ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନ କଵଚ
पञ्चमुखी हनुमान कवच in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Sudarshana Samhita / traditional Hanuman kavacha literature · Traditional · Classical
The five-faced (Panchamukha) form of Hanuman is famous from the Ramayana tradition: to slay the sorcerer Mahiravana, who could only be killed by extinguishing five lamps in five directions at once, Hanuman assumed five faces — His own and those of Narasimha, Garuda, Varaha and Hayagriva — and blew them all out together, rescuing Rama and Lakshmana. This kavach invokes that all-protecting five-faced form.
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
It is said that one who recites the Panchamukha Hanuman Kavach with faith is shielded on all five sides as Rama and Lakshmana were shielded by Hanuman's five faces — no fear, poison, disease, spirit or enemy able to touch them.
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଓଁ ଶ୍ରୀ ପଞ୍ଚଵଦନାଯାଞ୍ଜନେଯାଯ ନମଃ । ଓଁ ଅସ୍ଯ ଶ୍ରୀ ପଞ୍ଚମୁଖହନୁମନ୍ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମା ଋଷିଃ । ଗାଯତ୍ରୀଛନ୍ଦଃ । ପଞ୍ଚମୁଖଵିରାଟ୍ ହନୁମାନ୍ଦେଵତା । ହ୍ରୀଂ ବୀଜମ୍ । ଶ୍ରୀଂ ଶକ୍ତିଃ । କ୍ରୌଂ କୀଲକମ୍ । କ୍ରୂଂ କଵଚମ୍ । କ୍ରୈଂ ଅସ୍ତ୍ରାଯ ଫଟ୍ । ଇତି ଦିଗ୍ବନ୍ଧଃ । ଶ୍ରୀ ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ଅଥ ଧ୍ଯାନଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁସର୍ଵାଙ୍ଗସୁନ୍ଦରି । ଯତ୍କୃତଂ ଦେଵଦେଵେନ ଧ୍ଯାନଂ ହନୁମତଃ ପ୍ରିଯମ୍ ॥ ୧॥ ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରଂ ମହାଭୀମଂ ତ୍ରିପଞ୍ଚନଯନୈର୍ଯୁତମ୍ । ବାହୁଭିର୍ଦଶଭିର୍ଯୁକ୍ତଂ ସର୍ଵକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧିଦମ୍ ॥ ୨॥ ପୂର୍ଵଂ ତୁ ଵାନରଂ ଵକ୍ତ୍ରଂ କୋଟିସୂର୍ଯସମପ୍ରଭମ୍ । ଦନ୍ଷ୍ଟ୍ରାକରାଲଵଦନଂ ଭୃକୁଟୀକୁଟିଲେକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୩॥ ଅସ୍ଯୈଵ ଦକ୍ଷିଣଂ ଵକ୍ତ୍ରଂ ନାରସିଂହଂ ମହାଦ୍ଭୁତମ୍ । ଅତ୍ଯୁଗ୍ରତେଜୋଵପୁଷଂ ଭୀଷଣଂ ଭଯନାଶନମ୍ ॥ ୪॥ ପଶ୍ଚିମଂ ଗାରୁଡଂ ଵକ୍ତ୍ରଂ ଵକ୍ରତୁଣ୍ଡଂ ମହାବଲମ୍ ॥ ସର୍ଵନାଗପ୍ରଶମନଂ ଵିଷଭୂତାଦିକୃନ୍ତନମ୍ ॥ ୫॥ ଉତ୍ତରଂ ସୌକରଂ ଵକ୍ତ୍ରଂ କୃଷ୍ଣଂ ଦୀପ୍ତଂ ନଭୋପମମ୍ । ପାତାଲସିଂହଵେତାଲଜ୍ଵରରୋଗାଦିକୃନ୍ତନମ୍ ॥ ୬॥ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ହଯାନନଂ ଘୋରଂ ଦାନଵାନ୍ତକରଂ ପରମ୍ । ଯେନ ଵକ୍ତ୍ରେଣ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ତାରକାଖ୍ଯଂ ମହାସୁରମ୍ ॥ ୭॥ ଜଘାନ ଶରଣଂ ତତ୍ସ୍ଯାତ୍ସର୍ଵଶତ୍ରୁହରଂ ପରମ୍ । ଧ୍ଯାତ୍ଵା ପଞ୍ଚମୁଖଂ ରୁଦ୍ରଂ ହନୁମନ୍ତଂ ଦଯାନିଧିମ୍ ॥ ୮॥ ଖଡ୍ଗଂ ତ୍ରିଶୂଲଂ ଖଟ୍ଵାଙ୍ଗଂ ପାଶମଙ୍କୁଶପର୍ଵତମ୍ । ମୁଷ୍ଟିଂ କୌମୋଦକୀଂ ଵୃକ୍ଷଂ ଧାରଯନ୍ତଂ କମଣ୍ଡଲୁମ୍ ॥ ୯॥ ଭିନ୍ଦିପାଲଂ ଜ୍ଞାନମୁଦ୍ରାଂ ଦଶଭିର୍ମୁନିପୁଙ୍ଗଵମ୍ । ଏତାନ୍ଯାଯୁଧଜାଲାନି ଧାରଯନ୍ତଂ ଭଜାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୧୦॥ ପ୍ରେତାସନୋପଵିଷ୍ଟଂ ତଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତମ୍ । ଦିଵ୍ଯମାଲ୍ଯାମ୍ବରଧରଂ ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧାନୁଲେପନମ୍ ॥ ୧୧॥ ସର୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯମଯଂ ଦେଵଂ ହନୁମଦ୍ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖମ୍ । ପଞ୍ଚାସ୍ଯମଚ୍ଯୁତମନେକଵିଚିତ୍ରଵର୍ଣଵକ୍ତ୍ରଂ ଶଶାଙ୍କଶିଖରଂ କପିରାଜଵର୍ଯମ । ପୀତାମ୍ବରାଦିମୁକୁଟୈରୂପଶୋଭିତାଙ୍ଗଂ ପିଙ୍ଗାକ୍ଷମାଦ୍ଯମନିଶଂ ମନସା ସ୍ମରାମି ॥ ୧୨॥ ମର୍କଟେଶଂ ମହୋତ୍ସାହଂ ସର୍ଵଶତ୍ରୁହରଂ ପରମ୍ । ଶତ୍ରୁ ସଂହର ମାଂ ରକ୍ଷ ଶ୍ରୀମନ୍ନାପଦମୁଦ୍ଧର ॥ ୧୩॥ ଓଁ ହରିମର୍କଟ ମର୍କଟ ମନ୍ତ୍ରମିଦଂ ପରିଲିଖ୍ଯତି ଲିଖ୍ଯତି ଵାମତଲେ । ଯଦି ନଶ୍ଯତି ନଶ୍ଯତି ଶତ୍ରୁକୁଲଂ ଯଦି ମୁଞ୍ଚତି ମୁଞ୍ଚତି ଵାମଲତା ॥ ୧୪॥ ଓଁ ହରିମର୍କଟାଯ ସ୍ଵାହା ।
oṃ śrī pañcavadanāyāñjaneyāya namaḥ | oṃ asya śrī pañcamukhahanumanmantrasya brahmā ṛṣiḥ | gāyatrīchandaḥ | pañcamukhavirāṭ hanumāndevatā | hrīṃ bījam | śrīṃ śaktiḥ | krauṃ kīlakam | krūṃ kavacam | kraiṃ astrāya phaṭ | iti digbandhaḥ | śrī garuḍa uvāca | atha dhyānaṃ pravakṣyāmi śṛṇusarvāṅgasundari | yatkṛtaṃ devadevena dhyānaṃ hanumataḥ priyam || 1|| pañcavaktraṃ mahābhīmaṃ tripañcanayanairyutam | bāhubhirdaśabhiryuktaṃ sarvakāmārthasiddhidam || 2|| pūrvaṃ tu vānaraṃ vaktraṃ koṭisūryasamaprabham | danṣṭrākarālavadanaṃ bhṛkuṭīkuṭilekṣaṇam || 3|| asyaiva dakṣiṇaṃ vaktraṃ nārasiṃhaṃ mahādbhutam | atyugratejovapuṣaṃ bhīṣaṇaṃ bhayanāśanam || 4|| paścimaṃ gāruḍaṃ vaktraṃ vakratuṇḍaṃ mahābalam || sarvanāgapraśamanaṃ viṣabhūtādikṛntanam || 5|| uttaraṃ saukaraṃ vaktraṃ kṛṣṇaṃ dīptaṃ nabhopamam | pātālasiṃhavetālajvararogādikṛntanam || 6|| ūrdhvaṃ hayānanaṃ ghoraṃ dānavāntakaraṃ param | yena vaktreṇa viprendra tārakākhyaṃ mahāsuram || 7|| jaghāna śaraṇaṃ tatsyātsarvaśatruharaṃ param | dhyātvā pañcamukhaṃ rudraṃ hanumantaṃ dayānidhim || 8|| khaḍgaṃ triśūlaṃ khaṭvāṅgaṃ pāśamaṅkuśaparvatam | muṣṭiṃ kaumodakīṃ vṛkṣaṃ dhārayantaṃ kamaṇḍalum || 9|| bhindipālaṃ jñānamudrāṃ daśabhirmunipuṅgavam | etānyāyudhajālāni dhārayantaṃ bhajāmyaham || 10|| pretāsanopaviṣṭaṃ taṃ sarvābharaṇabhūṣitam | divyamālyāmbaradharaṃ divyagandhānulepanam || 11|| sarvāścaryamayaṃ devaṃ hanumadviśvatomukham | pañcāsyamacyutamanekavicitravarṇavaktraṃ śaśāṅkaśikharaṃ kapirājavaryama | pītāmbarādimukuṭairūpaśobhitāṅgaṃ piṅgākṣamādyamaniśaṃ manasā smarāmi || 12|| markaṭeśaṃ mahotsāhaṃ sarvaśatruharaṃ param | śatru saṃhara māṃ rakṣa śrīmannāpadamuddhara || 13|| oṃ harimarkaṭa markaṭa mantramidaṃ parilikhyati likhyati vāmatale | yadi naśyati naśyati śatrukulaṃ yadi muñcati muñcati vāmalatā || 14|| oṃ harimarkaṭāya svāhā |
ଅର୍ଥ:ॐ, अञ्जना के पाँचमुख पुत्र को नमस्कार। इस पञ्चमुख हनुमान मन्त्र के ऋषि ब्रह्मा, छन्द गायत्री, देवता पञ्चमुख विराट् हनुमान हैं; ह्रीं बीज, श्रीं शक्ति, क्रौं कीलक — इस प्रकार दिग्बन्ध होता है।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
पञ्चमुखी हनुमान कवच ପାଠର ଲାଭ
A supremely powerful protective kavach — the five faces of Hanuman guard the devotee from every direction and danger.
The Narasimha and Varaha faces destroy fear, evil spirits (bhuta-preta), black magic, fevers and disease; the Garuda face removes the effect of all poisons and serpents.
Recited for victory over enemies, removal of obstacles, and rescue from adversity (aapada) — 'shatru samhara mam raksha'.
Invokes the form of Hanuman that Lord Rama's devotees turn to for the strongest shield in difficult times.
Best recited on Tuesdays and Saturdays, after a bath, before an image of Panchamukha Hanuman, with a lamp of sesame oil.
पञ्चमुखी हनुमान कवच ପାଠ ବିଧି
Bathe and sit before an image of Panchamukha (five-faced) Hanuman. Light a lamp, ideally of sesame or mustard oil, and offer red flowers and sindoor. Begin with the viniyoga and dhyana, holding in mind the five faces — Hanuman, Narasimha, Garuda, Varaha and Hayagriva — and recite the kavach with faith and a calm mind. It may be recited once daily, or 11 or 21 times for a specific need, especially on Tuesdays and Saturdays.
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ पञ्चमुखी हनुमान कवच ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ