ദിനയാമിന്യൌ സായം പ്രാതഃ
ദിനയാമിന്യൗ സായം പ്രാതഃ in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
✦ അർഥം
'ഭജ ഗോവിന്ദ'ത്തിലെ ഈ ഭാവസാന്ദ്രമായ ശ്ലോകത്തില് ആദി ശങ്കരാചാര്യര് പകല്-രാത്രി, ഋതുക്കളുടെ ഇടവിടാത്ത ചക്രത്തെ കാലത്തിന്റെ കളിയായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു; അത് നിശ്ശബ്ദമായി നമ്മുടെ ആയുസ്സിനെ കൊണ്ടുപോകുന്നു. എല്ലാം കടന്നുപോയാലും, അന്ത്യം അടുത്തുവന്നാലും, ക്ഷീണമറിയാത്ത 'ആശ എന്ന കാറ്റ്' മനുഷ്യഹൃദയത്തിന്മേലുള്ള തന്റെ പിടി അയയ്ക്കുന്നില്ല. അനിത്യത്വം തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, അവസാനമില്ലാത്ത തൃഷ്ണയില് നിന്ന് മോചനം നേടാനുള്ള കാവ്യാത്മകമായ ആഹ്വാനമാണിത്.
ഉത്ഭവം & കഥ
Bhaja Govindam (Moha Mudgara), verse on the play of Time · Adi Shankaracharya · 8th century CE (circa 788-820)
ഈ ശ്ലോകം ആദി ശങ്കരാചാര്യരുടെ 'ഭജ ഗോവിന്ദ'ത്തില് പെട്ടതാണ്; ലൗകികാസക്തനായ ജീവനെ ഉണര്ത്താന് കാശിയില് രചിച്ച കീര്ത്തനമാണിത്. അനിത്യത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തന്റെ ഉപദേശങ്ങള്ക്കിടയില്, ഈ ശ്ലോകം കാലത്തെ പകല്, രാത്രി, ഋതുക്കളുടെ ചക്രങ്ങളില് കളിക്കുന്ന ഒരു കളിക്കാരനായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു; അതേസമയം നമ്മുടെ ആയുസ്സിനെ കൊണ്ടുപോകുന്നു. മരണത്തിന്റെ ഈ ഇടവിടാത്ത ഓര്മ്മപ്പെടുത്തല് ഉണ്ടായിട്ടും, 'ആശ എന്ന കാറ്റ്' മനുഷ്യഹൃദയത്തെ നയിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നുവെന്നും, ആ തൃഷ്ണ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിലൂടെ മാത്രമേ വിശ്രമം ലഭിക്കൂ എന്നുമാണ് ശങ്കരാചാര്യരുടെ ഉള്ക്കാഴ്ച.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
വര്ഷങ്ങള് എന്തുകൊണ്ട് കൂടുതല് വേഗത്തില് തോന്നുന്നുവെന്നും എന്നിട്ടും തൃഷ്ണ എന്തുകൊണ്ട് ക്ഷീണിക്കുന്നില്ലെന്നും വിശദീകരിക്കാന് സന്യാസിമാര് ഈ ശ്ലോകം ഉദ്ധരിക്കുന്നു: കളിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുക എന്നത് കാലത്തിന്റെ സ്വഭാവവും, നിലനില്ക്കുക എന്നത് തൃഷ്ണയുടെ സ്വഭാവവുമാണ്. ഇത് ആഴത്തില് ഉള്ക്കൊള്ളുന്നവര്, ഋതുക്കള് മാറുന്നത് നോക്കിക്കൊണ്ടും അവയില് ഒഴുകിപ്പോകാതെ ശാന്തമായ വൈരാഗ്യം നേടുന്നുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
മന്ത്രം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
ദിനയാമിന്യൌ സായം പ്രാതഃ ശിശിരവസന്തൌ പുനരായാതഃ । കാലഃ ക്രീഡതി ഗച്ഛത്യായുഃ തദപി ന മുഞ്ചത്യാശാവായുഃ ॥
Dinayaminyau sayam pratah shishiravasantau punarayatah Kalah kridati gachchhatyayuh tadapi na munchatyashavayuh
അർഥം:പകലും രാത്രിയും, സന്ധ്യയും പ്രഭാതവും, ശിശിരവും വസന്തവും വീണ്ടും വീണ്ടും വന്നുപോകുന്നു; കാലം കളിക്കുന്നു, ആയുസ്സ് കടന്നുപോകുന്നു — എന്നിട്ടും ആശ എന്ന കാറ്റ് (തൃഷ്ണ) ഒരിക്കലും വിട്ടുമാറുന്നില്ല.
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
ദിനയാമിന്യൗ സായം പ്രാതഃ പാരായണ ഫലങ്ങൾ
കാലം വേഗത്തില്, ഇടവിടാതെ കടന്നുപോകുന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ അവബോധം ഉണര്ത്തുന്നു
ഹൃദയത്തെ ബന്ധിക്കുന്ന ക്ഷീണമറിയാത്ത 'ആശ എന്ന കാറ്റി'നെ (തൃഷ്ണ) വെളിപ്പെടുത്തുന്നു
അവസാനമില്ലാത്ത തൃഷ്ണയില് നിന്നും ലൗകിക വസ്തുക്കളോടുള്ള ആശയില് നിന്നും വൈരാഗ്യം പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു
ജീവിതം കടന്നുപോകുന്നതിന് മുമ്പ് അത് നന്നായി വിനിയോഗിക്കാന് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു
ആദി ശങ്കരാചാര്യരുടെ അനിത്യത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കാവ്യാത്മക ധ്യാനം
പറ്റിപ്പിടിക്കലിന്റെ വ്യര്ത്ഥത വെളിപ്പെടുത്തി അസ്വസ്ഥതയെ ശാന്തമാക്കുന്നു
ദിനയാമിന്യൗ സായം പ്രാതഃ പാരായണ വിധി
ഈ ശ്ലോകത്തില് പേരെടുത്തുപറഞ്ഞ പ്രകൃതിചക്രങ്ങളെ — പകല്-രാത്രി, ഋതുക്കളെ — ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് ഇത് ജപിക്കുക, കാലം എങ്ങനെ നിശ്ശബ്ദമായി ജീവിതത്തെ കൊണ്ടുപോകുന്നുവെന്ന് അനുഭവിക്കുക. 'ആശാ-വായു' (തൃഷ്ണയുടെ കൊടുങ്കാറ്റ്) എന്ന ചിത്രം നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം തൃഷ്ണകളെക്കുറിച്ചുള്ള സത്യസന്ധമായ ചിന്തയ്ക്ക് പ്രേരണയാകട്ടെ. നിത്യധ്യാനമായി ഉപയോഗിച്ചാല്, ഇത് ആസക്തിയെ പതുക്കെ അയച്ച്, ശാശ്വതമായതിനെ തേടാനുള്ള ദൃഢനിശ്ചയം പുതുക്കുന്നു.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ ദിനയാമിന്യൗ സായം പ്രാതഃ ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ