ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਸ਼੍ਣੋ ਦੇਵੀ ਆਰਤੀ
Vaishno Devi Aarti in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਆਰਤੀ ਮਾਤਾ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ (ਕਟੜਾ ਦੇ ਤ੍ਰਿਕੂਟ ਪਰਬਤ 'ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਰੂਪ) ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੱਖਿਆ, ਮਨੋਕਾਮਨਾ-ਪੂਰਤੀ ਤੇ ਵਿਘਨ-ਨਾਸ਼ ਲਈ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ ਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦ੍ਰਿੜ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਦੇ ਦੁਆਰ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਜਿਹੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional Hindi devotional aarti · Traditional · Devotional era
ਮਾਤਾ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਤਾ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਜੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਹਾਕਾਲੀ, ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਮਹਾਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟਦੀ ਹੈ — ਜੋ ਜੰਮੂ ਦੇ ਕਟੜਾ ਨੇੜੇ ਤ੍ਰਿਕੂਟ ਪਰਬਤ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਯਾਤਰੀ 'ਜੈ ਮਾਤਾ ਦੀ' ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਧਾਮ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਰਤੀ, ਭਗਤ ਧਿਆਨੂ ਭਗਤ ਵੱਲੋਂ ਹਸਤਾਖਰਿਤ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ), ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਤਾ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਧਿਆਨੂ ਭਗਤ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਅੱਜ ਵੀ ਯਾਤਰੀ 'ਜੈ ਮਾਤਾ ਦੀ' ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਕੂਟ ਪਰਬਤ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਆਰਤੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਰਤ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦਿਲੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਉਸ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਜਯ ਵੈਸ਼੍ਣਵੀ ਮਾਤਾ ਮੈਯਾ ਜਯ ਵੈਸ਼੍ਣਵੀ ਮਾਤਾ । ਹਾਥ ਜੋਡ़ ਤੇਰੇ ਆਗੇ ਆਰਤੀ ਮੈਂ ਗਾਤਾ ॥
Jaya vaishnavi mata maiya jaya vaishnavi mata Hatha joda़ tere age arati maim gata
ਅਰਥ:ਤੇਰੀ ਜੈ ਹੋਵੇ, ਮਾਂ ਵੈਸ਼ਣਵੀ; ਮਾਂ, ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਦੀ ਜੈ ਹੋਵੇ! ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਆਰਤੀ ਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ੀਸ਼ ਪੇ ਛਤ੍ਰ ਵਿਰਾਜੇ ਮੂਰਤਿਯਾ ਪ੍ਯਾਰੀ । ਗਂਗਾ ਬਹਤੀ ਚਰਨਨ ਜ੍ਯੋਤਿ ਜਗੇ ਨ੍ਯਾਰੀ ॥
Shisha pe chhatra viraje muratiya pyari Gamga bahati charanana jyoti jage nyari
ਅਰਥ:ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਛੱਤਰ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਮੂਰਤ ਮਨਮੋਹਣੀ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਵਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਜੋਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵੇਦ ਪਢ़ੇ ਨਿਤ ਦ੍ਵਾਰੇ ਸ਼ਂਕਰ ਧ੍ਯਾਨ ਧਰੇ । ਸੇਵਕ ਚਂਵਰ ਡੁਲਾਵਤ ਨਾਰਦ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਰੇ ॥
Brahma veda padha़e nita dvare shamkara dhyana dhare Sevaka chanvara dulavata narada nritya kare
ਅਰਥ:ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਵੇਦ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਤੈਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਦਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਸੇਵਕ ਚੌਰ ਝੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਨਾਚਦਾ ਹੈ।
ਸੁਨ੍ਦਰ ਗੁਫਾ ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ ਮਨ ਕੋ ਅਤਿ ਭਾਵੇ । ਬਾਰ ਬਾਰ ਦੇਖਨ ਕੋ ਐ ਮਾਂ ਮਨ ਚਾਵੇ ॥
Sundara gupha tumhari mana ko ati bhave Bara bara dekhana ko ai man mana chave
ਅਰਥ:ਤੇਰੀ ਸੁੰਦਰ ਗੁਫ਼ਾ ਦਿਲ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਵਾਰ-ਵਾਰ, ਹੇ ਮਾਂ, ਮਨ ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਤਰਸਦਾ ਹੈ।
ਭਵਨ ਪੇ ਝਣ੍ਡੇ ਝੂਲੇਂ ਘਂਟਾ ਧ੍ਵਨਿ ਬਾਜੇ । ਊਂਚਾ ਪਰ੍ਵਤ ਤੇਰਾ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਿਯ ਲਾਗੇ ॥
Bhavana pe jhande jhulem ghamta dhvani baje Uncha parvata tera mata priya lage
ਅਰਥ:ਤੇਰੇ ਧਾਮ ਉੱਤੇ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘੰਟੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ; ਤੇਰਾ ਉੱਚਾ ਪਰਬਤ (ਤ੍ਰਿਕੂਟ) ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਾਂ।
ਪਾਨ ਸੁਪਾਰੀ ਧ੍ਵਜਾ ਨਾਰਿਯਲ ਭੇਂਟ ਪੁਸ਼੍ਪ ਮੇਵਾ । ਦਾਸ ਖਡ़ੇ ਚਰਣੋਂ ਮੇਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨ ਦੋ ਦੇਵਾ ॥
Pana supari dhvaja nariyala bhemta pushpa meva Dasa khada़e charanom mem darshana do deva
ਅਰਥ:ਪਾਨ, ਸੁਪਾਰੀ, ਝੰਡਾ, ਨਾਰੀਅਲ, ਫੁੱਲ, ਫਲ ਅਤੇ ਮਠਿਆਈ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਸੇਵਕ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ — ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ।
ਜੋ ਜਨ ਨਿਸ਼੍ਚਯ ਕਰਕੇ ਦ੍ਵਾਰ ਤੇਰੇ ਆਵੇ । ਉਸਕੀ ਇਚ੍ਛਾ ਪੂਰਣ ਮਾਤਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ॥
Jo jana nishchaya karake dvara tere ave Usaki ichchha purana mata ho jave
ਅਰਥ:ਜੋ ਵੀ ਪੱਕੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ — ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਇੱਛਾ, ਹੇ ਮਾਂ, ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਨੀ ਸ੍ਤੁਤਿ ਨਿਸ਼ਿਦਿਨ ਜੋ ਨਰ ਭੀ ਗਾਵੇ । ਕਹਤੇ ਸੇਵਕ ਧ੍ਯਾਨੂ ਸੁਖ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਾਵੇ ॥
Itani stuti nishidina jo nara bhi gave Kahate sevaka dhyanu sukha sampatti pave
ਅਰਥ:ਜੋ ਵੀ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਇਹ ਉਸਤਤ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਭਗਤ ਧਿਆਨੂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ — ਸੁਖ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Vaishno Devi Aarti ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਮਾਤਾ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ (ਕਟੜਾ ਦੇ ਤ੍ਰਿਕੂਟ ਪਰਬਤ 'ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਰੂਪ) ਨੂੰ ਆਵਾਹਨ ਕਰਨ ਲਈ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਰੱਖਿਆ, ਮਨੋਕਾਮਨਾ-ਪੂਰਤੀ ਤੇ ਵਿਘਨ-ਨਾਸ਼ ਲਈ।
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੋ ਦ੍ਰਿੜ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਮਨਵਾਂਛਿਤ ਫਲ' — ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਇੱਛਾ — ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹੌਸਲਾ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ।
Vaishno Devi Aarti ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਦੀਵਾ (ਘਿਓ ਜਾਂ ਕਪੂਰ ਦਾ) ਜਗਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਰਤੀ ਕਰੋ, ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਘੰਟੀ ਨਾਲ। ਫੁੱਲ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਅਰਪਣ ਕਰੋ, ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਰਤੀ ਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਕੇ (ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਜੋਤ 'ਤੇ ਫੇਰ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾ ਕੇ) ਸਮਾਪਤ ਕਰੋ। ਭਗਤੀ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਗਾਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Vaishno Devi Aarti ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ