ଦ୍ଵାଦଶ ସ୍ତୋତ୍ର
ದ್ವಾದಶ ಸ್ತೋತ್ರ in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ତୋତ୍ର ('ବାର ସ୍ତୋତ୍ର') ଦ୍ୱୈତ ବେଦାନ୍ତର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ଶ୍ରୀ ମଧ୍ୱାଚାର୍ଯ୍ୟ (ଆନନ୍ଦତୀର୍ଥ)ଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଭକ୍ତି-ରଚନା। ଉଡୁପିରେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ ସମୟରେ ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ଏହାର ଗାନ ହୁଏ; ଏହାର ମଧୁର ଶ୍ଲୋକ ବିଷ୍ଣୁ-ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପରମ, ଆନନ୍ଦମୟ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭୁ ଓ ମୋକ୍ଷଦାତା ରୂପେ ସ୍ତୁତି କରେ। ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଗଭୀର ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନ ଓ କୋମଳ ଭକ୍ତିର ସଙ୍ଗମ ଏବଂ ମାଧ୍ୱ ପରମ୍ପରାରେ ନିତ୍ୟ ପଠିତ ହୁଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Dwadasa Stotra (Madhva / Dvaita Vedanta tradition) · Sri Madhvacharya (Ananda Tirtha) · 13th century CE
ଶ୍ରୀ ମଧ୍ୱାଚାର୍ଯ୍ୟ ଉଡୁପିରେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପବିତ୍ର ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ପରେ ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ତୋତ୍ର ରଚନା କଲେ। ପରମ୍ପରା କୁହେ ଯେ ତାଙ୍କୁ ସେହି ମୂର୍ତ୍ତି ମିଳିଲା — ଯାହାକୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ରୁକ୍ମିଣୀ ପୂଜା କରିଥିଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ — ଏବଂ ତାହାକୁ ନିତ୍ୟ ପୂଜା ପାଇଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କଲେ। ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଅର୍ପଣ ସମୟରେ ଏହି ବାର ସ୍ତୋତ୍ର ଗାନ କଲେ, ଗଭୀର ଦର୍ଶନକୁ ହାର୍ଦିକ ଭକ୍ତି ସହିତ ମିଶାଇ, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ସେବେଠାରୁ ମାଧ୍ୱ ଉପାସନାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିଛନ୍ତି।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ପରମ୍ପରା କୁହେ ଯେ ଶ୍ରୀ ମଧ୍ୱାଚାର୍ଯ୍ୟ ଗୋଟିଏ ଜାହାଜକୁ ଝଡ଼ରୁ ରକ୍ଷା କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଥିବା ଗୋପୀଚନ୍ଦନ (ପବିତ୍ର ମାଟି)ର ଗୋଲାରୁ ସେ ବାଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ପାଇ ଉଡୁପିରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ; ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ନିତ୍ୟ ଅନ୍ନ ଅର୍ପଣ ସମୟରେ ଗାନ କରାଯାଇଥିବା ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ତୋତ୍ର ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଜୀବନ୍ତ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ, ଏବଂ ଭକ୍ତମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଥରେ ବିଗ୍ରହ ବିନମ୍ର ସନ୍ଥ କନକଦାସଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେବା ପାଇଁ ବୁଲିଯାଇଥିଲେ।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଵନ୍ଦେ ଵନ୍ଦ୍ଯଂ ସଦାନନ୍ଦଂ ଵାସୁଦେଵଂ ନିରଞ୍ଜନମ୍। ଇନ୍ଦିରା-ପତି-ମାଦ୍ଯ-ଆଦି-ଵରଦ-ଇଷ୍ଟ-ଵର-ପ୍ରଦମ୍॥
Vande vandyaṁ sadānandaṁ vāsudevaṁ nirañjanam। Indirā-pati-mādya-ādi-varada-iṣṭa-vara-pradam॥
ଅର୍ଥ:ମୁଁ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ — ଯିଏ ବନ୍ଦନୀୟ, ସଦା ଆନନ୍ଦମୟ, ନିର୍ମଳ ଓ ନିରଞ୍ଜନ, ଇନ୍ଦିରା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ)ଙ୍କ ପତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବରଦାତା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଷ୍ଟ ବରଦାନ ଦେଉଥିବା।
ନମାମି ନିଖିଲ-ଆଧାର-ଦୁରିତ-ଅଘ-ଓଘ-ନାଶନମ୍। ପରମାନନ୍ଦ-ତୀର୍ଥ-ଉକ୍ତଂ ହରି-ପାଦାବ୍ଜ-ଷଟ୍ପଦମ୍॥
Namāmi nikhila-ādhāra-durita-agha-ogha-nāśanam। Paramānanda-tīrtha-uktaṁ hari-pādābja-ṣaṭpadam॥
ଅର୍ଥ:ମୁଁ ସେହି ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ ଯିଏ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଆଧାର, ପାପ ଓ ଅଘ ସମୂହର ନାଶକାରୀ — ଯାହାଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଆନନ୍ଦତୀର୍ଥ (ମଧ୍ୱାଚାର୍ଯ୍ୟ) କରିଥିଲେ, ଯିଏ ହରିଙ୍କ ଚରଣ-କମଳର ଭ୍ରମର।
ସୃଷ୍ଟି-ସ୍ଥିତି-ସଂହାର-କର୍ତାରଂ ଵିଶ୍ଵ-ତୋମୁଖମ୍। ସର୍ଵ-ଜ୍ଞଂ ସର୍ଵ-ଶକ୍ତିଂ ତଂ ନମାମି ଶ୍ରିଯ-ପତି ହରିମ୍॥
Sṛṣṭi-sthiti-saṁhāra-kartāraṁ viśva-tomukham। Sarva-jñaṁ sarva-śaktiṁ taṁ namāmi śriya-pati harim॥
ଅର୍ଥ:ମୁଁ ସେହି ଶ୍ରୀପତି ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ — ଯିଏ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ସଂହାରର କର୍ତ୍ତା, ଯାହାଙ୍କ ମୁଖ ସର୍ବଦିଗରେ, ଯିଏ ସର୍ବଜ୍ଞ ଓ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ।
ଓଁ ନମୋ ଭଗଵତେ ଵାସୁଦେଵାଯ॥
Oṁ namo bhagavate vāsudevāya॥
ଅର୍ଥ:ଓଁ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ದ್ವಾದಶ ಸ್ತೋತ್ರ ପାଠର ଲାଭ
ସମସ୍ତ ଇଷ୍ଟ ବରଦାନ ଦେଉଥିବା ବିଷ୍ଣୁ-ବାସୁଦେବଙ୍କ କୃପାର ଆବାହନ କରେ
ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ନୈବେଦ୍ୟ (ଅନ୍ନ ଅର୍ପଣ) ସମୟରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଆବାହନ ପାଇଁ ଗାନ କରାଯାଏ
ପରମ ତତ୍ତ୍ୱର ସମ୍ୟକ୍ ଜ୍ଞାନ (ଜ୍ଞାନ) ସହିତ ଭକ୍ତିର ବିକାଶ କରେ
ସଞ୍ଚିତ ପାପ ଓ ଆନ୍ତରିକ ଅଶୁଦ୍ଧିର ଭାର ନାଶକାରୀ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ
ଦିବ୍ୟ ସ୍ମରଣ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତି, ସନ୍ତୋଷ ଓ ମନର ସ୍ଥିରତା ଆଣେ
ହରିଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ
ದ್ವಾದಶ ಸ್ತೋತ್ರ ପାଠ ବିଧି
ଶାନ୍ତ, କୃତଜ୍ଞ ମନରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପାଠ କରନ୍ତୁ ବା ଗାନ କରନ୍ତୁ, ଆଦର୍ଶ ଭାବେ କୃଷ୍ଣ ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସମ୍ମୁଖରେ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରଚନାରେ ମଧୁର ଶ୍ଲୋକର ବାର ସ୍ତୋତ୍ର ଅଛି; ମାଧ୍ୱ ପରମ୍ପରାରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଅର୍ପଣ ସମୟରେ ଗାନ କରାଯାଏ। ଏଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନୁସାରେ 'ବନ୍ଦେ ବନ୍ଦ୍ୟମ୍'ରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ। ପରମ୍ପରାଗତ ସ୍ୱରରେ ଗାନ କଲେ ଭାବ ଗଭୀର ହୁଏ; ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ସହିତ ସମାପ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଶୁଚିତା ଓ ସମର୍ପଣ ଭାବ ସାଧନାକୁ ବଢ଼ାଏ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ದ್ವಾದಶ ಸ್ತೋತ್ರ ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ