మధురాష్టకమ్
Madhurashtakam in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
మధురాష్టకం శ్రీ వల్లభాచార్యులు రచించిన ఎనిమిది శ్లోకాల మధురమైన స్తోత్రం, ఇందులో శ్రీకృష్ణుని ప్రతి గుణాన్ని 'మధురమ్' అని వర్ణించారు. ఇది హృదయాన్ని కృష్ణ-ప్రేమతో మరియు మాధుర్య-భావంతో నింపుతుంది, ముఖ్యంగా జన్మాష్టమి మరియు భాగవత పారాయణలో పాడతారు.
మూలం & కథ
Composed by Sri Vallabhacharya · Sri Vallabhacharya · c. 15th–16th century CE
కృష్ణ-భక్తి మహాచార్యులు మరియు పుష్టిమార్గ స్థాపకులైన శ్రీ వల్లభాచార్యులు మధురాష్టకాన్ని ప్రేమ యొక్క స్వచ్ఛంద ప్రవాహంగా రచించారు. గోకులంలో శ్రీకృష్ణుని సౌందర్యానికి పరవశించి, మధురాధిపతి యొక్క ప్రతి అంశం — ఆయన రూపం, ఆయన వేణువు, ఆయన లీల, చివరికి ఆయన పాదధూళి మరియు యమునా అలలు కూడా — మాధుర్యం తప్ప మరేమీ కాదని పాడారు.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
పుష్టిమార్గ భక్తులు, మధురాష్టకం తాను వర్ణించే మాధుర్యాన్నే ధరిస్తుందని విశ్వసిస్తారు: దీనిని ప్రేమతో పాడేవారు కృష్ణుని సాన్నిధ్యం యొక్క మాధుర్యాన్ని — మధుర ఆనందాన్ని — ఆస్వాదిస్తారని, వారి హృదయాలు అప్రయత్నంగా భక్తిలోకి ఆకర్షితమవుతాయని అంటారు.
వింటూ పఠించండి
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
అధరం మధురం వదనం మధురం నయనం మధురం హసితం మధురమ్ । హృదయం మధురం గమనం మధురం మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ ౧॥
Adharam madhuram vadanam madhuram nayanam madhuram hasitam madhuram Hridayam madhuram gamanam madhuram madhuradhipaterakhilam madhuram
అర్థం:ఆయన అధరాలు మధురం, ముఖం మధురం, నేత్రాలు మధురం, చిరునవ్వు మధురం; హృదయం మధురం, నడక మధురం — మధురాధిపతి (శ్రీకృష్ణుని) యొక్క సర్వమూ మధురం.
వచనం మధురం చరితం మధురం వసనం మధురం వలితం మధురమ్ । చలితం మధురం భ్రమితం మధురం మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ ౨॥
Vachanam madhuram charitam madhuram vasanam madhuram valitam madhuram Chalitam madhuram bhramitam madhuram madhuradhipaterakhilam madhuram
అర్థం:ఆయన మాటలు మధురం, చరిత్ర మధురం, వస్త్రం మధురం, అంగభంగిమ మధురం; నడవడం మధురం, విహారం మధురం — మధురాధిపతి యొక్క సర్వమూ మధురం.
వేణుర్మధురో రేణుర్మధురః పాణిర్మధురః పాదౌ మధురౌ । నృత్యం మధురం సఖ్యం మధురం మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ ౩॥
Venurmadhuro renurmadhurah panirmadhurah padau madhurau Nrityam madhuram sakhyam madhuram madhuradhipaterakhilam madhuram
అర్థం:ఆయన వేణువు మధురం, పాదధూళి మధురం, చేతులు మధురం, పాదాలు మధురం; నృత్యం మధురం, స్నేహం మధురం — మధురాధిపతి యొక్క సర్వమూ మధురం.
గీతం మధురం పీతం మధురం భుక్తం మధురం సుప్తం మధురమ్ । రూపం మధురం తిలకం మధురం మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ ౪॥
Gitam madhuram pitam madhuram bhuktam madhuram suptam madhuram Rupam madhuram tilakam madhuram madhuradhipaterakhilam madhuram
అర్థం:ఆయన గీతం మధురం, పానం మధురం, భోజనం మధురం, నిద్ర మధురం; రూపం మధురం, తిలకం మధురం — మధురాధిపతి యొక్క సర్వమూ మధురం.
కరణం మధురం తరణం మధురం హరణం మధురం రమణం మధురమ్ । వమితం మధురం శమితం మధురం మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ ౫॥
Karanam madhuram taranam madhuram haranam madhuram ramanam madhuram Vamitam madhuram shamitam madhuram madhuradhipaterakhilam madhuram
అర్థం:ఆయన కర్మ మధురం, తరించడం మధురం, హరణం మధురం, రమణం మధురం; శమనం మధురం, శాంతింపజేయడం మధురం — మధురాధిపతి యొక్క సర్వమూ మధురం.
గుఞ్జా మధురా మాలా మధురా యమునా మధురా వీచీ మధురా । సలిలం మధురం కమలం మధురం మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ ౬॥
Gunja madhura mala madhura yamuna madhura vichi madhura Salilam madhuram kamalam madhuram madhuradhipaterakhilam madhuram
అర్థం:గుంజా (మాల) మధురం, మాల మధురం, యమునా మధురం, ఆమె అలలు మధురం; జలం మధురం, కమలం మధురం — మధురాధిపతి యొక్క సర్వమూ మధురం.
గోపీ మధురా లీలా మధురా యుక్తం మధురం ముక్తం మధురమ్ । దృష్టం మధురం శిష్టం మధురం మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ ౭॥
Gopi madhura lila madhura yuktam madhuram muktam madhuram Drishtam madhuram shishtam madhuram madhuradhipaterakhilam madhuram
అర్థం:గోపికలు మధురం, లీల మధురం, కలయిక మధురం, ముక్తినివ్వడం మధురం; దృష్టి మధురం, శిష్టాచారం మధురం — మధురాధిపతి యొక్క సర్వమూ మధురం.
గోపా మధురా గావో మధురా యష్టిర్మధురా సృష్టిర్మధురా । దలితం మధురం ఫలితం మధురం మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ ౮॥
Gopa madhura gavo madhura yashtirmadhura srishtirmadhura Dalitam madhuram phalitam madhuram madhuradhipaterakhilam madhuram
అర్థం:గోపాలురు మధురం, గోవులు మధురం, లాఠీ మధురం, సృష్టి మధురం; దళనం మధురం, ఫలమివ్వడం మధురం — మధురాధిపతి యొక్క సర్వమూ మధురం.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
Madhurashtakam పారాయణ ప్రయోజనాలు
శ్రీ వల్లభాచార్యులు రచించిన ఒక మధురమైన స్తోత్రం, ఇందులో కృష్ణుని ప్రతి గుణం 'మధురమ్' — మధురం — అని వర్ణించబడింది, ఇది హృదయాన్ని ప్రేమతో (భక్తి-రసం) నింపుతుంది.
కృష్ణుని పట్ల ప్రేమపూర్వక భక్తి యొక్క అత్యంత మధురమైన భావం — మాధుర్య-భావం — పెంపొందిస్తుంది.
చంచలమైన మనస్సును శాంతింపజేసి మధురాధిపతి స్మరణ ఆనందంతో నింపుతుంది.
సంక్షిప్తం, సంగీతాత్మకం మరియు గుర్తుంచుకోవడం సులభం — నిత్య జపానికి మరియు పిల్లలకు అనువైనది.
ముఖ్యంగా జన్మాష్టమి, భాగవత పారాయణ సమయంలో మరియు పుష్టిమార్గ సేవలో పాడతారు.
కృష్ణుని సుందర రూపం, లీల మరియు చరిత్రల ఏకాగ్ర స్మరణను లోతుగా చేస్తుంది.
Madhurashtakam పారాయణ విధి
శ్రీకృష్ణుని చిత్రం ముందు కూర్చుని ఎనిమిది శ్లోకాలను నెమ్మదిగా జపించండి, వర్ణించబడిన మాధుర్యాన్ని — ఆయన అధరాలు, చిరునవ్వు, వేణువు, నృత్యం మరియు యమునా — ధ్యానిస్తూ. పదేపదే వచ్చే 'మధురమ్' అనే పదం మనస్సును ప్రేమలో కరిగించనివ్వండి. దీనిని మధుర స్వరంతో పాడవచ్చు; సరళమైన ఛందస్సు దీనిని నిత్య అభ్యాసానికి అనువైనదిగా చేస్తుంది.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి Madhurashtakamను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి