విష్ణు షట్పదీ
विष्णु षट्पदी in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
మూలం & కథ
Shatpadi Stotram composed by Adi Shankaracharya in praise of Lord Vishnu · Adi Shankaracharya · 8th century CE (circa 788-820)
The Vishnu Shatpadi (also called simply the Shatpadi Stotra) is one of Adi Shankaracharya's most beloved short devotional poems to Lord Vishnu. Though Shankara is best known as the expounder of Advaita Vedanta, here he sings as a humble devotee, asking the Lord to purify his mind and senses and to grant the grace of surrender. The hymn's third verse — the wave and the ocean — is among the most quoted lines in all of bhakti literature, capturing how devotion and non-duality meet: the liberated soul knows itself as one with God, yet lovingly remains 'the wave that belongs to the ocean'.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
Tradition holds that the Shatpadi was sung by Shankaracharya himself as an outpouring of surrender, and devotees believe that one who recites it daily with the same spirit of self-offering is freed from the fear of samsara and kept ever under the protecting feet of Narayana, as the closing verse prays.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
అవినయమపనయ విష్ణో దమయ మనః శమయ విషయమృగతృష్ణామ్ । భూతదయాం విస్తారయ తారయ సంసారసాగరతః ॥ ౧॥
avinayamapanaya viṣṇo damaya manaḥ śamaya viṣayamṛgatṛṣṇām | bhūtadayāṃ vistāraya tāraya saṃsārasāgarataḥ || 1||
అర్థం:हे विष्णो! मेरी अविनयता (उद्दण्डता) दूर कीजिए, मेरे मन का दमन कीजिए, विषयों की मृगतृष्णा-सी तृष्णा को शान्त कीजिए; प्राणियों के प्रति मेरी दया का विस्तार कीजिए, और मुझे संसार-सागर से पार उतारिए।
దివ్యధునీమకరన్దే పరిమలపరిభోగసచ్చిదానన్దే । శ్రీపతిపదారవిన్దే భవభయఖేదచ్ఛిదే వన్దే ॥ ౨॥
divyadhunīmakarande parimalaparibhogasaccidānande | śrīpatipadāravinde bhavabhayakhedacchide vande || 2||
అర్థం:मैं श्रीपति (लक्ष्मीपति विष्णु) के उन चरण-कमलों को वन्दन करता हूँ — जो दिव्य गंगा के मकरन्द (मधु) से युक्त, सुगन्ध से भोग्य, सच्चिदानन्दस्वरूप, तथा संसार के भय और खेद को छिन्न करने वाले हैं।
సత్యపి భేదాపగమే నాథ తవాహం న మామకీనస్త్వమ్ । సాముద్రో హి తరఙ్గః క్వచన సముద్రో న తారఙ్గః ॥ ౩॥
satyapi bhedāpagame nātha tavāhaṃ na māmakīnastvam | sāmudro hi taraṅgaḥ kvacana samudro na tāraṅgaḥ || 3||
అర్థం:हे नाथ! यद्यपि (परम सत्य में) भेद का अभाव है, फिर भी मैं आपका हूँ, आप मेरे नहीं — क्योंकि तरंग समुद्र की होती है, समुद्र कभी तरंग का नहीं होता।
ఉద్ధృతనగ నగభిదనుజ దనుజకులామిత్ర మిత్రశశిదృష్టే । దృష్టే భవతి ప్రభవతి న భవతి కిం భవతిరస్కారః ॥ ౪॥
uddhṛtanaga nagabhidanuja danujakulāmitra mitraśaśidṛṣṭe | dṛṣṭe bhavati prabhavati na bhavati kiṃ bhavatiraskāraḥ || 4||
అర్థం:हे (गोवर्धन) पर्वत को उठाने वाले, इन्द्र के अनुज, दनुज-कुल के शत्रु, जिनके नेत्र मित्र (सूर्य) और चन्द्र-सदृश हैं — आपके दर्शन हो जाने पर फिर किसका प्रभाव, किसका भय, अथवा संसार का कौन-सा तिरस्कार टिक सकता है?
మత్స్యాదిభిరవతారైరవతారవతాఽవతా సదా వసుధామ్ । పరమేశ్వర పరిపాల్యో భవతా భవతాపభీతోఽహమ్ ॥ ౫॥
matsyādibhiravatārairavatāravatā'vatā sadā vasudhām | parameśvara paripālyo bhavatā bhavatāpabhīto'ham || 5||
అర్థం:हे परमेश्वर! आप मत्स्य आदि अवतारों के द्वारा सदा अवतीर्ण होकर पृथ्वी की रक्षा करते हैं; अतः संसार के तापों से भयभीत मैं आपके द्वारा अवश्य ही पालनीय (रक्षणीय) हूँ।
దామోదర గుణమన్దిర సున్దరవదనారవిన్ద గోవిన్ద । భవజలధిమథనమన్దర పరమం దరమపనయ త్వం మే ॥ ౬॥
dāmodara guṇamandira sundaravadanāravinda govinda | bhavajaladhimathanamandara paramaṃ daramapanaya tvaṃ me || 6||
అర్థం:हे दामोदर! हे गुणों के मन्दिर! हे सुन्दर मुख-कमल वाले गोविन्द! हे संसार-सागर का मन्थन करने वाले मन्दराचल! आप मेरे इस परम भय को दूर कीजिए।
నారాయణ కరుణామయ శరణం కరవాణి తావకౌ చరణౌ । ఇతి షట్పదీ మదీయే వదనసరోజే సదా వసతు ॥
nārāyaṇa karuṇāmaya śaraṇaṃ karavāṇi tāvakau caraṇau | iti ṣaṭpadī madīye vadanasaroje sadā vasatu ||
అర్థం:हे करुणामय नारायण! मैं आपके दोनों चरणों की शरण ग्रहण करता हूँ। यह षट्पदी (छः श्लोकों का स्तोत्र) मेरे मुख-कमल में सदा निवास करे।
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
विष्णु षट्पदी పారాయణ ప్రయోజనాలు
A complete prayer of surrender (sharanagati) at the feet of Lord Vishnu
Composed by Adi Shankaracharya — concise yet spiritually profound
Helps subdue the restless mind and quell the thirst for sense-pleasures
Cultivates bhuta-daya (compassion for all beings) and humility
Teaches the supreme truth of the soul's relationship to God through the wave-and-ocean image
Invokes fearlessness and refuge from the torments of samsara
Short enough to memorise and recite daily as a heartfelt offering
विष्णु षट्पदी పారాయణ విధి
Sit calmly facing east or north before an image of Vishnu, Krishna or Narayana. After a bath, light a lamp and recite the six verses (plus the closing line) slowly, feeling the mood of surrender in each plea. Dwell especially on the third verse — 'I am yours, you are not mine' — as a meditation on the soul's relationship to God. Recite once or three times daily; conclude by mentally placing yourself at Narayana's feet.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి विष्णु षट्पदीను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి