ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੯.੧੧ — ਅਵਜਾਨਨ੍ਤਿ ਮਾਂ ਮੂਢਾ
ശ്രീമദ് ഭഗവദ് ഗീത ൯.൧൧ — അവജാനന്തി മാം മൂഢാ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਰਾਜ-ਵਿੱਦਿਆ ਯੋਗ ਅਧਿਆਇ — ਪਰਮ, ਰਾਜਸੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਆਇ — ਦੇ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਫ਼ਸੋਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿੱਬਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਕੇਵਲ ਬਾਹਰੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੂਤ-ਮਹੇਸ਼ਵਰ — ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ — ਸਰੂਪ ਅਲੌਕਿਕ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਤੋਂ ਨਾ ਆਂਕੇ, ਸਗੋਂ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਅਸਲੀਅਤ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 9, Verse 11 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਨੌਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਰਾਜ-ਵਿੱਦਿਆ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਸਰਵਉੱਚ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿ ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ ਜਦਕਿ ਉਹ ਅਲੌਕਿਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੋਹਗ੍ਰਸਤ ਲੋਕ, ਕੇਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਖੌਲ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਸਰੂਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਪਰੰਪਰਾ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਖੁੰਝ ਗਏ, ਜਦਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿੱਬਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਵਾਲੇ ਨਿਮਰ ਭਗਤ ਉੱਚੇ ਉੱਠੇ; ਸੰਤ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੇਖ ਕੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਰਮ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਖੌਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੰਕਾਰੀ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਬੱਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਅਵਜਾਨਨ੍ਤਿ ਮਾਂ ਮੂਢਾ ਮਾਨੁਸ਼ੀਂ ਤਨੁਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍। ਪਰਂ ਭਾਵਮਜਾਨਨ੍ਤੋ ਮਮ ਭੂਤਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍॥
avajānanti māṁ mūḍhā mānuṣhīṁ tanum āśhritam paraṁ bhāvam ajānanto mama bhūta-maheśhvaram
ਅਰਥ:ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਸਰੂਪ ਜੋ ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਭਾਵ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਮੈਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ശ്രീമദ് ഭഗവദ് ഗീത ൯.൧൧ — അവജാനന്തി മാം മൂഢാ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਮ ਦਿੱਬਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਂਕਣ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਸੁਚੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਦੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਸੰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪਰਮ (ਅਲੌਕਿਕ) ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਦਿੱਬ ਦਾ ਮਖੌਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਭਗਤ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ
ശ്രീമദ് ഭഗവദ് ഗീത ൯.൧൧ — അവജാനന്തി മാം മൂഢാ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਇਸ 'ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਕਿੰਨੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਦਿੱਬਤਾ ਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੇਖਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪਰਮ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ ਦੀ ਨਿਮਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਿਓ। ਨਿਯਮਿਤ ਜਪ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਨਿਰਾਦਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ശ്രീമദ് ഭഗവദ് ഗീത ൯.൧൧ — അവജാനന്തി മാം മൂഢാ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ