ଧୂମାଵତୀ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ (ଧୂମାଵତ୍ଯଷ୍ଟକମ୍)
धूमावती स्तोत्रम् (धूमावत्यष्टकम्) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Tantric Shakta tradition; preserved in the Shaktapramoda and Mantramaharnava compilations · Traditional (anonymous); transmitted in the Mahavidya / Dhumavati tantras · Medieval Tantric period
Dhumavati arose, according to one well-known account, when Sati, unable to bear hunger, swallowed Shiva himself; when he asked to be released, she emerged from the smoke as the widow-goddess, ever hungry and inauspicious in worldly terms yet supremely wise. As the seventh Mahavidya she embodies the great void that remains when all forms dissolve. The Dhumavatyashtakam is the principal hymn used in her worship, invoking her fierce, smoky form to drive away every danger.
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
Devotees and tantric texts hold that sincere recitation of the Dhumavatyashtakam during times of crisis can dispel seemingly hopeless misfortune — turning away enemies, lawsuits, disease and poverty — for the hymn itself promises that gods, demons and even wild beasts flee at its mere remembrance, leaving the devotee in peace.
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ପ୍ରାତର୍ଯାସ୍ଯାତ୍ କୁମାରୀ କୁସୁମକଲିକଯା ଜାପମାଲାଂ ଜପନ୍ତୀ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ପ୍ରୌଢରୂପା ଵିକସିତଵଦନା ଚାରୁନେତ୍ରା ନିଶାଯାମ୍। ସନ୍ଧ୍ଯାଯାଂ ଵୃଦ୍ଧରୂପା ଗଲିତକୁଚଯୁଗା ମୁଣ୍ଡମାଲାଂ ଵହନ୍ତୀ ସା ଦେଵୀ ଦେଵଦେଵୀ ତ୍ରିଭୁଵନଜନନୀ କାଲିକାପାତୁ ଯୁଷ୍ମାନ୍॥୧॥
Prātar yāsyāt kumārī kusumakalikayā jāpamālāṁ japantī madhyāhne prauḍharūpā vikasitavadanā cārunetrā niśāyām। sandhyāyāṁ vṛddharūpā galitakucayugā muṇḍamālāṁ vahantī sā devī devadevī tribhuvanajananī kālikā pātu yuṣmān॥1॥
ଅର୍ଥ:प्रातःकाल वह कुमारी रूप में जपमाला फेरती हैं, मध्याह्न में प्रौढ़ रूप में सुंदर मुख और मनोहर नेत्रों वाली, और संध्या में वृद्धा रूप में मुण्डमाला धारण किए होती हैं — वही देवदेवी, त्रिभुवन की जननी कालिका (धूमावती) आप सबकी रक्षा करें।
ବଦ୍ଧ୍ଵା ଖଟ୍ଵାଙ୍ଗକୋଟୌ କପିଲଵରଜଟାମଣ୍ଡଲଂ ପଦ୍ମଯୋନେଃ କୃତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯୋତ୍ତମାଙ୍ଗୈଃ ସ୍ରଜମୁରସି ଶିରଶ୍ଶେଖରଂ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯପକ୍ଷୈଃ। ପୂର୍ଣଂ ରକ୍ତୈଃ ସୁରାଣାଂ ଯମମହିଷମହାଶୃଙ୍ଗମାଦାଯ ପାଣୌ ପାଯାଦ୍ଵୋ ଵନ୍ଦ୍ଯମାନଃ ପ୍ରଲଯମୁଦିତଯା ଭୈରଵଃ କାଲରାତ୍ର୍ଯାମ୍॥୨॥
Baddhvā khaṭvāṅgakoṭau kapilavarajaṭāmaṇḍalaṁ padmayoneḥ kṛtvā daityottamāṅgaiḥ srajam urasi śiraśśekharaṁ tārkṣyapakṣaiḥ। pūrṇaṁ raktaiḥ surāṇāṁ yamamahiṣamahāśṛṅgam ādāya pāṇau pāyādvo vandyamānaḥ pralayamuditayā bhairavaḥ kālarātryām॥2॥
ଅର୍ଥ:ब्रह्मा की श्रेष्ठ जटाओं को खट्वांग की कोटि पर बाँधे, वक्ष पर दैत्यों के मस्तकों की माला और गरुड़ के पंखों का शिरोभूषण धारण किए, हाथ में देवताओं के रक्त से भरा यम के महिष का विशाल शृंग लिए हुए — प्रलयकाल में पूजित एवं प्रसन्न वह भैरव कालरात्रि में आपकी रक्षा करें।
ଚର୍ଵନ୍ତୀମସ୍ଥିଖଣ୍ଡଂ ପ୍ରକଟକଟକଟାଶବ୍ଦସଙ୍ଘାତମୁଗ୍ରଂ କୁର୍ଵାଣି ପ୍ରେତମଧ୍ଯେ କହହକହକହାହାସ୍ଯମୁଗ୍ରଂ କୃଶାଙ୍ଗୀ। ନିତ୍ଯଂ ନିତ୍ଯପ୍ରସକ୍ତାଂ ଡମରୁଡିମଡିମାଂ ସ୍ଫାରଯନ୍ତୀଂ ମୁଖାବ୍ଜଂ ପାଯାନ୍ନଶ୍ଚଣ୍ଡିକେଯଂ ଝଝମଝମଝମା ଜଲ୍ପମାନା ଭ୍ରମନ୍ତୀ॥୩॥
Carvantīm asthikhaṇḍaṁ prakaṭakaṭakaṭāśabdasaṅghātam ugraṁ kurvāṇi pretamadhye kahahakahakahāhāsyam ugraṁ kṛśāṅgī। nityaṁ nityaprasaktāṁ ḍamaruḍimaḍimāṁ sphārayantīṁ mukhābjaṁ pāyānnaś caṇḍikeyaṁ jhajhamajhamajhamā jalpamānā bhramantī॥3॥
ଅର୍ଥ:कृशकाय, अस्थिखण्डों को कटकट शब्द के साथ चबाती हुई, प्रेतों के बीच 'कहह-कहकहा' का भयंकर अट्टहास करती, सदा तल्लीन, डमरू को 'डिम-डिम' बजाती, मुखकमल को विस्तृत करती और 'झम-झम' बोलती हुई घूमती — वह चण्डिका हमारी रक्षा करें।
ଵାମେ କର୍ଣେ ମୃଗାଙ୍କଂ ପ୍ରଲଯପରିଗତଂ ଦକ୍ଷିଣେ ସୂର୍ଯବିମ୍ବଂ କଣ୍ଠେ ନକ୍ଷତ୍ରହାରଂ ଵରଵିକଟଜଟାଜୂଟକେ ମୁଣ୍ଡମାଲାମ୍। ସ୍କନ୍ଧେ କୃତ୍ଵୋରଗେନ୍ଦ୍ରଧ୍ଵଜନିକରଯୁତଂ ବ୍ରହ୍ମକଙ୍କାଲଭାରଂ ସଂହାରେ ଧାରଯନ୍ତୀ ମମ ହରତୁ ଭଯଂ ଭଦ୍ରଦା ଭଦ୍ରକାଲୀ॥୪॥
Vāme karṇe mṛgāṅkaṁ pralayaparigataṁ dakṣiṇe sūryabimbaṁ kaṇṭhe nakṣatrahāraṁ varavikaṭajaṭājūṭake muṇḍamālām। skandhe kṛtvoragendradhvajanikarayutaṁ brahmakaṅkālabhāraṁ saṁhāre dhārayantī mama haratu bhayaṁ bhadradā bhadrakālī॥4॥
ଅର୍ଥ:बाएँ कान में चन्द्र, दाएँ में प्रलयगत सूर्यबिम्ब, कण्ठ में नक्षत्रों का हार, विकट जटाजूट पर मुण्डमाला, कंधे पर नागराज ध्वज और ब्रह्मा के कंकाल का भार धारण किए — संहारकाल में सबको धारण करने वाली कल्याणदायिनी भद्रकाली मेरे भय को हर लें।
ଧୂମାଵତ୍ଯଷ୍ଟକଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵାପଦ୍ଵିନିଵାରକମ୍। ଯଃ ପଠେତ୍ ସାଧକୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ସିଦ୍ଧିଂ ଵିନ୍ଦତି ଵାଞ୍ଛିତାମ୍॥୫॥
Dhūmāvatyaṣṭakaṁ puṇyaṁ sarvāpadvinivārakam। yaḥ paṭhet sādhako bhaktyā siddhiṁ vindati vāñchitām॥5॥
ଅର୍ଥ:यह पुण्यमय धूमावत्यष्टक समस्त आपत्तियों का निवारण करता है; जो साधक भक्तिपूर्वक इसका पाठ करता है वह अभीष्ट सिद्धि प्राप्त करता है। महान विपत्ति, महाघोर भय, महारोग, महायुद्ध में; शत्रु-उच्चाटन, मारण और प्राणियों के मोहन में — जो इस स्तोत्र का पाठ करता है, हे देवी, वह सर्वत्र सिद्धि पाता है। देव, दानव, गंधर्व, यक्ष, राक्षस, सर्प, सिंह, व्याघ्र आदि सभी इस स्तोत्र के स्मरणमात्र से बहुत दूर भाग जाते हैं, फिर मनुष्यादि की तो बात ही क्या। हे देवेशि! इस स्तोत्र से भूतल पर क्या सिद्ध नहीं होता? सर्वत्र शांति होती है और अंत में जीव निर्वाण को प्राप्त होता है।
ମହାପଦି ମହାଘୋରେ ମହାରୋଗେ ମହାରଣେ। ଶତ୍ରୂଚ୍ଚାଟେ ମାରଣାଦୌ ଜନ୍ତୂନାଂ ମୋହନେ ତଥା॥୬॥
Mahāpadi mahāghore mahāroge mahāraṇe। śatrūccāṭe māraṇādau jantūnāṁ mohane tathā॥6॥
ପଠେତ୍ ସ୍ତୋତ୍ରମିଦଂ ଦେଵି ସର୍ଵତ୍ର ସିଦ୍ଧିଭାଗ୍ଭଵେତ୍। ଦେଵଦାନଵଗନ୍ଧର୍ଵା ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସପନ୍ନଗାଃ॥୭॥
Paṭhet stotram idaṁ devi sarvatra siddhibhāg bhavet। devadānavagandharvā yakṣarākṣasapannagāḥ॥7॥
ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରାଦିକାସ୍ସର୍ଵେ ସ୍ତୋତ୍ରସ୍ମରଣମାତ୍ରତଃ। ଦୂରାଦ୍ଦୂରତରଂ ଯାନ୍ତି କିଂ ପୁନର୍ମାନୁଷାଦଯଃ॥୮॥
Siṁhavyāghrādikāssarve stotrasmaraṇamātrataḥ। dūrāddūrataraṁ yānti kiṁ punar mānuṣādayaḥ॥8॥
ସ୍ତୋତ୍ରେଣାନେନ ଦେଵେଶି କିଂ ନ ସିଦ୍ଧ୍ଯତି ଭୂତଲେ। ସର୍ଵଶାନ୍ତିର୍ଭଵେଦ୍ଦେଵି ହ୍ଯନ୍ତେ ନିର୍ଵାଣତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍॥୯॥
Stotreṇānena deveśi kiṁ na siddhyati bhūtale। sarvaśāntir bhaved devi hyante nirvāṇatāṁ vrajet॥9॥
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
धूमावती स्तोत्रम् (धूमावत्यष्टकम्) ପାଠର ଲାଭ
Wards off all calamities, accidents and great dangers (sarva-apad-nivaraka), as the hymn itself declares
Drives away enemies, evil spirits, ghosts and negative forces by mere remembrance
Grants protection in lawsuits, debts, disease, poverty and times of crisis — Dhumavati is the remover of misfortune
Fulfils the sincere devotee's cherished desires and grants tantric siddhis
Bestows deep detachment (vairagya) and freedom from worldly craving
Brings ultimate peace of mind and, in the end, liberation (nirvana)
धूमावती स्तोत्रम् (धूमावत्यष्टकम्) ପାଠ ବିଧି
Dhumavati is a fierce Mahavidya traditionally worshipped outside the home, at night, or in cremation grounds, and often for nivritti (cessation of trouble) rather than worldly gain. Bathe and sit facing a chosen direction with a simple offering (she is the 'widow' goddess and is offered plain or pungent items rather than sweets or flowers of luxury). Light a lamp, invoke her with reverence, and recite the eight verses with concentration, followed by the phala-shruti. It is best learned and practised under the guidance of a qualified guru. Householders seeking only auspiciousness may simply recite it with devotion for protection and removal of obstacles.
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ धूमावती स्तोत्रम् (धूमावत्यष्टकम्) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ