ଗୁଣୈରୁତ୍ତମତାଂ ଯାତି
ഗുണൈരുത്തമതാം യാതി (ശ്രേഷ്ഠത ഗുണങ്ങളാൽ, പദവിയാൽ അല്ല) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଏହି ବିନୋଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଶ୍ଲୋକରେ ଚାଣକ୍ୟ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି ଯେ ସତ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ମନୁଷ୍ୟର ଗୁଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଉଚ୍ଚ ଆସନ ବା ପଦବୀରୁ ନୁହେଁ। ସେ ଏହାକୁ ଗୋଟିଏ ସଜୀବ ଚିତ୍ରରୁ ସିଦ୍ଧ କରନ୍ତି — ଭବ୍ୟ ମହଲ ଶିଖରରେ ବସିଥିବା କାଉ ବଳବାନ ଗରୁଡ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ। ଏହା ପଦଠାରୁ ଉପରେ ଯୋଗ୍ୟତାର ଏକ କାଳଜୟୀ ଶିକ୍ଷା, ଓ କେବଳ ପଦ ଆଧାରିତ ଅହଂକାର ପ୍ରତି ଏକ କୋମଳ ଭର୍ତ୍ସନା।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Chanakya Niti · Chanakya (Vishnugupta / Kautilya) · Ancient India (c. 4th–3rd century BCE)
ଚାଣକ୍ୟ, ଯିଏ ରାଜାମାନଙ୍କ ସେବା କରି ମଧ୍ୟ ପଦଠାରୁ ଉପରେ ଯୋଗ୍ୟତାକୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ମାନିଲେ, ପ୍ରାୟତଃ ଉଚ୍ଚ ପଦର ଅଭିମାନକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଶ୍ଲୋକରେ ସେ ଆଗ୍ରହ କରନ୍ତି ଯେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା କେବଳ ଗୁଣରୁ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଓ ଗୋଟିଏ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ଚିତ୍ରରୁ ଶୂନ୍ୟ ଅଭିମାନକୁ ଉପହାସ କରନ୍ତି — ମହଲ ବୁର୍ଜରେ ବସିଥିବା କାଉ ଯିଏ ଏବେ ବି କାଉ ହିଁ, ଗରୁଡ ନୁହେଁ — ଏହା ଶିଖାଇ ଯେ ସତ୍ୟ ଉନ୍ନତି ଚରିତ୍ରର, ଆସନର ନୁହେଁ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଦରବାରୀମାନେ ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ଏହି ଶ୍ଲୋକ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିଛନ୍ତି ଯେପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ମନେ ରହେ ଯେ ସିଂହାସନ କାହାକୁ କୁଳୀନ କରେ ନାହିଁ, କାରଣ ଯେପରି ମହଲ ଗମ୍ବୁଜରେ ବସିଥିବା କାଉ କାଉ ହିଁ ରହେ, ସେପରି ଉଚ୍ଚ ପଦରେ ଥିବା ଅଯୋଗ୍ୟ ଅଯୋଗ୍ୟ ହିଁ ରହେ, ଯେତେବେଳେ ସତ୍ୟ ଗୁଣବାନ ଯେଉଁଠି ବି ଠିଆ ହୁଏ ସେଇଠି ହିଁ ଝଲସେ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଗୁଣୈରୁତ୍ତମତାଂ ଯାତି ନୋଚ୍ଚୈରାସନସଂସ୍ଥିତଃ। ପ୍ରାସାଦଶିଖରସ୍ଥୋଽପି କାକଃ କିଂ ଗରୁଡାଯତେ॥
guṇair uttamatāṁ yāti noccair āsana-saṁsthitaḥ। prāsāda-śikhara-stho 'pi kākaḥ kiṁ garuḍāyate॥
ଅର୍ଥ:ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଗୁଣରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, କେବଳ ଉଚ୍ଚ ଆସନରେ ବସିବାରୁ ନୁହେଁ। ଯଦିଓ ସେ ରାଜମହଲର ଶିଖରରେ ବସେ, ତଥାପି କାଉ କ'ଣ ସେଥିରୁ ପକ୍ଷୀରାଜ ଗରୁଡ ହୋଇଯାଏ? ଚାଣକ୍ୟ ଶିଖାନ୍ତି ଯେ ପଦ ଓ ଉଚ୍ଚ ଆସନ ସତ୍ୟ ମୂଲ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ — ତାହା କେବଳ ମନୁଷ୍ୟର ଗୁଣ ଓ ଚରିତ୍ରରୁ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ഗുണൈരുത്തമതാം യാതി (ശ്രേഷ്ഠത ഗുണങ്ങളാൽ, പദവിയാൽ അല്ല) ପାଠର ଲାଭ
ଶିଖାଏ ଯେ ସତ୍ୟ ମୂଲ୍ୟ ଗୁଣରୁ ଆସେ, ପଦରୁ ନୁହେଁ
ପଦ ବା ପଦବୀ ଆଧାରିତ ଅଭିମାନ ଓ ଅହଂକାରକୁ ରୋକେ
ସଦ୍ଗୁଣ ଓ ଚରିତ୍ର ବିକାଶର ପ୍ରେରଣା ଦିଏ
ନିଜ କଥା କହିବାକୁ ଗୋଟିଏ ସଜୀବ, ସ୍ମରଣୀୟ ଚିତ୍ର (କାଉ ଓ ଗରୁଡ) ବ୍ୟବହାର କରେ
ଲୋକଙ୍କୁ ପଦ ବଦଳରେ ଯୋଗ୍ୟତାରୁ ବିଚାର କରିବାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ
ନମ୍ରତା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଉପରେ ମନନ ପାଇଁ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ, ବିନୋଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ଲୋକ
ഗുണൈരുത്തമതാം യാതി (ശ്രേഷ്ഠത ഗുണങ്ങളാൽ, പദവിയാൽ അല്ല) ପାଠ ବିଧି
ଶ୍ଲୋକକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ ଓ ମହଲ ଛାତ ଉପରେ ବସିଥିବା ସେହି କାଉର କଳ୍ପନା କରନ୍ତୁ ଯିଏ ଏବେ ବି ଗରୁଡ ନୁହେଁ। ମନନ କରନ୍ତୁ ଯେ ଉଚ୍ଚ ଆସନ ମନୁଷ୍ୟର ସତ୍ୟ ମୂଲ୍ୟରେ କିଛି ଯୋଡେ ନାହିଁ, ଯାହା କେବଳ ଗୁଣରୁ ଆସେ। ଏହା ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ଚାଣକ୍ୟଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଓ ଯୋଗ୍ୟତା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଶିକ୍ଷାରେ ପଠନ କରାଯାଏ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ഗുണൈരുത്തമതാം യാതി (ശ്രേഷ്ഠത ഗുണങ്ങളാൽ, പദവിയാൽ അല്ല) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ