ਹਨੁਮਤ੍ ਪਞ੍ਚਰਤ੍ਨਮ੍
हनुमत् पञ्चरत्नम् in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਹਨੁਮਤ੍ ਪੰਚਰਤ੍ਨਮ੍ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ 'ਪੰਜ ਰਤਨ' ਹਨ — ਵਾਯੁਪੁੱਤਰ, ਸੀਤਾ-ਰਾਮ ਦੇ ਭਗਤ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੇ ਪੰਜ ਰਤਨ-ਸ਼ਲੋਕ। ਇਹ ਬਲ ਦੇ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਮੂਰਤਰੂਪ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਤੋਤਰ ਹੈ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Ascribed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · Classical
ਹਨੁਮਤ੍ ਪੰਚਰਤ੍ਨਮ੍ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਆਰੋਪਿਤ ਹੈ। ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ 'ਪੰਜ ਰਤਨ' — ਵਾਯੁਪੁੱਤਰ, ਸੀਤਾ-ਰਾਮ ਦੇ ਭਗਤ ਸੇਵਕ, ਬਲ ਦੇ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਮੂਰਤਰੂਪ ਨੂੰ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੇ ਪੰਜ ਰਤਨ-ਸ਼ਲੋਕ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਭਰੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਹਨੁਮਤ੍ ਪੰਚਰਤ੍ਨਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਦਿਵ੍ਯ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਦੀ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
(ਭਗਵਤ੍ਪਾਦਾਨਾਂ ਰਾਮਭੁਜਙ੍ਗਤਃ) ਸ਼ਂਸ਼ਂਸ਼ਂਸਿਦ੍ਧਨਾਥਂ ਪ੍ਰਣਮਤਿ ਚਰਣਂ ਵਾਯੁਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਰੌਦ੍ਰਂ ਵਂਵਂਵਂਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਂ ਹਹਹਹਹਸਿਤਂ ਗਰ੍ਜਿਤਂ ਮੇਘਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮ੍ । (ਮੇਘਛਤ੍ਰਮ੍) ਤਂਤਂਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਨਾਥਂ ਤਪਤਿ ਦਿਨਕਰਂ ਤਂ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਸ੍ਵਰੂਪਂ ਕਂਕਂਕਨ੍ਦਰ੍ਪਵਸ਼੍ਯਂ ਕਮਲਮਨਹਰਂ ਸ਼ਾਕਿਨੀਕਾਲਰੂਪਮ੍ ॥ ੧॥ ਰਂਰਂਰਂਰਾਮਦੂਤਂ ਰਣਗਜਦਮਿਤਂ ਰਾਵਣਚ੍ਛੇਦਦਕ੍ਸ਼ਂ ਬਂਬਂਬਂਬਾਲਰੂਪਂ ਨਤਗਿਰਿਚਰਣਂ ਕਮ੍ਪਿਤਂ ਸੂਰ੍ਯਬਿਮ੍ਬਮ੍ । ਮਂਮਂਮਂਮਨ੍ਤ੍ਰਸਿਦ੍ਧਿਂ ਕਪਿਕੁਲਤਿਲਕਂ ਮਰ੍ਦਨਂ ਸ਼ਾਕਿਨੀਨਾਂ ਹੁਂਹੂਂਹੁਙ੍ਕਾਰਬੀਜਂ ਹਨਤਿ ਹਨੁਮਤਂ ਹਨ੍ਯਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੈਨ੍ਯਮ੍ ॥ ੨॥ ਦਂਦਂਦਂਦੀਰ੍ਘਰੂਪਂ ਧਰਕਰਸ਼ਿਖਰਂ ਪਾਤਿਤਂ ਮੇਘਨਾਦਂ ਊਂਊਂਉਚ੍ਚਾਟਿਤਂ ਵੈ ਸਕਲਭੁਵਤਲਂ ਯੋਗਿਨੀਵ੍ਰਿਨ੍ਦਰੂਪਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਂਕ੍ਸ਼ਂਕ੍ਸ਼ਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਵੇਗਂ ਕ੍ਰਮਤਿ ਚ ਜਲਧਿਂ ਜ੍ਵਾਲਿਤਂ ਰਕ੍ਸ਼ਦੁਰ੍ਗਂ ਕ੍ਸ਼ੇਂਕ੍ਸ਼ੇਂਕ੍ਸ਼ੇਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਦਨੁਰੁਹਕੁਲਂ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਬਿਮ੍ਬਕਾਰਮ੍ ॥ ੩॥ ਕਂਕਂਕਂਕਾਲਦੁਸ਼੍ਟਂ ਜਲਨਿਧਿਤਰਣਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ੇ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਂ ਕਵੀਨਾਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਚਰਤਾਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਪ੍ਰਾਣਰੂਪਮ੍ । ਹ੍ਰਾਂਹ੍ਰਾਂਹ੍ਰਾਂਹ੍ਰਾਸਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਰਚਿਤਂ ਦੈਵਤਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇ ਦੇਵਾਨਾਂ ਚ ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਫਣਿਭੁਵਨਧਰਂ ਵ੍ਯਾਪਕਂ ਵਾਯੁਰੂਪਮ੍ ॥ ੪॥ ਤ੍ਵਂਤ੍ਵਂਤ੍ਵਂਵੇਦਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਬਹੁਰਿਚਯਜੁਸ਼ਂ ਸਾਮ ਚਾऽਥਰ੍ਵਰੂਪਂ ਕਂਕਂਕਂਕਨ੍ਦਨੇ ਤ੍ਵਂ ਨਨੁ ਕਮਲਤਲੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ ਰੌਦ੍ਰਰੂਪਾਨ੍ । ਖਂਖਂਖਂਖਡ੍ਗਹਸ੍ਤਂ ਝਟਿਤਿ ਭੁਵਿਤਲੇ ਤ੍ਰੋਟਿਤਂ ਨਾਗਪਾਸ਼ਂ ੴੴੴਕਾਰਰੂਪਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਪਠਿਤਂ ਵੇਦਮਨ੍ਤ੍ਰਾਧਿਮਨ੍ਤ੍ਰਮ੍ ॥ ੫॥ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਧ੍ਯੇ ਜਲਨਿਧਿਤਰਣੇ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਸਿਂਹੇ ਚ ਸਰ੍ਪੇ ਰਾਜਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਮਾਰ੍ਗੇ ਗਿਰਿਗੁਹਵਿਵਰੇ ਚੋਸ਼ਰੇ ਕਨ੍ਦਰੇ ਵਾ । ਭੂਤਪ੍ਰੇਤਾਦਿਯੁਕ੍ਤੇ ਗ੍ਰਹਗਣਵਿਸ਼ਯੇ ਸ਼ਾਕਿਨੀਡਾਕਿਨੀਨਾਂ ਦੇਸ਼ੇ ਵਿਸ੍ਫੋਟਕਾਨਾਂ ਜ੍ਵਰਵਮਨਸ਼ਿਰਃਪੀਡਨੇ ਨਾਸ਼ਕਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ ॥ ੬॥ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤੇ ਬ੍ਰਿਹਜ੍ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਾਰ੍ਣਵਧਰ੍ਮਸ੍ਕਨ੍ਧਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤਂ ਹਨੁਮਤ੍ਪਞ੍ਚਰਤ੍ਨਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਮ੍ ।
(bhagavatpādānāṃ rāmabhujaṅgataḥ) śaṃśaṃśaṃsiddhanāthaṃ praṇamati caraṇaṃ vāyuputraṃ ca raudraṃ vaṃvaṃvaṃviśvarūpaṃ hahahahahasitaṃ garjitaṃ meghakṣatram | (meghachatram) taṃtaṃtrailokyanāthaṃ tapati dinakaraṃ taṃ trinetrasvarūpaṃ kaṃkaṃkandarpavaśyaṃ kamalamanaharaṃ śākinīkālarūpam || 1|| raṃraṃraṃrāmadūtaṃ raṇagajadamitaṃ rāvaṇacchedadakṣaṃ baṃbaṃbaṃbālarūpaṃ natagiricaraṇaṃ kampitaṃ sūryabimbam | maṃmaṃmaṃmantrasiddhiṃ kapikulatilakaṃ mardanaṃ śākinīnāṃ huṃhūṃhuṅkārabījaṃ hanati hanumataṃ hanyate śatrusainyam || 2|| daṃdaṃdaṃdīrgharūpaṃ dharakaraśikharaṃ pātitaṃ meghanādaṃ ū~ū~uccāṭitaṃ vai sakalabhuvatalaṃ yoginīvṛndarūpam | kṣaṃkṣaṃkṣaṃkṣipravegaṃ kramati ca jaladhiṃ jvālitaṃ rakṣadurgaṃ kṣeṃkṣeṃkṣeṃ kṣematattvaṃ danuruhakulaṃ mucyate bimbakāram || 3|| kaṃkaṃkaṃkāladuṣṭaṃ jalanidhitaraṇaṃ rākṣasānāṃ vināśe dakṣaṃ śreṣṭhaṃ kavīnāṃ tribhuvanacaratāṃ prāṇināṃ prāṇarūpam | hrāṃhrāṃhrāṃhrāsatattvaṃ tribhuvanaracitaṃ daivataṃ sarvabhūte devānāṃ ca trayāṇāṃ phaṇibhuvanadharaṃ vyāpakaṃ vāyurūpam || 4|| tvaṃtvaṃtvaṃvedatattvaṃ bahuṛcayajuṣaṃ sāma cā'tharvarūpaṃ kaṃkaṃkaṃkandane tvaṃ nanu kamalatale rākṣasān raudrarūpān | khaṃkhaṃkhaṃkhaḍgahastaṃ jhaṭiti bhuvitale troṭitaṃ nāgapāśaṃ oṃoṃoṃkārarūpaṃ tribhuvanapaṭhitaṃ vedamantrādhimantram || 5|| saṅgrāme śatrumadhye jalanidhitaraṇe vyāghrasiṃhe ca sarpe rājadvāre ca mārge giriguhavivare coṣare kandare vā | bhūtapretādiyukte grahagaṇaviṣaye śākinīḍākinīnāṃ deśe visphoṭakānāṃ jvaravamanaśiraḥpīḍane nāśakastvam || 6|| iti śrīharikṛṣṇavinirmite bṛhajjyotiṣārṇavadharmaskandhāntargataṃ hanumatpañcaratnastotraṃ sampūrṇam |
ਅਰਥ:ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੇ "ਪੰਜ ਰਤਨ" — ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ, ਸੀਤਾ-ਰਾਮ ਦੇ ਭਗਤ ਸੇਵਕ, ਬਲ ਦੇ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਸਾਖਿਆਤ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੇ ਪੰਜ ਰਤਨ-ਸ਼ਲੋਕ।
हनुमत् पञ्चरत्नम् ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਹਨੁਮਤ੍ ਪੰਚਰਤ੍ਨਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਵਿੱਚ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੰਗਲਵਾਰ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਅਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਜਯੰਤੀ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ।
ਇੱਕ ਅਮੁੱਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਤੋਤਰ, ਸ਼ਰਧਾ ਸਹਿਤ ਨਿੱਤ ਪਾਠ ਲਈ ਯੋਗ।
हनुमत् पञ्चरत्नम् ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਅੱਗੇ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ। ਇੱਕ ਦੀਪ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਹਨੁਮਤ੍ ਪੰਚਰਤ੍ਨਮ੍ ਦਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭਗਤੀ ਸਹਿਤ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਨਿੱਤ, ਜਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੰਗਲਵਾਰ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਅਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਜਯੰਤੀ ਸਮੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ हनुमत् पञ्चरत्नम् ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ