnadaprabhāya namaḥ oṃ tattvapustollasatpāṇaye namaḥ oṃ tapanoḍupalocanāya namaḥ oṃ yamasannutasaṅkīrtaye namaḥ oṃ yamasaṃyamasaṃyutāya namaḥ oṃ yatirūpadharāya namaḥ oṃ maunamunīndropāsyavigrahāya namaḥ oṃ mandārahārarucirāya namaḥ oṃ madanāyutasundarāya namaḥ oṃ mandasmitalasadvaktrāya namaḥ oṃ madhurādharapallavāya namaḥ oṃ mañjīramañjupādābjāya namaḥ oṃ maṇipaṭṭolasatkaṭaye namaḥ oṃ hastāṅkuritacinmudrāya namaḥ oṃ haṃsayogapaṭūttamāya namaḥ oṃ haṃsajapyākṣamālāḍhyāya namaḥ oṃ haṃsendrārādhyapādukāya namaḥ oṃ meruśṛṅgasamullāsine namaḥ oṃ meghaśyāmamanoharāya namaḥ oṃ meghāṅkurālavālāgryāya namaḥ oṃ medhāpakvaphalamāya namaḥ oṃ dhārmikāntakṛtāvāsāya namaḥ oṃ dharmamārgapravartakāya namaḥ oṃ dhāmatrayanijārāmāya namaḥ oṃ dharottamahārathāya namaḥ oṃ prabodhodāradīpaśriye namaḥ oṃ prakāśitajagattrayāya namaḥ oṃ prajñācandraśilācandrāya namaḥ oṃ prajñāmaṇilasatkarāya namaḥ oṃ jñānihṛdbhāsamānātmane namaḥ oṃ jñātṝṇāmavidūragāya namaḥ oṃ jñānāyādṛtadivyāṅgāya namaḥ oṃ jñātijātikulātigāya namaḥ oṃ prapannapārijātāgryāya namaḥ oṃ praṇatārtyabdhibāḍabāya namaḥ oṃ bhūtānāṃ pramāṇabhūtāya namaḥ oṃ prapañcahitakārakāya namaḥ oṃ yamisattamasaṃsevyāya namaḥ oṃ yakṣageyātmavaibhavāya namaḥ oṃ yajñādhidevatāmūrtaye namaḥ oṃ yajamānavapurdharāya namaḥ oṃ chatrādhipadigīśāya namaḥ oṃ chatracāmarasevitāya namaḥ oṃ chandaḥ śāstrādinipuṇāya namaḥ oṃ chalajātyādidūragāya namaḥ oṃ svābhāvikasukhaikātmane namaḥ oṃ svānubhūtirasodadhaye namaḥ oṃ svārājyasampadadhyakṣāya namaḥ oṃ svātmārāmamahāmataye namaḥ oṃ hāṭakābhajaṭājūṭāya namaḥ oṃ hāsodastārimaṇḍalāya namaḥ oṃ hālāhalojjvalagalāya namaḥ oṃ hārāyitabhujaṅgamāya namaḥ
અર્થ:ભગવાન દક્ષિણામૂર્તિ — મૌનમાં જ્ઞાન આપનાર પરમ ગુરુ, શિવનું દક્ષિણાભિમુખ સ્વરૂપ — ના ૧૦૮ નામ, પ્રત્યેક 'ૐ' અને 'નમઃ' સહિત, જ્ઞાન અને વિદ્યાની પ્રાપ્તિ માટે આવાહિત.
दक्षिणामूर्ति अष्टोत्तर शतनामावली પાઠના લાભ
દક્ષિણામૂર્તિના ૧૦૮ નામો (અષ્ટોત્તર શતનામાવલી) નો જપ દેવતાની દિવ્ય કૃપા, આશીર્વાદ અને રક્ષાનું આવાહન કરે છે.
પ્રત્યેક નામ એક પવિત્ર ગુણનું ધ્યાન છે; બધાં ૧૦૮ નામોનો શ્રદ્ધાપૂર્વક પાઠ મનને શુદ્ધ કરે છે અને સાચી પ્રાર્થનાઓ પૂર્ણ કરે છે.
પરંપરાગત રૂપે અર્ચના રૂપે અર્પણ — એક-એક નામ સાથે પુષ્પ અથવા કુમકુમ — વિશેષતઃ સોમવારે.
મહાશિવરાત્રિ અને શ્રાવણમાં સૌથી શુભ; શ્રદ્ધાથી પ્રતિદિન પાઠ માટે યોગ્ય.
दक्षिणामूर्ति अष्टोत्तर शतनामावली જપ વિધિ
સ્નાન કરીને પૂર્વ અથવા ઉત્તર તરફ મુખ કરીને દેવતાની પ્રતિમા સામે બેસો. પ્રત્યેક નામને 'ૐ' થી શરૂ કરી 'નમઃ' થી પૂરું કરતાં બોલો, અને પ્રત્યેક નામ પર ભગવાનના ચરણોમાં એક પુષ્પ, તુલસીદલ, બિલીપત્ર અથવા ચપટી કુમકુમ અર્પણ કરો (અર્ચના). ૧૦૮ નામોની પૂરી માળા પ્રતિદિન, અથવા વિશેષતઃ સોમવારે તથા મહાશિવરાત્રિ અને શ્રાવણમાં જપી શકાય.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ दक्षिणामूर्ति अष्टोत्तर शतनामावली શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ