ସରସ୍ଵତୀ ଆରତୀ — ଓଁ ଜଯ ସରସ୍ଵତୀ ମାତା
सरस्वती आरती — ॐ जय सरस्वती माता in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ସରସ୍ୱତୀ ଆରତୀ 'ଓଁ ଜୟ ସରସ୍ୱତୀ ମାତା' ବିଦ୍ୟା, ସଙ୍ଗୀତ ଓ କଳାର ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ସ୍ତୁତି। ଏହା ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀରେ ତଥା ପରୀକ୍ଷା ପୂର୍ବରୁ ଗାନ କରାଯାଏ, ଏବଂ ବୁଦ୍ଧି, ଜ୍ଞାନ ତଥା କଳାତ୍ମକ ପ୍ରତିଭାର ଆଶୀର୍ବାଦ ଆହ୍ୱାନ କରେ, ଅଜ୍ଞାନ ଓ ମୋହ ଦୂର କରେ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Hindu devotional tradition · Unknown (folk tradition) · Medieval period
ସରସ୍ୱତୀ ଆରତୀ ଦେବତା-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆରତୀର ପରମ୍ପରା ଅନୁସରଣ କରେ ଯାହା ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା। ସରସ୍ୱତୀ ପୂଜା ବିଶେଷ ଭାବେ ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ପ୍ରବଳ, ଯେଉଁଠାରେ ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହି ଆରତୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକ ଗୁଣକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ — ତାଙ୍କ ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର (ପବିତ୍ରତାର ପ୍ରତୀକ), ତାଙ୍କ ବୀଣା (ସଙ୍ଗୀତ ଓ କଳା), ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ପରମ ସ୍ରୋତ ରୂପେ ତାଙ୍କ ଭୂମିକା।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ ସମୟରେ ସାନ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଦ୍ୟାରେ ଦୀକ୍ଷା ରୂପେ ନିଜ ପ୍ରଥମ ଶବ୍ଦ ଲେଖିବାର ପରମ୍ପରା ଅଛି (ବିଦ୍ୟାରମ୍ଭ ସଂସ୍କାର)। ଅସଂଖ୍ୟ ପିତାମାତା ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଯେଉଁ ପିଲାମାନେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ସହିତ ନିଜ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶିଖିବାରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯୋଗ୍ୟତା ଦେଖାନ୍ତି। ଦେବୀଙ୍କୁ ମହାନ ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେବାର ଶ୍ରେୟ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଏ — କାଳିଦାସ, ଯାହାଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ମହାନ ସଂସ୍କୃତ କବି ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ, କୁହାଯାଏ ସେ ଜଣେ ନିରକ୍ଷର କାଠକଟାଳି ଥିଲେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସରସ୍ୱତୀ ତାଙ୍କୁ ଅସାଧାରଣ କାବ୍ୟ ପ୍ରତିଭାରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ନ କରିଥିଲେ।
ଶୁଣି ଶୁଣି ଜପ କରନ୍ତୁ
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଓଁ ଜଯ ସରସ୍ଵତୀ ମାତା, ଜଯ ଜଯ ସରସ୍ଵତୀ ମାତା। ସଦ୍ଗୁଣ ଵୈଭଵ ଶାଲିନୀ, ତ୍ରିଭୁଵନ ଵିଖ୍ଯାତା॥ ଓଁ ଜଯ ସରସ୍ଵତୀ ମାତା॥
Om Jai Saraswati Mata Jai Jai Saraswati Mata Sadgun Vaibhav Shalini Tribhuvan Vikhyata Om Jai Saraswati Mata
ଅର୍ଥ:ଓଁ ଜୟ ସରସ୍ୱତୀ ମାତା! ସଦ୍ଗୁଣ ଓ ବୈଭବରେ ସମ୍ପନ୍ନା, ତ୍ରିଭୁବନରେ ବିଖ୍ୟାତା। ଓଁ ଜୟ ସରସ୍ୱତୀ ମାତା!
ଚନ୍ଦ୍ରଵଦନୀ ପଦ୍ମାସନୀ, ଧ୍ଯାନ ଧରତ ଜନ ଜୋଈ। ଷଟ୍ ଦର୍ଶନ କୀ ଵାଣୀ, ମନ ବଂସୀ କୋ ଖୋଈ॥ ଓଁ ଜଯ ସରସ୍ଵତୀ ମାତା॥
Chandravadani Padmasani Dhyan Dharat Jan Joi Shat Darshan Ki Vani Man Bansi Ko Khoi Om Jai Saraswati Mata
ଅର୍ଥ:ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ, ପଦ୍ମ ଉପରେ ଆସୀନା — ଯିଏ ତୁମର ଧ୍ୟାନ କରେ, ଷଟ୍ ଦର୍ଶନର ବାଣୀ ମନକୁ ବଂଶୀର ସ୍ୱର ଭୁଲାଇ ଦିଏ। ଓଁ ଜୟ ସରସ୍ୱତୀ ମାତା!
ଶୁକ୍ଲ ଵସନ ପରିଧାନୀ, ଶୋଭତ କର ମେଂ ଵୀଣା। ଶାରଦ ପୁତ୍ରୀ ଵିଦ୍ଯା ଦାନୀ, ସକଲ ଜନ ହିତ କୀନା॥ ଓଁ ଜଯ ସରସ୍ଵତୀ ମାତା॥
Shukla Vasan Paridhani Shobhat Kar Mein Veena Sharad Putri Vidya Dani Sakal Jan Hit Keena Om Jai Saraswati Mata
ଅର୍ଥ:ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ହାତରେ ବୀଣା ଶୋଭା ପାଏ। ଶାରଦଙ୍କ କନ୍ୟା, ବିଦ୍ୟାଦାୟିନୀ, ସକଳ ଜନର ହିତକାରିଣୀ। ଓଁ ଜୟ ସରସ୍ୱତୀ ମାତା!
ବୁଦ୍ଧି ଵିଦ୍ଯା ଦାଯିନୀ, ଜ୍ଞାନ ପ୍ରକାଶ ଭରୋ। ମୋହ ଅଜ୍ଞାନତା ହର କେ, ନୈନ ଜ୍ଞାନ ଦୋ ଭରୋ॥ ଓଁ ଜଯ ସରସ୍ଵତୀ ମାତା॥
Buddhi Vidya Dayini Gyan Prakash Bharo Moh Agyanta Har Ke Nain Gyan Do Bharo Om Jai Saraswati Mata
ଅର୍ଥ:ହେ ବୁଦ୍ଧି ଓ ବିଦ୍ୟା ଦାୟିନୀ, ଆମକୁ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କର। ମୋହ ଓ ଅଜ୍ଞାନ ଦୂର କରି ଆମ ନୟନକୁ ଜ୍ଞାନରେ ଭରିଦିଅ। ଓଁ ଜୟ ସରସ୍ୱତୀ ମାତା!
ତୁମ୍ହୀଂ ହୋ ସବ ଜ୍ଞାନ ସାର, ଜ୍ଞାନ ବକ୍ଶୋ ମାତା। ତୁମ ବିନ ସବ ସୁନ ଜଗ ହୈ, ସବ ହୀ ଜ୍ଞାନ ଵିହୀନ॥ ଓଁ ଜଯ ସରସ୍ଵତୀ ମାତା॥
Tumhi Ho Sab Gyan Saar Gyan Bakasho Mata Tum Bin Sab Sun Jag Hai Sab Hi Gyan Viheen Om Jai Saraswati Mata
ଅର୍ଥ:ତୁମେ ହିଁ ସକଳ ଜ୍ଞାନର ସାର — ହେ ମାତା, ଆମକୁ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କର। ତୁମ ବିନା ସମଗ୍ର ଜଗତ ଶୂନ୍ୟ, ସମସ୍ତେ ଜ୍ଞାନହୀନ। ଓଁ ଜୟ ସରସ୍ୱତୀ ମାତା!
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
सरस्वती आरती — ॐ जय सरस्वती माता ପାଠର ଲାଭ
ଛାତ୍ର, ବିଦ୍ୱାନ ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ଚାହୁଁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରାର୍ଥନା
ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ (ସରସ୍ୱତୀ ପୂଜା)ରେ ଗାନ କରାଯାଏ
ବୁଦ୍ଧି, ଜ୍ଞାନ ଏବଂ କଳାତ୍ମକ ପ୍ରତିଭାର ଆଶୀର୍ବାଦ ଆହ୍ୱାନ କରେ
ପଦଗୁଡ଼ିକରେ କୁହାଯାଇଥିବା ଅନୁସାରେ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ମୋହ ଦୂର କରେ
ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ପଠନ କରାଯାଏ
ପରୀକ୍ଷା, ଅଧ୍ୟୟନ, ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ସୃଜନଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସହାୟକ
सरस्वती आरती — ॐ जय सरस्वती माता ପାଠ ବିଧି
ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଛବି ସମ୍ମୁଖରେ ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ। ଶ୍ୱେତ ପୁଷ୍ପ ଏବଂ ଅକ୍ଷତ (ଚାଉଳ) ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ଜଳୁଥିବା ଦୀପକୁ ଘୁରାଇ ଆରତୀ ଗାନ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଆରତୀ ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ (ଜାନୁଆରୀ-ଫେବ୍ରୁଆରୀ) ସମୟରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯେତେବେଳେ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ପୂଜା ହୁଏ। ଏହି ପର୍ବ ସମୟରେ ଛାତ୍ରମାନେ ନିଜ ପୁସ୍ତକ ଏବଂ ବାଦ୍ୟ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖନ୍ତି।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ सरस्वती आरती — ॐ जय सरस्वती माता ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ