શ્રી વૈષ્ણો દેવી આરતી
श्री वैष्णो देवी आरती in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
વૈષ્ણો દેવી આરતી માતા વૈષ્ણો દેવી (કટરાના ત્રિકૂટ પર્વત પર બિરાજમાન દેવીનું સ્વરૂપ)ની પ્રાર્થના છે, જે રક્ષા, મનોકામના-પૂર્તિ અને વિઘ્ન-નાશ માટે ગવાય છે. તેનો પાઠ માતાની પૂજાના અંતે, નવરાત્રિમાં અને યાત્રિકો દ્વારા વૈષ્ણો દેવી મંદિરમાં કરાય છે. દૃઢ શ્રદ્ધાથી માતાના દ્વારે આવનારની દરેક ઇચ્છા પૂર્ણ થાય છે, એવી માન્યતા છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Traditional Hindi devotional aarti · Traditional · Devotional era
માતા વૈષ્ણો દેવી દિવ્ય માતાના સ્વરૂપ રૂપે પૂજાય છે — કહેવાય છે કે તેઓ મહાકાળી, મહાલક્ષ્મી અને મહાસરસ્વતીને પોતામાં સમાવી લે છે — જે જમ્મુના કટરા નજીક ત્રિકૂટ પર્વતની ઊંચાઈ પર એક ગુફામાં નિવાસ કરે છે. દર વર્ષે લાખો યાત્રિકો 'જય માતા દી'ના ઉદ્ઘોષ સાથે તેમના ધામ સુધી ચઢાણ કરે છે. આ આરતી, ભક્ત ધ્યાનૂ ભગત દ્વારા હસ્તાક્ષરિત (જેમને માતાએ દર્શન આપ્યાં કહેવાય છે), તેમની ઉપાસનાના અંતે ગવાય છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
કહેવાય છે કે માતા પોતાના ભક્ત ધ્યાનૂ ભગતની શુદ્ધ શ્રદ્ધાનું સન્માન કરવા તેમની સમક્ષ પ્રગટ થયાં. આજે પણ યાત્રિકો 'જય માતા દી'ના ઉદ્ઘોષ સાથે ત્રિકૂટ પર્વત પર ચઢે છે, આ આરતી ગાય છે, અને પાછા ફરીને કહે છે કે તેમની હાર્દિક ઇચ્છાઓ તેમની ગુફામાં પૂર્ણ થઈ.
સાંભળતાં સાંભળતાં જપો
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
જય વૈષ્ણવી માતા મૈયા જય વૈષ્ણવી માતા । હાથ જોડ़ તેરે આગે આરતી મૈં ગાતા ॥
Jaya vaishnavi mata maiya jaya vaishnavi mata Hatha joda़ tere age arati maim gata
અર્થ:તારી જય હો, માઁ વૈષ્ણવી; માઁ, વૈષ્ણવીની જય હો! હાથ જોડીને હું તારી સામે ઊભો છું અને તારી આરતી ગાઉં છું.
શીશ પે છત્ર વિરાજે મૂરતિયા પ્યારી । ગંગા બહતી ચરનન જ્યોતિ જગે ન્યારી ॥
Shisha pe chhatra viraje muratiya pyari Gamga bahati charanana jyoti jage nyari
અર્થ:તારા શિર પર છત્ર શોભે છે અને તારી છબી મનોહર છે; તારા ચરણોમાં ગંગા વહે છે અને એક અદ્ભુત જ્યોતિ પ્રકાશે છે.
બ્રહ્મા વેદ પઢ़ે નિત દ્વારે શંકર ધ્યાન ધરે । સેવક ચંવર ડુલાવત નારદ નૃત્ય કરે ॥
Brahma veda padha़e nita dvare shamkara dhyana dhare Sevaka chanvara dulavata narada nritya kare
અર્થ:બ્રહ્મા તારા દ્વારે સદા વેદ પાઠ કરે છે અને શંકર તને ધ્યાનમાં ધારણ કરે છે; તારા સેવક ચામર ઢોળે છે અને નારદ સ્તુતિમાં નૃત્ય કરે છે.
સુન્દર ગુફા તુમ્હારી મન કો અતિ ભાવે । બાર બાર દેખન કો ઐ માં મન ચાવે ॥
Sundara gupha tumhari mana ko ati bhave Bara bara dekhana ko ai man mana chave
અર્થ:તારી સુંદર ગુફા હૃદયને ખૂબ આનંદ આપે છે; વારંવાર, હે માઁ, મન તારા દર્શનને ઝંખે છે.
ભવન પે ઝણ્ડે ઝૂલેં ઘંટા ધ્વનિ બાજે । ઊંચા પર્વત તેરા માતા પ્રિય લાગે ॥
Bhavana pe jhande jhulem ghamta dhvani baje Uncha parvata tera mata priya lage
અર્થ:તારા ધામ પર ધજાઓ લહેરાય છે અને ઘંટ ગૂંજે છે; તારો ઊંચો પર્વત (ત્રિકૂટ) તને પ્રિય છે, હે માઁ.
પાન સુપારી ધ્વજા નારિયલ ભેંટ પુષ્પ મેવા । દાસ ખડ़ે ચરણોં મેં દર્શન દો દેવા ॥
Pana supari dhvaja nariyala bhemta pushpa meva Dasa khada़e charanom mem darshana do deva
અર્થ:પાન, સોપારી, ધજા, નારિયેળ, ફૂલ, ફળ અને મીઠાઈ અર્પણ થાય છે; તારા સેવક તારા ચરણોમાં ઊભા છે — અમને તારા દર્શન દે, હે દેવી.
જો જન નિશ્ચય કરકે દ્વાર તેરે આવે । ઉસકી ઇચ્છા પૂરણ માતા હો જાવે ॥
Jo jana nishchaya karake dvara tere ave Usaki ichchha purana mata ho jave
અર્થ:જે પણ દૃઢ શ્રદ્ધાથી તારા દ્વારે આવે છે — તેની દરેક ઇચ્છા, હે માઁ, પૂર્ણ થાય છે.
ઇતની સ્તુતિ નિશિદિન જો નર ભી ગાવે । કહતે સેવક ધ્યાનૂ સુખ સમ્પત્તિ પાવે ॥
Itani stuti nishidina jo nara bhi gave Kahate sevaka dhyanu sukha sampatti pave
અર્થ:જે પણ રાત-દિવસ આ સ્તુતિ ગાય છે — ભક્ત ધ્યાનુ કહે છે — સુખ અને સમૃદ્ધિ પામે છે.
श्री वैष्णो देवी आरती પાઠના લાભ
માતા વૈષ્ણો દેવી (કટરાના ત્રિકૂટ પર્વત પર બિરાજમાન દેવીનું સ્વરૂપ)નું આહ્વાન કરવા ગવાય છે — રક્ષા, મનોકામના-પૂર્તિ અને વિઘ્ન-નાશ માટે.
પરંપરાગત રીતે માતાની પૂજાના અંતે, નવરાત્રિમાં, અને વૈષ્ણો દેવી ધામમાં યાત્રિકો દ્વારા ગવાય છે.
જે દૃઢ શ્રદ્ધાથી માતા પાસે આવે છે, તેમને 'મનવાંછિત ફળ' — હૃદયની ઇચ્છા — આપનારી મનાય છે.
સાહસ, સમૃદ્ધિ અને માતાની કૃપા આપે છે; ખાસ કરીને નવરાત્રિના નવ દિવસોમાં અત્યંત પ્રભાવશાળી.
श्री वैष्णो देवी आरती જપ વિધિ
દીપ (ઘી કે કપૂરનો) પ્રગટાવી, તેને હાથમાં લઈ, ગાતાં દેવી સમક્ષ ફેરવતાં આરતી કરો, શક્ય હોય તો ઘંટ સાથે. પુષ્પ અને પ્રસાદ અર્પણ કરો, અને અંતે આરતીનો આશીર્વાદ લઈને (હાથોને જ્યોતિ પર ફેરવી નેત્રો સુધી લઈ જઈને) પૂર્ણ કરો. ભક્તિ અને નિર્મળ હૃદયથી ગાઓ.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ श्री वैष्णो देवी आरती શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ