ಮನ್ತ್ರಮಾತೃಕಾಪುಷ್ಪಮಾಲಾಸ್ತವಃ
मन्त्रमातृकापुष्पमालास्तवः in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Devotional Sri Vidya / Shakta hymn (Stotrarnava); traditionally attributed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya (traditional attribution) · c. 8th century CE (traditional attribution)
The Mantra Matrika Pushpamala Stava is one of the most refined examples of manasa puja in the Sri Vidya tradition. Rather than describing the Goddess's beauty alone, it leads the worshipper step by step through the full ritual of Devi puja — but performed entirely in contemplation. Its deeper secret lies in its structure: the first letters of the verses are held to spell out the Panchadashi, the fifteen-syllable heart-mantra of Sri Vidya, so that to recite the garland is to silently invoke the mantra. For this reason it is treasured by upasakas as both a hymn and a meditative practice.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
The hymn's own concluding verses declare the fruit of its recitation: the worshipper who offers this garland of mantra-letters at the twilights each day attains a pure mind, has Saraswati dwelling upon his tongue and the world-blessing Lakshmi abiding in his home — the Mother Herself dancing in the lotus of his heart.
ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಕಲ್ಲೋಲೋಲ್ಲಸಿತಾಮೃತಾಬ್ಧಿಲಹರೀಮಧ್ಯೇ ವಿರಾಜನ್ಮಣಿ- ದ್ವೀಪೇ ಕಲ್ಪಕವಾಟಿಕಾಪರಿವೃತೇ ಕಾದಮ್ಬವಾಟ್ಯುಜ್ಜ್ವಲೇ । ರತ್ನಸ್ತಮ್ಭಸಹಸ್ರನಿರ್ಮಿತಸಭಾಮಧ್ಯೇ ವಿಮಾನೋತ್ತಮೇ ಚಿನ್ತಾರತ್ನವಿನಿರ್ಮಿತಂ ಜನನಿ ತೇ ಸಿಂಹಾಸನಂ ಭಾವಯೇ ॥೧॥
kallolollasitāmṛtābdhi-laharī-madhye virājanmaṇi- dvīpe kalpaka-vāṭikā-parivṛte kādamba-vāṭyujjvale | ratna-stambha-sahasra-nirmita-sabhā-madhye vimānottame cintāratna-vinirmitaṃ janani te siṃhāsanaṃ bhāvaye || 1||
ಅರ್ಥ:१. हे जननी! मैं चिन्तामणि से निर्मित तुम्हारे सिंहासन का ध्यान करता हूँ — जो अमृत-सागर की उत्ताल तरंगों के मध्य देदीप्यमान मणिद्वीप पर, कल्पवृक्ष एवं कदम्ब के उपवनों से घिरे, सहस्र रत्नस्तम्भों से निर्मित सभा के भीतर श्रेष्ठ विमान में स्थित है।
ಏಣಾಙ್ಕಾನಲಭಾನುಮಣ್ಡಲಲಸಚ್ಛ್ರೀಚಕ್ರಮಧ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಾಂ ಬಾಲಾರ್ಕದ್ಯುತಿಭಾಸುರಾಂ ಕರತಲೈಃ ಪಾಶಾಙ್ಕುಶೌ ಬಿಭ್ರತೀಮ್ । ಚಾಪಂ ಬಾಣಮಪಿ ಪ್ರಸನ್ನವದನಾಂ ಕೌಸುಮ್ಭವಸ್ತ್ರಾನ್ವಿತಾಂ ತಾಂ ತ್ವಾಂ ಚನ್ದ್ರಕಲಾವತಂಸಮಕುಟಾಂ ಚಾರುಸ್ಮಿತಾಂ ಭಾವಯೇ ॥೨॥
eṇāṅkānala-bhānu-maṇḍala-lasacchrīcakra-madhye sthitāṃ bālārka-dyuti-bhāsurāṃ karatalaiḥ pāśāṅkuśau bibhratīm | cāpaṃ bāṇam api prasanna-vadanāṃ kausumbha-vastrānvitāṃ tāṃ tvāṃ candra-kalāvataṃsa-makuṭāṃ cāru-smitāṃ bhāvaye || 2||
ಅರ್ಥ:२. मैं तुम्हारा ध्यान करता हूँ — जो चन्द्र, अग्नि एवं सूर्य के मण्डलों से दीप्त श्रीचक्र के मध्य विराजमान हो, उदित सूर्य-सी अरुण कान्ति वाली, हाथों में पाश, अंकुश, धनुष एवं बाण धारण किए, प्रसन्न मुख वाली, कुसुम्भ-वस्त्र पहने, चन्द्रकला से अलंकृत मुकुटधारिणी और मधुर मुस्कान वाली हो।
ಈಶಾನಾದಿಪದಂ ಶಿವೈಕಫಲದಂ ರತ್ನಾಸನಂ ತೇ ಶುಭಂ ಪಾದ್ಯಂ ಕುಙ್ಕುಮಚನ್ದನಾದಿಭರಿತೈರರ್ಘ್ಯಂ ಸರತ್ನಾಕ್ಷತೈಃ । ಶುದ್ಧೈರಾಚಮನೀಯಕಂ ತವ ಜಲೈರ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಮಯಾ ಕಲ್ಪಿತಂ ಕಾರುಣ್ಯಾಮೃತವಾರಿಧೇ ತದಖಿಲಂ ಸನ್ತುಷ್ಟಯೇ ಕಲ್ಪತಾಮ್ ॥೩॥
īśānādi-padaṃ śivaika-phaladaṃ ratnāsanaṃ te śubhaṃ pādyaṃ kuṅkuma-candanādi-bharitair arghyaṃ saratnākṣataiḥ | śuddhair ācamanīyakaṃ tava jalair bhaktyā mayā kalpitaṃ kāruṇyāmṛta-vāridhe tad akhilaṃ santuṣṭaye kalpatām || 3||
ಅರ್ಥ:३. ईशान पद पर स्थित, शिवरूपी एकमात्र फल देने वाला यह शुभ रत्नासन, कुंकुम-चन्दन से युक्त पाद्य, रत्न एवं अक्षत से अर्घ्य, और शुद्ध जल से आचमनीय — हे करुणामृत के सागर! भक्तिपूर्वक मेरे द्वारा कल्पित यह सब तुम्हारी सन्तुष्टि के लिए हो।
ಲಕ್ಷ್ಯೇ ಯೋಗಿಜನಸ್ಯ ರಕ್ಷಿತಜಗಜ್ಜಾಲೇ ವಿಶಾಲೇಕ್ಷಣೇ ಪ್ರಾಲೇಯಾಮ್ಬುಪಟೀರಕುಙ್ಕುಮಲಸತ್ಕರ್ಪೂರಮಿಶ್ರೋದಕೈಃ । ಗೋಕ್ಷೀರೈರಪಿ ನಾಲಿಕೇರಸಲಿಲೈಃ ಶುದ್ಧೋದಕೈರ್ಮನ್ತ್ರಿತೈಃ ಸ್ನಾನಂ ದೇವಿ ಧಿಯಾ ಮಯೈತದಖಿಲಂ ಸನ್ತುಷ್ಟಯೇ ಕಲ್ಪತಾಮ್ ॥೪॥
lakṣye yogi-janasya rakṣita-jagaj-jāle viśālekṣaṇe prāleyāmbu-paṭīra-kuṅkuma-lasat-karpūra-miśrodakaiḥ | go-kṣīrair api nālikera-salilaiḥ śuddhodakair mantritaiḥ snānaṃ devi dhiyā mayaitad akhilaṃ santuṣṭaye kalpatām || 4||
ಅರ್ಥ:४. हे विशाल नेत्रों वाली, योगिजनों के ध्येय, जगज्जाल की रक्षिके! हिम-शीतल चन्दन, कुंकुम एवं कर्पूर मिश्रित जल से, गोदुग्ध, नारिकेल-जल एवं अभिमन्त्रित शुद्ध जल से — मेरे द्वारा भावना से अर्पित यह स्नान सब तुम्हारी सन्तुष्टि के लिए हो।
ಹ್ರೀಙ್ಕಾರಾಙ್ಕಿತಮನ್ತ್ರಲಕ್ಷಿತತನೋ ಹೇಮಾಚಲಾತ್ಸಞ್ಚಿತೈ- ರ್ರತ್ನೈರುಜ್ಜ್ವಲಮುತ್ತರೀಯಸಹಿತಂ ಕೌಸುಮ್ಭವರ್ಣಾಂಶುಕಮ್ । ಮುಕ್ತಾಸನ್ತತಿಯಜ್ಞಸೂತ್ರಮಮಲಂ ಸೌವರ್ಣತನ್ತೂದ್ಭವಂ ದತ್ತಂ ದೇವಿ ಧಿಯಾ ಮಯೈತದಖಿಲಂ ಸನ್ತುಷ್ಟಯೇ ಕಲ್ಪತಾಮ್ ॥೫॥
hrīṅkārāṅkita-mantra-lakṣita-tano hemācalāt sañcitai- r ratnair ujjvalam uttarīya-sahitaṃ kausumbha-varṇāṃśukam | muktā-santati-yajña-sūtram amalaṃ sauvarṇa-tantūdbhavaṃ dattaṃ devi dhiyā mayaitad akhilaṃ santuṣṭaye kalpatām || 5||
ಅರ್ಥ:५. हे ह्रीङ्कारयुक्त मन्त्र से लक्षित स्वरूप वाली देवी! स्वर्णगिरि से संचित रत्नों से उज्ज्वल उत्तरीय सहित कुसुम्भ-वर्ण वस्त्र, और स्वर्णतन्तु से बना मुक्तामय निर्मल यज्ञोपवीत — मेरे द्वारा भावना से अर्पित यह सब तुम्हारी सन्तुष्टि के लिए हो।
ಹಂಸೈರಪ್ಯತಿಲೋಭನೀಯಗಮನೇ ಹಾರಾವಲೀಮುಜ್ಜ್ವಲಾಂ ಹಿನ್ದೋಲದ್ಯುತಿಹೀರಪೂರಿತತರೇ ಹೇಮಾಙ್ಗದೇ ಕಙ್ಕಣೇ । ಮಞ್ಜೀರೌ ಮಣಿಕುಣ್ಡಲೇ ಮಕುಟಮಪ್ಯರ್ಧೇನ್ದುಚೂಡಾಮಣಿಂ ನಾಸಾಮೌಕ್ತಿಕಮಙ್ಗುಲೀಯಕಟಕೌ ಕಾಞ್ಚೀಮಪಿ ಸ್ವೀಕುರು ॥೬॥
haṃsair apy ati-lobhanīya-gamane hārāvalīm ujjvalāṃ hindola-dyuti-hīra-pūritatare hemāṅgade kaṅkaṇe | mañjīrau maṇi-kuṇḍale makuṭam apy ardhendu-cūḍāmaṇiṃ nāsā-mauktikam aṅgulīya-kaṭakau kāñcīm api svīkuru || 6||
ಅರ್ಥ:६. हे हंसों को भी लज्जित करने वाली गति वाली! उज्ज्वल हारावली, झूलते हीरों से भरे स्वर्ण-अंगद एवं कंगन, नूपुर, मणिकुण्डल, अर्धचन्द्र-चूड़ामणि युक्त मुकुट, नासा-मौक्तिक, अँगूठियाँ, कटक एवं काञ्ची — इन सबको स्वीकार करो।
ಸರ್ವಾಙ್ಗೇ ಘನಸಾರಕುಙ್ಕುಮಘನಶ್ರೀಗನ್ಧಪಙ್ಕಾಙ್ಕಿತಂ ಕಸ್ತೂರೀತಿಲಕಂ ಚ ಫಾಲಫಲಕೇ ಗೋರೋಚನಾಪತ್ರಕಮ್ । ಗಣ್ಡಾದರ್ಶನಮಣ್ಡಲೇ ನಯನಯೋರ್ದಿವ್ಯಾಞ್ಜನಂ ತೇಽಞ್ಚಿತಂ ಕಣ್ಠಾಬ್ಜೇ ಮೃಗನಾಭಿಪಙ್ಕಮಮಲಂ ತ್ವತ್ಪ್ರೀತಯೇ ಕಲ್ಪತಾಮ್ ॥೭॥
sarvāṅge ghana-sāra-kuṅkuma-ghana-śrī-gandha-paṅkāṅkitaṃ kastūrī-tilakaṃ ca phāla-phalake gorocanā-patrakam | gaṇḍādarśana-maṇḍale nayanayor divyāñjanaṃ te'ñcitaṃ kaṇṭhābje mṛga-nābhi-paṅkam amalaṃ tvat-prītaye kalpatām || 7||
ಅರ್ಥ:७. कर्पूर, कुंकुम एवं श्रीगन्ध-चन्दन से तुम्हारे सर्वांग का लेपन, भालप्रदेश पर कस्तूरी-तिलक एवं गोरोचना-पत्र, दर्पण-सम कपोलों पर नेत्रों में दिव्य अंजन, और कण्ठ-कमल पर निर्मल मृगनाभि-पंक — यह सब तुम्हारी प्रीति के लिए हो।
ಕಲ್ಹಾರೋತ್ಪಲಮಲ್ಲಿಕಾಮರುವಕೈಃ ಸೌವರ್ಣಪಙ್ಕೇರುಹೈ- ರ್ಜಾತೀಚಮ್ಪಕಮಾಲತೀವಕುಲಕೈರ್ಮನ್ದಾರಕುನ್ದಾದಿಭಿಃ । ಕೇತಕ್ಯಾ ಕರವೀರಕೈರ್ಬಹುವಿಧೈಃ ಕ್ಲೃಪ್ತಾಃ ಸ್ರಜೋ ಮಾಲಿಕಾಃ ಸಙ್ಕಲ್ಪೇನ ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ ವರದೇ ಸನ್ತುಷ್ಟಯೇ ಗೃಹ್ಯತಾಮ್ ॥೮॥
kalhārotpala-mallikā-maruvakaiḥ sauvarṇa-paṅkeruhai- r jātī-campaka-mālatī-vakulakair mandāra-kundādibhiḥ | ketakyā karavīrakair bahu-vidhaiḥ kḷptāḥ srajo mālikāḥ saṅkalpena samarpayāmi varade santuṣṭaye gṛhyatām || 8||
ಅರ್ಥ:८. हे वरदे! कल्हार, उत्पल, मल्लिका, मरुवक, स्वर्ण-कमल, जाती, चम्पक, मालती, वकुल, मन्दार, कुन्द, केतकी एवं करवीर आदि अनेक पुष्पों से गूँथी मालाएँ मैं सङ्कल्प से अर्पित करता हूँ — तुम्हारी सन्तुष्टि के लिए ग्रहण करो।
ಹನ್ತಾರಂ ಮದನಸ್ಯ ನನ್ದಯಸಿ ಯೈರಙ್ಗೈರನಙ್ಗೋಜ್ಜ್ವಲೈ- ರ್ಯೈರ್ಭೃಙ್ಗಾವಲಿನೀಲಕುನ್ತಲಭರೈರ್ಬಧ್ನಾಸಿ ತಸ್ಯಾಶಯಮ್ । ತಾನೀಮಾನಿ ತವಾಮ್ಬ ಕೋಮಲತರಾಣ್ಯಾಮೋದಲೀಲಾಗೃಹಾ- ಣ್ಯಾಮೋದಾಯ ದಶಾಙ್ಗಗುಗ್ಗುಲುಘೃತೈರ್ಧೂಪೈರಹಂ ಧೂಪಯೇ ॥೯॥
hantāraṃ madanasya nandayasi yair aṅgair anaṅgojjvalai- r yair bhṛṅgāvali-nīla-kuntala-bharair badhnāsi tasyāśayam | tānīmāni tavāmba komalatarāṇy āmoda-līlā-gṛhā- ṇy āmodāya daśāṅga-guggulu-ghṛtair dhūpair ahaṃ dhūpaye || 9||
ಅರ್ಥ:९. हे अम्ब! जिन अनंग-दीप्त अंगों से तुम कामारि शिव को आनन्दित करती हो, और जिन भ्रमर-सम श्याम केशों से उनके चित्त को बाँधती हो — तुम्हारे उन कोमलतर सुगन्ध-लीलागृहों के आमोद हेतु मैं दशांग गुग्गुल एवं घृत के धूप अर्पित करता हूँ।
ಲಕ್ಷ್ಮೀಮುಜ್ಜ್ವಲಯಾಮಿ ರತ್ನನಿವಹೋದ್ಭಾಸ್ವತ್ತರೇ ಮನ್ದಿರೇ ಮಾಲಾರೂಪವಿಲಮ್ಬಿತೈರ್ಮಣಿಮಯಸ್ತಮ್ಭೇಷು ಸಮ್ಭಾವಿತೈಃ । ಚಿತ್ರೈರ್ಹಾಟಕಪುತ್ರಿಕಾಕರಧೃತೈರ್ಗವ್ಯೈರ್ಘೃತೈರ್ವರ್ಧಿತೈ- ರ್ದಿವ್ಯೈರ್ದೀಪಗಣೈರ್ಧಿಯಾ ಗಿರಿಸುತೇ ಸನ್ತುಷ್ಟಯೇ ಕಲ್ಪತಾಮ್ ॥೧೦॥
lakṣmīm ujjvalayāmi ratna-nivahodbhāsvattare mandire mālā-rūpa-vilambitair maṇi-maya-stambheṣu sambhāvitaiḥ | citrair hāṭaka-putrikā-kara-dhṛtair gavyair ghṛtair vardhitai- r divyair dīpa-gaṇair dhiyā girisute santuṣṭaye kalpatām || 10||
ಅರ್ಥ:१०. हे गिरिसुते! रत्नराशियों से देदीप्यमान तुम्हारे मन्दिर में, मणिमय स्तम्भों पर मालारूप में लटके, स्वर्ण-पुत्रिकाओं के हाथों में धारित, गोघृत से वर्धित विचित्र दिव्य दीप-समूहों से मैं भावना से लक्ष्मी (कान्ति) को उज्ज्वल करता हूँ — तुम्हारी सन्तुष्टि के लिए।
ಹ್ರೀಙ್ಕಾರೇಶ್ವರಿ ತಪ್ತಹಾಟಕಕೃತೈಃ ಸ್ಥಾಲೀಸಹಸ್ರೈರ್ಭೃತಂ ದಿವ್ಯಾನ್ನಂ ಘೃತಸೂಪಶಾಕಭರಿತಂ ಚಿತ್ರಾನ್ನಭೇದಂ ತಥಾ । ದುಗ್ಧಾನ್ನಂ ಮಧುಶರ್ಕರಾದಧಿಯುತಂ ಮಾಣಿಕ್ಯಪಾತ್ರೇ ಸ್ಥಿತಂ ಮಾಷಾಪೂಪಸಹಸ್ರಮಮ್ಬ ಸಫಲಂ ನೈವೇದ್ಯಮಾವೇದಯೇ ॥೧೧॥
hrīṅkāreśvari tapta-hāṭaka-kṛtaiḥ sthālī-sahasrair bhṛtaṃ divyānnaṃ ghṛta-sūpa-śāka-bharitaṃ citrānna-bhedaṃ tathā | dugdhānnaṃ madhu-śarkarā-dadhi-yutaṃ māṇikya-pātre sthitaṃ māṣāpūpa-sahasram amba saphalaṃ naivedyam āvedaye || 11||
ಅರ್ಥ:११. हे ह्रीङ्कारेश्वरि! तप्त स्वर्ण के सहस्र पात्रों में भरे दिव्यान्न, घृत-सूप-शाक से युक्त, विविध चित्रान्न, मधु-शर्करा-दधि सहित माणिक्य-पात्र में स्थित दुग्धान्न, एवं सहस्र माष-अपूप — हे अम्ब! यह सफल नैवेद्य मैं निवेदित करता हूँ।
ಸಚ್ಛಾಯೈರ್ವರಕೇತಕೀದಲರುಚಾ ತಾಮ್ಬೂಲವಲ್ಲೀದಲೈಃ ಪೂಗೈರ್ಭೂರಿಗುಣೈಃ ಸುಗನ್ಧಿಮಧುರೈಃ ಕರ್ಪೂರಖಣ್ಡೋಜ್ಜ್ವಲೈಃ । ಮುಕ್ತಾಚೂರ್ಣವಿರಾಜಿತೈರ್ಬಹುವಿಧೈರ್ವಕ್ತ್ರಾಮ್ಬುಜಾಮೋದನೈಃ ಪೂರ್ಣಾ ರತ್ನಕಲಾಚಿಕಾ ತವ ಮುದೇ ನ್ಯಸ್ತಾ ಪುರಸ್ತಾದುಮೇ ॥೧೨॥
sacchāyair vara-ketakī-dala-rucā tāmbūla-vallī-dalaiḥ pūgair bhūri-guṇaiḥ sugandhi-madhuraiḥ karpūra-khaṇḍojjvalaiḥ | muktā-cūrṇa-virājitair bahu-vidhair vaktrāmbujāmodanaiḥ pūrṇā ratna-kalācikā tava mude nyastā purastād ume || 12||
ಅರ್ಥ:१२. हे उमे! सुन्दर केतकी-दल सी कान्ति वाले ताम्बूल-पत्र, अनेक गुणों वाले सुगन्धित-मधुर पूग, कर्पूर-खण्डों से उज्ज्वल, मुक्ताचूर्ण से सुशोभित, मुख-कमल को सुवासित करने वाले — इन अनेक भोग्यों से पूर्ण रत्नकलाचिका तुम्हारे आगे तुम्हारे आमोद के लिए रखी गई है।
ಕನ್ಯಾಭಿಃ ಕಮನೀಯಕಾನ್ತಿಭಿರಲಙ್ಕಾರಾಮಲಾರಾರ್ತಿಕಾಂ ಪಾತ್ರೇ ಮೌಕ್ತಿಕಚಿತ್ರಪಙ್ಕ್ತಿವಿಲಸತ್ಕರ್ಪೂರದೀಪಾವಲಿಃ । ಉತ್ತತ್ತಾಲಮೃದಙ್ಗಗೀತಸಹಿತಂ ನೃತ್ಯತ್ಪದಾಮ್ಭೋರುಹಂ ಮನ್ತ್ರಾರಾಧನಪೂರ್ವಕಂ ಸುವಿಹಿತಂ ನೀರಾಜನಂ ಗೃಹ್ಯತಾಮ್ ॥೧೩॥
kanyābhiḥ kamanīya-kāntibhir alaṅkārāmalārārtikāṃ pātre mauktika-citra-paṅkti-vilasat-karpūra-dīpāvaliḥ | uttat-tāla-mṛdaṅga-gīta-sahitaṃ nṛtyat-padāmbhoruhaṃ mantrārādhana-pūrvakaṃ suvihitaṃ nīrājanaṃ gṛhyatām || 13||
ಅರ್ಥ:१३. मन्त्र-आराधनापूर्वक भलीभाँति किया गया यह नीराजन ग्रहण करो — जिसे मनोहर कान्ति वाली कन्याएँ निर्मल आरार्तिका-पात्र, मुक्ता-पंक्तियों से दीप्त कर्पूर-दीपावली लिए, ताल-मृदंग-गीत सहित नृत्य करते हुए चरण-कमलों से करती हैं।
ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ಮೌಕ್ತಿಕಲಕ್ಷಕಲ್ಪಿತಸಿತಚ್ಛತ್ರಂ ತು ಧತ್ತೇ ರಸಾ- ದಿನ್ದ್ರಾಣೀ ಚ ರತಿಶ್ಚ ಚಾಮರವರೇ ಧತ್ತೇ ಸ್ವಯಂ ಭಾರತೀ । ವೀಣಾಮೇಣವಿಲೋಚನಾಃ ಸುಮನಸಾಂ ನೃತ್ಯನ್ತಿ ತದ್ರಾಗವ- ದ್ಭಾವೈರಾಙ್ಗಿಕಸಾತ್ತ್ವಿಕೈಃ ಸ್ಫುಟರಸಂ ಮಾತಸ್ತದಾಕರ್ಣ್ಯತಾಮ್ ॥೧೪॥
lakṣmīr mauktika-lakṣa-kalpita-sitacchatraṃ tu dhatte rasā- d indrāṇī ca ratiś ca cāmara-vare dhatte svayaṃ bhāratī | vīṇām eṇa-vilocanāḥ sumanasāṃ nṛtyanti tad-rāgava- d bhāvair āṅgika-sāttvikaiḥ sphuṭa-rasaṃ mātas tad ākarṇyatām || 14||
ಅರ್ಥ:१४. लक्ष्मी प्रेमपूर्वक लाख मोतियों से बना श्वेत छत्र धारण करती हैं; इन्द्राणी एवं रति श्रेष्ठ चामर ढुलाती हैं; भारती (सरस्वती) स्वयं वीणा बजाती हैं; और मृगनयनी देवांगनाएँ उस राग के अनुरूप आंगिक-सात्त्विक भावों से स्फुट रस के साथ नृत्य करती हैं — हे मात:! उसे सुनो।
ಹ್ರೀಙ್ಕಾರತ್ರಯಸಮ್ಪುಟೇನ ಮನುನೋಪಾಸ್ಯೇ ತ್ರಯೀಮೌಲಿಭಿ- ರ್ವಾಕ್ಯೈರ್ಲಕ್ಷ್ಯತನೋ ತವ ಸ್ತುತಿವಿಧೌ ಕೋ ವಾ ಕ್ಷಮೇತಾಮ್ಬಿಕೇ । ಸಲ್ಲಾಪಾಃ ಸ್ತುತಯಃ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಶತಂ ಸಞ್ಚಾರ ಏವಾಸ್ತು ತೇ ಸಂವೇಶೋ ನಮಸಃ ಸಹಸ್ರಮಖಿಲಂ ತ್ವತ್ಪ್ರೀತಯೇ ಕಲ್ಪತಾಮ್ ॥೧೫॥
hrīṅkāra-traya-sampuṭena manunopāsye trayī-maulibhi- r vākyair lakṣya-tano tava stuti-vidhau ko vā kṣametāmbike | sallāpāḥ stutayaḥ pradakṣiṇa-śataṃ sañcāra evāstu te saṃveśo namasaḥ sahasram akhilaṃ tvat-prītaye kalpatām || 15||
ಅರ್ಥ:१५. हे अम्बिके! त्रिविध ह्रीङ्कार से सम्पुटित मन्त्र से मैं उपासना करता हूँ; वेदान्त-वाक्यों से लक्षित स्वरूप वाली तुम्हारी स्तुति करने में कौन समर्थ है? मेरे वार्तालाप तुम्हारी स्तुतियाँ हों, मेरा भ्रमण सौ प्रदक्षिणाएँ हो, और मेरा शयन सहस्र नमस्कार — यह सब तुम्हारी प्रीति के लिए हो।
ಶ್ರೀಮನ್ತ್ರಾಕ್ಷರಮಾಲಯಾ ಗಿರಿಸುತಾಂ ಯಃ ಪೂಜಯೇಚ್ಚೇತಸಾ ಸನ್ಧ್ಯಾಸು ಪ್ರತಿವಾಸರಂ ಸುನಿಯತಸ್ತಸ್ಯಾಮಲಂ ಸ್ಯಾನ್ಮನಃ । ಚಿತ್ತಾಮ್ಭೋರುಹಮಣ್ಡಪೇ ಗಿರಿಸುತಾ ನೃತ್ತಂ ವಿಧತ್ತೇ ರಸಾ- ದ್ವಾಣೀ ವಕ್ತ್ರಸರೋರುಹೇ ಜಲಧಿಜಾ ಗೇಹೇ ಜಗನ್ಮಙ್ಗಲಾ ॥೧೬॥
śrī-mantrākṣara-mālayā girisutāṃ yaḥ pūjayec cetasā sandhyāsu prati-vāsaraṃ su-niyatas tasyāmalaṃ syān manaḥ | cittāmbhoruha-maṇḍape girisutā nṛttaṃ vidhatte rasā- d vāṇī vaktra-saroruhe jaladhi-jā gehe jagan-maṅgalā || 16||
ಅರ್ಥ:१६. जो संयमी पुरुष प्रतिदिन सन्ध्याओं में इस मन्त्राक्षर-माला से चित्त में गिरिसुता की पूजा करता है, उसका मन निर्मल हो जाता है — उसके चित्त-कमल के मण्डप में गिरिसुता प्रेमपूर्वक नृत्य करती हैं, उसके मुख-कमल पर सरस्वती और उसके घर में जगन्मंगला लक्ष्मी निवास करती हैं।
ಇತಿ ಗಿರಿವರಪುತ್ರೀಪಾದರಾಜೀವಭೂಷಾ ಭುವನಮಖಿಲಮೇತತ್ಪಾತು ಮಾತೃ ಪ್ರಸನ್ನಾ । ಶಿವಪದಮಕರನ್ದಸ್ಯನ್ದಿನೀಯಂ ನಿಬದ್ಧಾ ಮದಯತು ಕವಿಭೃಙ್ಗಾನ್ಮಾತೃಕಾಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ॥೧೭॥
iti giri-vara-putrī-pāda-rājīva-bhūṣā bhuvanam akhilam etat pātu mātṛ prasannā | śiva-pada-makaranda-syandinī iyaṃ nibaddhā madayatu kavi-bhṛṅgān mātṛkā-puṣpa-mālā || 17||
ಅರ್ಥ:१७. इस प्रकार गिरिराजपुत्री के चरण-कमलों का आभूषण, शिव-पद-मकरन्द को स्रवित करती हुई यह 'मातृकापुष्पमाला' — प्रसन्न जगन्माता इसके द्वारा इस समस्त संसार की रक्षा करें, और यह कवि-रूपी भ्रमरों को आनन्द से उन्मत्त करे।
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
मन्त्रमातृकापुष्पमालास्तवः ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
A complete manasa puja (mental worship) of Lalita Tripurasundari that requires no external materials — only devotion and imagination
Each verse offers a different upachara (service) to the Goddess, teaching the full sequence of Devi worship
The verse-initials secretly contain the Panchadashi (fifteen-syllable) mantra, making the hymn itself a form of Sri Vidya japa
The closing phala-shruti promises a pure mind, the indwelling of Saraswati in speech, and Lakshmi's abode in the home
Cultivates one-pointed visualisation of the Mother seated in the Sri Chakra on Manidvipa
Bestows devotion, eloquence, prosperity and inner purity on the daily reciter
Especially powerful for those who cannot perform elaborate external puja but wish to worship the Devi fully
मन्त्रमातृकापुष्पमालास्तवः ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
This is a manasa-puja stotram: as you chant, mentally visualise and offer each upachara to the Goddess in turn — seat Her on the jewelled throne, give the bath, robes, ornaments, sandal-paste, flowers, incense, lamps, food, betel and arati, exactly as the verses describe. Recite slowly at the twilights, holding the image of the Mother seated in the Sri Chakra. Conclude with the sixteenth and seventeenth verses, surrendering all action to Her. No physical materials are needed; the worship is performed entirely in the mind.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ मन्त्रमातृकापुष्पमालास्तवःವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ