ଆରତୀ
ਆਰਤੀ in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଶିଖ ଆରତୀ, ଯାହା “ଗଗନ ମୈ ଥାଲ” ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଗୁରୁ ନାନକ ଦେବ ଜୀ ଜଗନ୍ନାଥ ପୁରୀ ମନ୍ଦିରରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ। ଦୀପ-ଥାଳି କର୍ମକାଣ୍ଡକୁ ଛାଡ଼ି ଗୁରୁଜୀ ଗାନ୍ତି ଯେ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ହିଁ ୱାହେଗୁରୁଙ୍କ ଆରତୀ କରେ — ଆକାଶ ଥାଳି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଦୀପ, ତାରା ଖଞ୍ଜା ମୁକ୍ତା, ଏବଂ ପବନ ଧୂପ। ଏହା ଶିଖମାନଙ୍କର ଅସୀମ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଆରାଧନାର ଗୀତ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Sri Guru Granth Sahib (Raag Dhanasari) and tradition. English translation: Sant Singh Khalsa (public domain). · Guru Nanak Dev Ji (with shabads of later Gurus) · 15th–17th century CE
ଜଗନ୍ନାଥ ପୁରୀରେ, ମୂର୍ତ୍ତି ସମ୍ମୁଖରେ ପୂଜାରୀମାନେ ଦୀପର ଥାଳି ଘୂରାଉଥିବା ଦେଖି, ଗୁରୁ ନାନକ ଗୋଟିଏ ମହାନ ଆରତୀ ଗାନ କଲେ: ଆକାଶ ଥାଳି, ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ପିଣ୍ଡ ତାହାର ଦୀପ, ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନ ତାହାର ଧୂପ — ସମସ୍ତ ପ୍ରକୃତି ନିରନ୍ତର ନିରାକାର ୱାହେଗୁରୁଙ୍କ ଆରାଧନା କରୁଅଛି।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଓଁ ସତିଗୁର ପ୍ରସାଦି ॥
ikOankaar satigur prasaadh ||
ଅର୍ଥ:ଏକ ଓଁକାର, ସଦ୍ଗୁରୁଙ୍କ କୃପାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ — ଏକମାତ୍ର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପରମେଶ୍ୱର।
ଧନାସରୀ ମହଲା ୧ ଆରତୀ
dhanaasaree mahalaa pehilaa aaratee
ଅର୍ଥ:ଧନାସରୀ, ପ୍ରଥମ ମହଲ୍ଲା, ଆରତୀ।
ଓଁ ସତିଗୁର ପ୍ରସାଦି ॥
ikOankaar satigur prasaadh ||
ଅର୍ଥ:ଏକ ଓଁକାର, ସଦ୍ଗୁରୁଙ୍କ କୃପାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ — ଏକମାତ୍ର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପରମେଶ୍ୱର।
ଗଗନ ମୈ ଥାଲୁ ରଵି ଚଂଦୁ ଦୀପକ ବନେ ତାରିକା ମଂଡଲ ଜନକ ମୋତୀ ॥ ଧୂପୁ ମଲଆନଲୋ ପଵଣୁ ଚଵରୋ କରେ ସଗଲ ବନରାଇ ଫୂଲଂତ ଜୋତୀ ॥୧॥
gagan mai thaal rav cha(n)dh dheepak bane taarikaa ma(n)ddal janak motee || dhoop malaanalo pavan chavaro kare sagal banarai foola(n)t jotee ||1||
ଅର୍ଥ:ଆକାଶରୂପୀ ଥାଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଦୀପ; ତାରାମଣ୍ଡଳର ତାରା ମୁକ୍ତା। ଚନ୍ଦନର ସୁଗନ୍ଧ ଧୂପ, ବାୟୁ ଚାମର, ଓ ସମସ୍ତ ବନସ୍ପତି ଆପଣଙ୍କ ଚରଣରେ ଅର୍ପିତ ପୁଷ୍ପ, ହେ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ପ୍ରଭୁ। ॥1॥
କୈସୀ ଆରତୀ ହୋଇ ଭଵ ଖଂଡନା ତେରୀ ଆରତୀ ॥ ଅନହତା ସବଦ ଵାଜଂତ ଭେରୀ ॥୧॥ ରହାଉ ॥
kaisee aaratee hoi bhav kha(n)ddanaa teree aaratee || anahataa sabadh vaaja(n)t bheree ||1|| rahaau ||
ଅର୍ଥ:ଏ କେମିତି ଅଦ୍ଭୁତ ଆରତୀ! ହେ ଭୟର ନାଶକ, ଏହି ତ ଆପଣଙ୍କ ଆରତୀ, ଆପଣଙ୍କ ପୂଜା। ଶବ୍ଦର ଅନାହତ ଧ୍ୱନି ମନ୍ଦିରର ନଗାଡ଼ାର ବାଜିବା। ॥1॥ରହାଉ॥
ସହସ ତଵ ନୈନ ନନ ନୈନ ହୈ ତୋହି କୌ ସହସ ମୂରତି ନନା ଏକ ତୋହୀ ॥ ସହସ ପଦ ବିମଲ ନନ ଏକ ପଦ ଗଂଧ ବିନୁ ସହସ ତଵ ଗଂଧ ଇଵ ଚଲତ ମୋହୀ ॥୨॥
sahas tav nain nan nain hai toh kau sahas moorat nanaa ek tohee || sahas padh bimal nan ek padh ga(n)dh bin sahas tav ga(n)dh iv chalat mohee ||2||
ଅର୍ଥ:ସହସ୍ର ଆପଣଙ୍କ ନେତ୍ର, ତଥାପି ଆପଣଙ୍କ କୌଣସି ନେତ୍ର ନାହିଁ; ସହସ୍ର ଆପଣଙ୍କ ରୂପ, ତଥାପି ଆପଣଙ୍କ ଗୋଟିଏ ବି ରୂପ ନାହିଁ। ସହସ୍ର ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ-କମଳ, ତଥାପି ଆପଣଙ୍କ କୌଣସି ଚରଣ ନାହିଁ; ନାସିକା ବିନା ସହସ୍ର ଆପଣଙ୍କ ନାସିକା। ଆପଣଙ୍କ ଏହି ଲୀଳାରେ ମୁଁ ମୋହିତ! ॥2॥
ସଭ ମହି ଜୋତି ଜୋତି ହୈ ସୋଇ ॥ ତିସ କୈ ଚାନଣି ସଭ ମହି ଚାନଣୁ ହୋଇ ॥ ଗୁର ସାଖୀ ଜୋତି ପରଗଟୁ ହୋଇ ॥ ଜୋ ତିସୁ ଭାଵୈ ସୁ ଆରତୀ ହୋଇ ॥୩॥
sabh meh jot jot hai soi || tis kai chaanan sabh meh chaanan hoi || gur saakhee jot paragaT hoi || jo tis bhaavai su aaratee hoi ||3||
ଅର୍ଥ:ଦିବ୍ୟ ଜ୍ୟୋତି ସମସ୍ତଙ୍କ ଭିତରେ; ଆପଣ ହିଁ ସେହି ଜ୍ୟୋତି। ସମସ୍ତଙ୍କ ଭିତରେ ପ୍ରକାଶିତ ସେହି ଜ୍ୟୋତି ଆପଣଙ୍କରି। ଗୁରୁଙ୍କ ଉପଦେଶରୁ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକଟ ହୁଏ। ଯାହା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ତାହା ହିଁ ସତ୍ୟ ଆରତୀ। ॥3॥
ହରି ଚରଣ କମଲ ମକରଂଦ ଲୋଭିତ ମନୋ ଅନଦିନୋ ମୋହି ଆହୀ ପିଆସା ॥ କ୍ରିପା ଜଲୁ ଦେହି ନାନକ ସାରିଂଗ କୌ ହୋଇ ଜା ତେ ତେରୈ ନାମି ଵାସା ॥୪॥୧॥୭॥୯॥
har charan kamal makara(n)dh lobhit mano anadhino moh aahee piaasaa || kirapaa jal dheh naanak saari(n)g kau hoi jaa te terai naam vaasaa ||4||1||7||9||
ଅର୍ଥ:ମୋର ଆତ୍ମା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମଧୁର ଚରଣ-କମଳରେ ମୋହିତ; ଦିନରାତି ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୃଷାର୍ତ୍ତ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୃଷାର୍ତ୍ତ ଚାତକ ନାନକଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ କୃପା ଜଳରେ ତୃପ୍ତ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ସେ ଆପଣଙ୍କ ନାମରେ ବାସ କରେ। ॥4॥1॥7॥9॥
ନାମୁ ତେରୋ ଆରତୀ ମଜନୁ ମୁରାରେ ॥ ହରି କେ ନାମ ବିନୁ ଝୂଠେ ସଗଲ ପାସାରେ ॥୧॥ ରହାଉ ॥
naam tero aaratee majan muraare || har ke naam bin jhooThe sagal paasaare ||1|| rahaau ||
ଅର୍ଥ:ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ନାମ ହିଁ ମୋର ପୂଜା ଓ ଶୁଦ୍ଧିର ସ୍ନାନ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନାମ ବିନା ସମସ୍ତ ଆଡ଼ମ୍ବର ବ୍ୟର୍ଥ। ॥1॥ରହାଉ॥
ନାମୁ ତେରୋ ଆସନୋ ନାମୁ ତେରୋ ଉରସା ନାମୁ ତେରା କେସରୋ ଲେ ଛିଟକାରେ ॥ ନାମୁ ତେରା ଅଂଭୁଲା ନାମୁ ତେରୋ ଚଂଦନୋ ଘସି ଜପେ ନାମୁ ଲେ ତୁଝହି କୌ ଚାରେ ॥୧॥
naam tero aasano naam tero urasaa naam teraa kesaro le chhiTakaare || naam teraa a(n)bhulaa naam tero cha(n)dhano ghas jape naam le tujheh kau chaare ||1||
ଅର୍ଥ:ଆପଣଙ୍କ ନାମ ମୋର ଆସନ, ଓ ଆପଣଙ୍କ ନାମ ଚନ୍ଦନ ଘଷିବା ପଥର। ଆପଣଙ୍କ ନାମ ହିଁ ସେହି କେଶର ଯାହା ନେଇ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରେ। ଆପଣଙ୍କ ନାମ ଜଳ, ଓ ଆପଣଙ୍କ ନାମ ଚନ୍ଦନ। ଆପଣଙ୍କ ନାମ ଜପ ହିଁ ଚନ୍ଦନ ଘଷିବା। ତାହା ନେଇ ଏସବୁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରେ। ॥1॥
ନାମୁ ତେରା ଦୀଵା ନାମୁ ତେରୋ ବାତୀ ନାମୁ ତେରୋ ତେଲୁ ଲେ ମାହି ପସାରେ ॥ ନାମ ତେରେ କୀ ଜୋତି ଲଗାଈ ଭୈଓ ଉଜିଆରୋ ଭଵନ ସଗଲାରେ ॥୨॥
naam teraa dheevaa naam tero baatee naam tero tel le maeh pasaare || naam tere kee jot lagaiee bhio ujiaaro bhavan sagalaare ||2||
ଅର୍ଥ:ଆପଣଙ୍କ ନାମ ଦୀପ, ଓ ଆପଣଙ୍କ ନାମ ସଳିତା। ଆପଣଙ୍କ ନାମ ହିଁ ସେହି ତେଲ ଯାହା ମୁଁ ତହିଁରେ ଢାଳେ। ଆପଣଙ୍କ ନାମ ହିଁ ଏହି ଦୀପରେ ଲଗାଯାଇଥିବା ଜ୍ୟୋତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ସଂସାରକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରେ। ॥2॥
ନାମୁ ତେରୋ ତାଗା ନାମୁ ଫୂଲ ମାଲା ଭାର ଅଠାରହ ସଗଲ ଜୂଠାରେ ॥ ତେରୋ କୀଆ ତୁଝହି କିଆ ଅରପୌ ନାମୁ ତେରା ତୁହୀ ଚଵର ଢୋଲାରେ ॥୩॥
naam tero taagaa naam fool maalaa bhaar aThaareh sagal jooThaare || tero keeaa tujheh kiaa arapau naam teraa tuhee chavar ddolaare ||3||
ଅର୍ଥ:ଆପଣଙ୍କ ନାମ ସୂତା, ଓ ଆପଣଙ୍କ ନାମ ପୁଷ୍ପମାଳା। ଅଠର ଭାର ବନସ୍ପତି ଆପଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବାକୁ ଅତି ଅପବିତ୍ର। ଆପଣ ନିଜେ ଯାହା ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ତାହା ଆପଣଙ୍କୁ କାହିଁକି ଅର୍ପଣ କରିବି? ଆପଣଙ୍କ ନାମ ହିଁ ଚାମର, ଯାହା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ଢୁଳାଏ। ॥3॥
ଦସ ଅଠା ଅଠସଠେ ଚାରେ ଖାଣୀ ଇହୈ ଵରତଣି ହୈ ସଗଲ ସଂସାରେ ॥ କହୈ ରଵିଦାସୁ ନାମୁ ତେରୋ ଆରତୀ ସତି ନାମୁ ହୈ ହରି ଭୋଗ ତୁହାରେ ॥୪॥୩॥
dhas aThaa aThasaThe chaare khaanee ihai varatan hai sagal sa(n)saare || kahai ravidhaas naam tero aaratee sat naam hai har bhog tuhaare ||4||3||
ଅର୍ଥ:ସମଗ୍ର ଜଗତ ଅଠର ପୁରାଣ, ଅଠଷଠି ତୀର୍ଥ, ଓ ସୃଷ୍ଟିର ଚାରି ଉତ୍ସରେ ନିମଗ୍ନ। ରବିଦାସ କୁହନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ ନାମ ହିଁ ମୋର ଆରତୀ, ମୋର ପୂଜା। ସତ୍ନାମ, ଏହି ସତ୍ୟ ନାମ ହିଁ ସେହି ଭୋଗ ଯାହା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରେ। ॥4॥3॥
ସ୍ରୀ ସୈଣୁ ॥
sree sain ||
ଅର୍ଥ:ଶ୍ରୀ ସୈନ।
ଧୂପ ଦୀପ ଘ୍ରିତ ସାଜି ଆରତୀ ॥ ଵାରନେ ଜାଉ କମଲା ପତୀ ॥୧॥
dhoop dheep ghirat saaj aaratee || vaarane jaau kamalaa patee ||1||
ଅର୍ଥ:ମୁଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଉପରେ ବଳିହାର ଯାଏ। ॥1॥
ମଂଗଲା ହରି ମଂଗଲା ॥ ନିତ ମଂଗଲୁ ରାଜା ରାମ ରାଇ କୋ ॥୧॥ ରହାଉ ॥
ma(n)galaa har ma(n)galaa || nit ma(n)gal raajaa raam rai ko ||1|| rahaau ||
ଅର୍ଥ:ଆପଣଙ୍କ ଜୟ ହେଉ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଜୟ ହେଉ!
ଊତମୁ ଦୀଅରା ନିରମଲ ବାତୀ ॥ ତୁହଂଈ ନିରଂଜନୁ କମଲା ପାତୀ ॥୨॥
uootam dheearaa niramal baatee || tuha(n)ee nira(n)jan kamalaa paatee ||2||
ଅର୍ଥ:ଉତ୍ତମ ଦୀପ, ଓ ପବିତ୍ର ସଳିତା। ଆପଣ ନିର୍ମଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧ, ହେ ଧନର ତେଜୋମୟ ସ୍ୱାମୀ! ॥2॥
ରାମା ଭଗତି ରାମାନଂଦୁ ଜାନୈ ॥ ପୂରନ ପରମାନଂଦୁ ବଖାନୈ ॥୩॥
raamaa bhagat raamaana(n)dh jaanai || pooran paramaana(n)dh bakhaanai ||3||
ଅର୍ଥ:ରାମାନନ୍ଦ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭକ୍ତି-ପୂଜା ଜାଣନ୍ତି। ସେ କୁହନ୍ତି ପ୍ରଭୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ପରମାନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ। ॥3॥
ମଦନ ମୂରତି ଭୈ ତାରି ଗୋବିଂଦେ ॥ ସୈନୁ ଭଣୈ ଭଜୁ ପରମାନଂଦେ ॥୪॥୨॥
madhan moorat bhai taar gobi(n)dhe || sain bhanai bhaj paramaana(n)dhe ||4||2||
ଅର୍ଥ:ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପର ଜଗତ ସ୍ୱାମୀ ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ଭବସାଗରରୁ ପାର କରାଇଲେ। ସୈନ କୁହନ୍ତି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର, ଯେ ପରମାନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ! ॥4॥2॥
ପ୍ରଭାତୀ ॥
prabhaatee ||
ଅର୍ଥ:ପ୍ରଭାତୀ।
ସୁଂନ ସଂଧିଆ ତେରୀ ଦେଵ ଦେଵାକର ଅଧପତି ଆଦି ସମାଈ ॥ ସିଧ ସମାଧି ଅଂତୁ ନହୀ ପାଇଆ ଲାଗି ରହେ ସରନାଈ ॥୧॥
su(n)n sa(n)dhiaa teree dhev dhevaakar adhapat aadh samaiee || sidh samaadh a(n)t nahee paiaa laag rahe saranaiee ||1||
ଅର୍ଥ:ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋର ପ୍ରାର୍ଥନା ଶୁଣନ୍ତୁ; ଆପଣ ଦେବଦେବ, ଆଦି, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ସ୍ୱାମୀ। ସମାଧିରେ ଲୀନ ସିଦ୍ଧମାନେ ବି ଆପଣଙ୍କ ସୀମା ପାଇ ନାହାନ୍ତି। ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣର ରକ୍ଷାକୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଧରିଛନ୍ତି। ॥1॥
ଲେହୁ ଆରତୀ ହୋ ପୁରଖ ନିରଂଜନ ସତିଗୁର ପୂଜହୁ ଭାଈ ॥ ଠାଢା ବ୍ରହମା ନିଗମ ବୀଚାରୈ ଅଲଖୁ ନ ଲଖିଆ ଜାଈ ॥୧॥ ରହାଉ ॥
leh aaratee ho purakh nira(n)jan satigur poojahu bhaiee || Thaaddaa brahamaa nigam beechaarai alakh na lakhiaa jaiee ||1|| rahaau ||
ଅର୍ଥ:ଶୁଦ୍ଧ, ଆଦି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂଜା ଓ ଆରାଧନା ସଦ୍ଗୁରୁଙ୍କ ଉପାସନାରୁ ହୁଏ, ହେ ଭାଗ୍ୟର ଭାଇ-ବନ୍ଧୁମାନେ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ଠିଆ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମା ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ॥1॥ରହାଉ॥
ତତୁ ତେଲୁ ନାମୁ କୀଆ ବାତୀ ଦୀପକୁ ଦେହ ଉଜੵଆରା ॥ ଜୋତି ଲାଇ ଜଗଦୀସ ଜଗାଇଆ ବୂଝୈ ବୂଝନହାରା ॥୨॥
tat tel naam keeaa baatee dheepak dheh ujayeaaraa || jot lai jagadhees jagaiaa boojhai boojhanahaaraa ||2||
ଅର୍ଥ:ତତ୍ତ୍ୱ-ବାସ୍ତବିକତାର ଜ୍ଞାନରୂପୀ ତେଲ ଓ ନାମରୂପୀ ସଳିତାରେ, ଏହି ଦୀପ ମୋର ଶରୀରକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରେ। ମୁଁ ଜଗତ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଜ୍ୟୋତି ଲଗାଇ ଏହି ଦୀପ ଜାଳିଛି। ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ପ୍ରଭୁ ସବୁ ଜାଣନ୍ତି। ॥2॥
ପଂଚେ ସବଦ ଅନାହଦ ବାଜେ ସଂଗେ ସାରିଂଗପାନୀ ॥ କବୀର ଦାସ ତେରୀ ଆରତୀ କୀନୀ ନିରଂକାର ନିରବାନୀ ॥୩॥୫॥
pa(n)che sabadh anaahadh baaje sa(n)ge saari(n)gapaanee || kabeer dhaas teree aaratee keenee nira(n)kaar nirabaanee ||3||5||
ଅର୍ଥ:ପଞ୍ଚ ଶବ୍ଦ — ପାଞ୍ଚ ଆଦି ନାଦର — ଅନାହତ ଧୁନି ଗୁଞ୍ଜରିତ ଓ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହୁଏ। ମୁଁ ଜଗତ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ବାସ କରେ। କବୀର, ଆପଣଙ୍କ ଦାସ, ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଆରତୀ କରନ୍ତି, ହେ ନିରାକାର ନିର୍ବାଣର ସ୍ୱାମୀ। ॥3॥5॥
ଧଂନା ॥
dha(n)naa ||
ଅର୍ଥ:ଧନ୍ନା।
ଗୋପାଲ ତେରା ଆରତା ॥ ଜୋ ଜନ ତୁମରୀ ଭଗତି କରଂତେ ତିନ କେ କାଜ ସଵାରତା ॥୧॥ ରହାଉ ॥
gopaal teraa aarataa || jo jan tumaree bhagat kara(n)te tin ke kaaj savaarataa ||1|| rahaau ||
ଅର୍ଥ:ହେ ଜଗତ ସ୍ୱାମୀ, ଏହି ତ ଆପଣଙ୍କ ଆରତୀ। ଯେଉଁ ବିନମ୍ର ଜନ ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତି-ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଆପଣ ହିଁ ସମ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି। ॥1॥ରହାଉ॥
ଦାଲି ସୀଧା ମାଗୌ ଘୀଉ ॥ ହମରା ଖୁସୀ କରୈ ନିତ ଜୀଉ ॥ ପନ॑ଈଆ ଛାଦନୁ ନୀକା ॥ ଅନାଜୁ ମଗୌ ସତ ସୀ କା ॥୧॥
dhaal seedhaa maagau gheeau || hamaraa khusee karai nit jeeau || pan(h)eeaa chhaadhan neekaa || anaaj magau sat see kaa ||1||
ଅର୍ଥ:ଡାଲି, ଅଟା ଓ ଘିଅ — ଏହି ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ମାଗେ। ମୋର ମନ ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ ରହୁ। ଜୋତା, ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର,
ଗଊ ଭୈସ ମଗୌ ଲାଵେରୀ ॥ ଇକ ତାଜନି ତୁରୀ ଚଂଗେରୀ ॥ ଘର କୀ ଗୀହନି ଚଂଗୀ ॥ ଜନୁ ଧଂନା ଲେଵୈ ମଂଗୀ ॥୨॥୪॥
guoo bhais magau laaveree || eik taajan turee cha(n)geree || ghar kee geehan cha(n)gee || jan dha(n)naa levai ma(n)gee ||2||4||
ଅର୍ଥ:ଗୋଟିଏ ଦୁଧିଆଳ ଗାଈ ଓ ଗୋଟିଏ ମଇଁଷି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ମାଗେ, ଓ ଗୋଟିଏ ଉତ୍ତମ ତୁର୍କୀ ଘୋଡ଼ା। ମୋର ଘର ଯତ୍ନ ନେବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଭଲ ସ୍ତ୍ରୀ — ଆପଣଙ୍କ ବିନମ୍ର ସେବକ ଧନ୍ନା ଏହି ବସ୍ତୁ ମାଗେ, ହେ ପ୍ରଭୁ। ॥2॥4॥
ସ୍ଵୈଯା ॥
savaiyaa ||
ଯା ତେ ପ୍ରସଂନ ଭଏ ହୈ ମହା ମୁନ ଦେଵନ କେ ତପ ମୈ ସୁଖ ପାଵୈ ॥ ଜଗ୍ଯ କରୈ ଇକ ବେଦ ରରୈ ଭଵ ତାପ ହରୈ ମିଲି ଧିଆନହି ଲାଵୈ ॥ ଝାଲର ତାଲ ମ୍ରିଦଂଗ ଉପଂଗ ରବାବ ଲୀଏ ସୁର ସାଜ ମିଲାଵୈ ॥ କିଂନର ଗଂଧ୍ରବ ଗାନ କରୈ ଗନି ଜଛ ଅପଛର ନିରତ ଦିଖାଵୈ ॥୫୪॥
yaa te prasa(n)n bhe hai mahaa mun dhevan ke tap mai sukh paavai || jagay karai ik bedh rarai bhav taap harai mil dhiaaneh laavai || jhaalar taal miradha(n)g upa(n)g rabaab le'ee sur saaj milaavai || ki(n)nar ga(n)dhrab gaan karai gan jachh apachhar nirat dhikhaavai ||54||
ସଂଖନ କୀ ଧୁନ ଘଂଟନି କୀ କରି ଫୂଲନ କୀ ବରଖା ବରଖାଵୈ ॥ ଆରତୀ କୋଟି କରୈ ସୁର ସୁଂଦରି ପେଖ ପୁରଂଦର କେ ବଲି ଜାଵୈ ॥ ଦାନତ ଦଛନ ଦୈ କୈ ପ୍ରଦଛନ ଭାଲ ମୈ କୁଂକମ ଅଛତ ଲାଵୈ ॥ ହୋତ କୁଲାହଲ ଦେଵପୁରୀ ମିଲ ଦେଵନ କେ କୁଲି ମଂଗଲ ଗାଵୈ ॥୫୫॥
sa(n)khan kee dhun gha(n)Tan kee kar foolan kee barakhaa barakhaavai || aaratee koT karai sur su(n)dhar pekh pura(n)dhar ke bal jaavai || dhaanat dhachhan dhai kai pradhachhan bhaal mai ku(n)kam achhat laavai || hot kulaahal dhevapuree mil dhevan ke kul ma(n)gal gaavai ||55||
ସଵୈଯା ॥
savaiyaa ||
ହେ ରଵି ହେ ସସି ହେ କରୁନାନିଧି ମେରୀ ଅବୈ ବିନତୀ ସୁନି ଲୀଜୈ ॥ ଔର ନ ମାଗତ ହୌ ତୁମ ତେ କଛୁ ଚାହତ ହୌ ଚିତ ମୈ ସୋଈ କୀଜୈ ॥ ସସତ୍ରନ ସୋ ଅତି ହୀ ରନ ଭୀତର ଜୂଝି ମରୋ କହି ସାଚ ପତୀଜୈ ॥ ସଂତ ସହାଇ ସଦା ଜଗ ମାଇ କ୍ରିପା କର ସ୍ଯାମ ଇହୈ ଵରୁ ଦୀଜୈ ॥୧୯୦୦॥
he rav he sas he karunaanidh meree abai binatee sun leejai || aaur na maagat hau tum te kachh chaahat hau chit mai soiee keejai || sasatran so at hee ran bheetar joojh maro keh saach pateejai || sa(n)t sahai sadhaa jag mai kirapaa kar sayaam ihai var dheejai ||1900||
ସ୍ଵୈଯା ॥
savaiyaa ||
ପାଇ ଗହେ ଜବ ତେ ତୁମରେ ତବ ତେ କୋଊ ଆଂଖ ତରେ ନହୀ ଆନଯୋ ॥ ରାମ ରହୀମ ପୁରାନ କୁରାନ ଅନେକ କହୈଂ ମତ ଏକ ନ ମାନଯୋ ॥ ସିଂମ୍ରିତି ସାସତ୍ର ବେଦ ସଭୈ ବହୁ ଭେଦ କହୈ ହମ ଏକ ନ ଜାନଯୋ ॥ ସ୍ରୀ ଅସିପାନ କ୍ରିପା ତୁମରୀ କରି ମୈ ନ କହଯୋ ସଭ ତୋହି ବଖାନଯୋ ॥୮୬୩॥
pai gahe jab te tumare tab te kouoo aa(n)kh tare nahee aanayo || raam raheem puraan kuraan anek kahai(n) mat ek na maanayo || si(n)mirat saasatr bedh sabhai bahu bhedh kahai ham ek na jaanayo || sree asipaan kirapaa tumaree kar mai na kahayo sabh toh bakhaanayo ||863||
ଦୋହରା ॥
dhoharaa ||
ସଗଲ ଦୁଆର କୌ ଛାଡି କୈ ଗହଯୋ ତୁହାରୋ ଦୁଆର ॥ ବାହି ଗହେ କୀ ଲାଜ ଅସି ଗୋବିଂଦ ଦାସ ତୁହାର ॥୮୬୪॥
sagal dhuaar kau chhaadd kai gahayo tuhaaro dhuaar || baeh gahe kee laaj as gobi(n)dh dhaas tuhaar ||864||
ଦୋହରା ॥
dhoharaa ||
ଐସେ ଚଂଡ ପ୍ରତାପ ତେ ଦେଵନ ବଢିଓ ପ୍ରତାପ ॥ ତୀନ ଲୋକ ଜୈ ଜୈ କରୈ ରରୈ ନାମୁ ସତି ଜାପ ॥୫୬॥
aaise cha(n)dd prataap te dhevan baddio prataap || teen lok jai jai karai rarai naam sat jaap ||56||
ଚੱତ୍ର ଚੱକ୍ର ଵରତୀ ଚੱତ୍ର ଚੱକ୍ର ଭୁଗତେ ॥ ସୁଯଂଭଵ ସୁଭଂ ସରବଦା ସରବ ଜୁଗତେ ॥ ଦୁକାଲଂ ପ୍ରଣାସୀ ଦିଆଲଂ ସରୂପେ ॥ ସଦା ଅଂଗ ସଂଗେ ଅଭଂଗଂ ବିଭୂତେ ॥୧୯୯॥
cha'tr cha'kr varatee cha'tr cha'kr bhugate || suya(n)bhav subha(n) sarabadhaa sarab jugate || dhukaala(n) pranaasee dhiaala(n) saroope || sadhaa a(n)g sa(n)ge abha(n)ga(n) bibhoote ||199||
ਆਰਤੀ ପାଠର ଲାଭ
ଗୁରୁ ନାନକଙ୍କ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଆରାଧନାର ଶବଦ — ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ହିଁ ୱାହେଗୁରୁଙ୍କ ଆରତୀ
ହୃଦୟକୁ କର୍ମକାଣ୍ଡଠାରୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିରେ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ବିସ୍ମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଯାଏ
ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏବଂ ଆରାଧନାର ସମାପନରେ ଗାନ କରାଯାଏ
ବିସ୍ମୟ, କୃତଜ୍ଞତା ଏବଂ ୱାହେଗୁରୁଙ୍କ ଅସୀମ ଉପସ୍ଥିତିର ଭାବ ଜଗାଏ
ਆਰਤੀ ପାଠ ବିଧି
ଏହି ଆରତୀ ପାଠ କିମ୍ବା ଗାନ କରିବା ସମୟରେ ଏଥିରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ବିସ୍ମୟ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତୁ — ସମସ୍ତ ପ୍ରକୃତି ଏକ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଆରାଧନା କରୁଅଛି। ଦିଆଯାଇଥିବା ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣ ଓ ଅର୍ଥ ସହିତ ଗୁରୁମୁଖୀରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ਆਰਤੀ ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ