ਵਕ੍ਰਤੁਣ੍ਡ ਮਹਾਕਾਯ — ਗਣੇਸ਼ ਸ਼੍ਲੋਕ
वक्रतुण्ड महाकाय — गणेश श्लोक in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਵਕ੍ਰਤੁਣ੍ਡ ਮਹਾਕਾਯ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਗਣੇਸ਼ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਅੱਧੇ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਹਰ ਹਿੰਦੂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional Sanskrit devotional verse (found across multiple texts) · Ancient tradition · Ancient
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤੇ ਸਰਬ-ਸਾਂਝਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਮੂਲ ਲੱਭਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ — ਇਹ ਅਨੇਕ ਪੁਰਾਣਾਂ ਤੇ ਭਗਤੀ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। 'ਵਕ੍ਰਤੁਣ੍ਡ ਮਹਾਕਾਯ' ਸ਼ਲੋਕ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਵਾਹਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਸਰੂਪ (ਵਿੰਗੀ ਸੁੰਡ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਾਯਾ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ) ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜ (ਵਿਘਨ-ਨਾਸ਼) ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਠਸਥ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਨਵੇਂ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 'ਵਕ੍ਰਤੁਣ੍ਡ ਮਹਾਕਾਯ' ਬੋਲਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਲਈ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ — ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ, ਇਸ ਆਵਾਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਉਸ ਕੋਲ ਹੋਣਗੇ। ਗਣੇਸ਼ ਪੁਰਾਣ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਮਕਸਦ ਹੀ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਨਿਸ਼ਕੰਟਕ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕਰੋੜਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨਵੇਂ ਉੱਦਮਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬੋਲਦੇ ਹਨ — ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਅਰਬਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਹ ਸਮੂਹਿਕ ਗਵਾਹੀ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚਮਤਕਾਰ ਹੈ।
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਵਕ੍ਰਤੁਣ੍ਡ ਮਹਾਕਾਯ ਸੂਰ੍ਯਕੋਟਿ ਸਮਪ੍ਰਭ। ਨਿਰ੍ਵਿਘ੍ਨਂ ਕੁਰੁ ਮੇ ਦੇਵ ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯੇਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਦਾ॥
Vakratunda Mahakaya Suryakoti Samaprabha Nirvighnam Kuru Me Deva Sarvakaryeshu Sarvada
ਅਰਥ:ਹੇ ਵਕ੍ਰਤੁੰਡ, ਮਹਾਕਾਯ, ਕਰੋੜਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੇ ਗਣੇਸ਼! ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਕਰੋ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਮ੍ਬਰਧਰਂ ਵਿਸ਼੍ਣੁਂ ਸ਼ਸ਼ਿਵਰ੍ਣਂ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਮ੍। ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨਂ ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ॥
Shuklambaradharam Vishnum Shashivarnam Chaturbhujam Prasannavadanam Dhyayet Sarvavighnopashantaye
ਅਰਥ:ਚਿੱਟੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਚਾਰ-ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ — ਸਾਰੇ ਵਿਘਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ।
ਅਗਜਾਨਨ ਪਦ੍ਮਾਰ੍ਕਂ ਗਜਾਨਨਂ ਅਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍। ਅਨੇਕਦਨ੍ਤਂ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਏਕਦਨ੍ਤਂ ਉਪਾਸ੍ਮਹੇ॥
Agajanana Padmarkam Gajaananam Aharnisham Anekadantam Bhaktanam Ekadantam Upasmahe
ਅਰਥ:ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਗਜ-ਮੁਖ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਅਨੇਕ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਏਕਦੰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
वक्रतुण्ड महाकाय — गणेश श्लोक ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਲੋਕ — ਹਰ ਨਵੇਂ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਪਰੀਖਿਆ, ਇੰਟਰਵਿਊ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਵਿਆਹ, ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
'ਨਿਰ੍ਵਿਘ੍ਨੰ ਕੁਰੁ ਮੇ ਦੇਵ' — ਸਭ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਅਰਦਾਸ
ਤਿੰਨ ਸ਼ਲੋਕ — ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਨੂੰ ਸਮੇਟਦੇ ਹੋਏ
ਹਰ ਹਿੰਦੂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਿਖਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ
ਸਿਰਫ਼ 30 ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ — ਰੁਝੇਵੇਂ ਭਰੀ ਆਧੁਨਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ
वक्रतुण्ड महाकाय — गणेश श्लोक ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਸਰਬ-ਸਾਂਝੀ ਆਰੰਭ-ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ 3 ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ। ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮੁੱਖ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ ਤੇ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ — ਕਿਤੇ ਵੀ, ਕਦੇ ਵੀ ਬੋਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਨੇਕ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਦਿਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਜੋਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ वक्रतुण्ड महाकाय — गणेश श्लोक ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ