କାଶୀ ପଞ୍ଚକମ୍
काशी पञ्चकम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
କାଶୀ ପଞ୍ଚକମ୍ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ରଚିତ କାଶୀ (ବାରାଣସୀ) ବିଷୟରେ ପାଞ୍ଚଟି ଶ୍ଳୋକର ସ୍ତୋତ୍ର। ଏହା ପବିତ୍ର ନଗରୀକୁ କେବଳ ସ୍ଥାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଚେତନାର ଅନ୍ତର-ଆସନ ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କରେ — ମନର ଶମନ ହିଁ କାଶୀ ଓ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ତାହାର ନିତ୍ୟ ଗଙ୍ଗା। ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ନିତ୍ୟ ପାଠ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Ascribed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · Classical
କାଶୀ ପଞ୍ଚକମ୍ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆରୋପିତ। ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କାଶୀ (ବାରାଣସୀ) ବିଷୟରେ ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଶ୍ଳୋକ ପବିତ୍ର ନଗରୀକୁ କେବଳ ସ୍ଥାନ ନୁହେଁ ବରଂ ଚେତନାର ଅନ୍ତର-ଆସନ ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କରେ: ମନର ଶମନ ହିଁ କାଶୀ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ତାହାର ନିତ୍ୟ ଗଙ୍ଗା।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
କୁହାଯାଏ ଯେ ସଚ୍ଚା ଓ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ କାଶୀ ପଞ୍ଚକମ୍ ପାଠ କରିବା ଦିବ୍ୟ କୃପା ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିବା ସମାନ, ଯେଉଁ କୃପା ପ୍ରେମରେ ଡାକୁଥିବା ଭକ୍ତଙ୍କୁ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରେ ନାହିଁ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ମନୋନିଵୃତ୍ତିଃ ପରମୋପଶାନ୍ତିଃ ସା ତୀର୍ଥଵର୍ଯା ମଣିକର୍ଣିକା ଚ । ଜ୍ଞାନପ୍ରଵାହା ଵିମଲାଦିଗଙ୍ଗା ସା କାଶିକାହଂ ନିଜବୋଧରୂପା ॥ ୧॥ ଯସ୍ଯାମିଦଂ କଲ୍ପିତମିନ୍ଦ୍ରଜାଲଂ ଚରାଚରଂ ଭାତି ମନୋଵିଲାସମ୍ । ସଚ୍ଚିତ୍ସୁଖୈକା ପରମାତ୍ମରୂପା ସା କାଶିକାହଂ ନିଜବୋଧରୂପା ॥ ୨॥ ଇନ୍ଦ୍ରଵଜ୍ରା ଛନ୍ଦ - କୋଶେଷୁ ପଞ୍ଚସ୍ଵଧିରାଜମାନା ବୁଦ୍ଧିର୍ଭଵାନୀ ପ୍ରତିଦେହଗେହମ୍ । ସାକ୍ଷୀ ଶିଵଃ ସର୍ଵଗତୋଽନ୍ତରାତ୍ମା ସା କାଶିକାହଂ ନିଜବୋଧରୂପା ॥ ୩॥ ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ଛନ୍ଦ - କାଶ୍ଯାଂ ହି କାଶ୍ଯତେ କାଶୀ କାଶୀ ସର୍ଵପ୍ରକାଶିକା । ସା କାଶୀ ଵିଦିତା ଯେନ ତେନ ପ୍ରାପ୍ତା ହି କାଶିକା ॥ ୪॥ ସ୍ରଗ୍ଧରା ଛନ୍ଦ - କାଶୀକ୍ଷେତ୍ରଂ ଶରୀରଂ ତ୍ରିଭୁଵନ-ଜନନୀ ଵ୍ଯାପିନୀ ଜ୍ଞାନଗଙ୍ଗା । ଭକ୍ତିଃ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଗଯେଯଂ ନିଜଗୁରୁ-ଚରଣଧ୍ଯାନଯୋଗଃ ପ୍ରଯାଗଃ । ଵିଶ୍ଵେଶୋଽଯଂ ତୁରୀଯଃ ସକଲଜନ-ମନଃସାକ୍ଷିଭୂତୋଽନ୍ତରାତ୍ମା ଦେହେ ସର୍ଵଂ ମଦୀଯେ ଯଦି ଵସତି ପୁନସ୍ତୀର୍ଥମନ୍ଯତ୍କିମସ୍ତି ॥ ୫॥ ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯଵିରଚିତଂ କାଶୀପଞ୍ଚକଂ ସମାପ୍ତମ୍ ।
manonivṛttiḥ paramopaśāntiḥ sā tīrthavaryā maṇikarṇikā ca | jñānapravāhā vimalādigaṅgā sā kāśikāhaṃ nijabodharūpā || 1|| yasyāmidaṃ kalpitamindrajālaṃ carācaraṃ bhāti manovilāsam | saccitsukhaikā paramātmarūpā sā kāśikāhaṃ nijabodharūpā || 2|| indravajrā chanda - kośeṣu pañcasvadhirājamānā buddhirbhavānī pratidehageham | sākṣī śivaḥ sarvagato'ntarātmā sā kāśikāhaṃ nijabodharūpā || 3|| anuṣṭup chanda - kāśyāṃ hi kāśyate kāśī kāśī sarvaprakāśikā | sā kāśī viditā yena tena prāptā hi kāśikā || 4|| sragdharā chanda - kāśīkṣetraṃ śarīraṃ tribhuvana-jananī vyāpinī jñānagaṅgā | bhaktiḥ śraddhā gayeyaṃ nijaguru-caraṇadhyānayogaḥ prayāgaḥ | viśveśo'yaṃ turīyaḥ sakalajana-manaḥsākṣibhūto'ntarātmā dehe sarvaṃ madīye yadi vasati punastīrthamanyatkimasti || 5|| iti śrīmad śaṅkarācāryaviracitaṃ kāśīpañcakaṃ samāptam |
ଅର୍ଥ:ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କାଶୀ (ବାରାଣସୀ) ଉପରେ ପାଞ୍ଚଟି ଶ୍ଲୋକ — ଯାହା ପବିତ୍ର ନଗରୀକୁ କେବଳ ସ୍ଥାନ ନୁହେଁ ବରଂ ଚେତନାର ଅନ୍ତର୍-ଆସନ ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କରେ: ମନର ଶମନ ହିଁ କାଶୀ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ତାହାର ନିତ୍ୟ ଗଙ୍ଗା।
काशी पञ्चकम् ପାଠର ଲାଭ
କାଶୀ ପଞ୍ଚକମ୍ ପାଠରୁ ଦେବତାଙ୍କ କୃପା, ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ରକ୍ଷା ମିଳେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।
ଭକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରେ, ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରେ ଏବଂ ଭଗବାନଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ହୃଦୟକୁ ସ୍ଥିର ରଖେ।
ସୋମବାରରେ, ତଥା ମହାଶିବରାତ୍ରି ଓ ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ଶୁଭ।
ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ସଂସ୍କୃତ ସ୍ତୋତ୍ର, ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ନିତ୍ୟ ପାଠ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।
काशी पञ्चकम् ପାଠ ବିଧି
ସ୍ନାନ କରି ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି ଦେବତାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସମ୍ମୁଖରେ ବସନ୍ତୁ। ଦୀପ ଜାଳି କାଶୀ ପଞ୍ଚକମ୍ ଧୀରେ ଧୀରେ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ପାଠ କରନ୍ତୁ। ଏହାର ନିତ୍ୟ ପାଠ କରାଯାଇପାରେ, କିମ୍ବା ବିଶେଷତଃ ସୋମବାରରେ ତଥା ମହାଶିବରାତ୍ରି ଓ ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ काशी पञ्चकम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ