భ్రమరామ్బాష్టకమ్
ଭ୍ରମରାମ୍ବାଷ୍ଟକମ୍ in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
భ్రమరాంబాష్టకం ఆది శంకరాచార్యులు దేవి భ్రమరాంబ (భ్రమరాంబిక) కొరకు రచించిన ఎనిమిది శ్లోకముల ప్రసిద్ధ స్తుతి, ఆమె ఆంధ్ర ప్రదేశ్లోని శ్రీశైల శక్తిపీఠమున భగవాన్ మల్లికార్జునుని శక్తి. శ్రీశైల యాత్ర సమయమున రచితమై, ప్రతి శ్లోకము మాత సౌందర్యము, షట్చక్ర మరియు శ్రీచక్రములో ఆమె ఉనికి, మరియు బ్రహ్మాండిక మహిమను సజీవముగా వర్ణించి, 'శ్రీశైలస్థలవాసినీం భగవతీం శ్రీమాతరం భావయే' అను పల్లవితో ముగుస్తుంది. ఎనిమిదవ శ్లోకము 'గ' అక్షరముతో ఆరంభమగు ఆమె నామములను సుందరముగా గుచ్చుతుంది.
మూలం & కథ
Devotional hymn attributed to Adi Shankaracharya (associated with the Srisailam Shakti Peetha) · Adi Shankaracharya · c. 8th century CE (traditional attribution)
శ్రీశైలము, ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో కృష్ణా నది తీరమున, జ్యోతిర్లింగము (మల్లికార్జున) మరియు మహాశక్తిపీఠము (భ్రమరాంబ) — రెండు రూపములలో అద్వితీయము. దేవి భ్రమరి రూపమున ప్రసిద్ధురాలు, ఆమె అరుణాసురుని వధ కొరకు తుమ్మెదల సమూహ రూపము ధరించెను. ఆది శంకరాచార్యులు ఈ మహా క్షేత్ర యాత్ర సమయమున సాంప్రదాయికముగా భ్రమరాంబాష్టకమును రచించారు, ఇందులో ఆయన దేవి సౌందర్యము, శ్రీవిద్యా సంప్రదాయములో ఆమె ఉనికి, మరియు కాస్మిక్ మాతతో ఆమె అభిన్నతను గుచ్చారు.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
దేవి మహాత్మ్యము మరియు స్థానిక సంప్రదాయము ప్రకారము, రెండు-కాళ్ళ మరియు నాలుగు-కాళ్ళ సమస్త ప్రాణుల ఎదుట అజేయుడైన అరుణాసురుడు లోకములను భయపెట్టినపుడు, దేవి అసంఖ్యాక తుమ్మెదల (భ్రమర) రూపము ధరించి అతనిని నాశము చేసెను, ఇట్లు భ్రమరాంబ అని పిలువబడెను. శ్రీశైలమున ఈ అష్టకము ద్వారా ఆమెను ధ్యానించడం షడ్-అంతఃశత్రువులను కరిగించి మాత శీఘ్ర రక్షణను ప్రసాదిస్తుందని భక్తులు నమ్ముతారు.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
చాఞ్చల్యారుణలోచనాఞ్చితకృపాచన్ద్రార్కపట్టోదరాం చారుస్మేరముఖీం చరాచరజగత్సంరక్షణీం తత్పరామ్ । నిత్యం చిన్మయకౌస్తుభప్రభృతిభిర్భూషామణీభూషితాం శ్రీశైలస్థలవాసినీం భగవతీం శ్రీమాతరం భావయే ॥ ౧॥
cāñcalyāruṇalocanāñcitakṛpācandrārkapaṭṭodarāṃ cārusmeramukhīṃ carācarajagatsaṃrakṣaṇīṃ tatparām | nityaṃ cinmayakaustubhaprabhṛtibhirbhūṣāmaṇībhūṣitāṃ śrīśailasthalavāsinīṃ bhagavatīṃ śrīmātaraṃ bhāvaye || 1||
అర్థం:1. శ్రీశైలమున నివసించు భగవతి శ్రీమాతను నేను ధ్యానిస్తాను — చంచల అరుణ నేత్రములతో కృపాయుక్తురాలు, చంద్ర-సూర్య పట్ట వంటి ఉదరము కలది, సుందర స్మిత ముఖము కలది, చరాచర జగత్తును రక్షించుటలో తత్పరురాలు, చిన్మయ కౌస్తుభాది భూషామణులతో అలంకృతురాలు.
కస్తూరీతిలకాఞ్చితేన్దువిలసత్ప్రోద్భాసిఫాలస్థలీం కర్పూరద్రవమిశ్రచూర్ణఖదిరామోదోల్లసద్వీటికామ్ । లోలాపాఙ్గతరఙ్గితైరధికృపాసారైర్నతానన్దినీం శ్రీశైలస్థలవాసినీం భగవతీం శ్రీమాతరం భావయే ॥ ౨॥
kastūrītilakāñcitenduvilasatprodbhāsiphālasthalīṃ karpūradravamiśracūrṇakhadirāmodollasadvīṭikām | lolāpāṅgataraṅgitairadhikṛpāsārairnatānandinīṃ śrīśailasthalavāsinīṃ bhagavatīṃ śrīmātaraṃ bhāvaye || 2||
అర్థం:2. శ్రీశైలవాసిని శ్రీమాతను నేను ధ్యానిస్తాను — కస్తూరీ తిలకముతో చంద్రుని వలె ప్రకాశించు లలాటము కలది, కర్పూర-మిశ్రిత ఖదిర-సుగంధ తాంబూలమును ఆస్వాదించునది, తన చంచల నేత్రాంతముల నుండి ప్రవహించు అధిక కృపాధారతో నతజనులను ఆనందింపజేయునది.
రాజన్మత్తమరాలమన్దగమనాం రాజీవపత్రేక్షణాం రాజీవప్రభవాదిదేవమకుటైరారాధితాంఘ్రిద్వయామ్ । రాజీవాయతమన్దహాసవదనాం రాకేన్దుబిమ్బాననాం శ్రీశైలస్థలవాసినీం భగవతీం శ్రీమాతరం భావయే ॥ ౩॥
rājanmattamarālamandagamanāṃ rājīvapatrekṣaṇāṃ rājīvaprabhavādidevamakuṭairārādhitāṃghridvayām | rājīvāyatamandahāsavadanāṃ rākendubimbānanāṃ śrīśailasthalavāsinīṃ bhagavatīṃ śrīmātaraṃ bhāvaye || 3||
అర్థం:3. శ్రీశైలవాసిని శ్రీమాతను నేను ధ్యానిస్తాను — రాజహంస వలె మంద గమనము కలది, కమల దళముల వంటి నేత్రములు కలది, బ్రహ్మాది దేవతల మకుటములచే అర్చితమైన ఉభయ చరణములు కలది, కమల వంటి మందహాస ముఖము, పూర్ణచంద్రబింబ వంటి వదనము కలది.
షట్తారఙ్గణదీపికాం శివసతీం షడ్వైరివర్గాపహాం షట్చక్రాన్తరసంస్థితాం వరసుధాం షడ్యోగినీవేష్టితామ్ । షట్కోణాన్తరవర్తినీం సురనుతాం షడ్భావగాం షణ్ముఖీం శ్రీశైలస్థలవాసినీం భగవతీం శ్రీమాతరం భావయే ॥ ౪॥
ṣaṭtāraṅgaṇadīpikāṃ śivasatīṃ ṣaḍvairivargāpahāṃ ṣaṭcakrāntarasaṃsthitāṃ varasudhāṃ ṣaḍyoginīveṣṭitām | ṣaṭkoṇāntaravartinīṃ suranutāṃ ṣaḍbhāvagāṃ ṣaṇmukhīṃ śrīśailasthalavāsinīṃ bhagavatīṃ śrīmātaraṃ bhāvaye || 4||
అర్థం:4. శ్రీశైలవాసిని శ్రీమాతను నేను ధ్యానిస్తాను — షట్-తారకగణ దీపిక, శివుని సతి, షడ్వైరివర్గ (కామ-క్రోధాది) నాశిని, షట్చక్రములలో స్థితమైన శ్రేష్ఠ సుధ, షడ్యోగినులచే వేష్టితురాలు, షట్కోణ యంత్ర మధ్యమున విరాజిల్లునది, దేవతలచే నుతురాలు, షడ్భావగ, షణ్ముఖి.
శ్రీనాథాదృతపాలితత్రిభువనాం శ్రీచక్రసఞ్చారిణీం జ్ఞానాసక్తమనోజయోగమహితాం శ్రీబిన్దునాదప్రియామ్ । మాతంగీం మధుపానలోలమనసం మాహేశ్వరీం శ్రీప్రదాం శ్రీశైలస్థలవాసినీం భగవతీం శ్రీమాతరం భావయే ॥ ౫॥
śrīnāthādṛtapālitatribhuvanāṃ śrīcakrasañcāriṇīṃ jñānāsaktamanojayogamahitāṃ śrībindunādapriyām | mātaṅgīṃ madhupānalolamanasaṃ māheśvarīṃ śrīpradāṃ śrīśailasthalavāsinīṃ bhagavatīṃ śrīmātaraṃ bhāvaye || 5||
అర్థం:5. శ్రీశైలవాసిని శ్రీమాతను నేను ధ్యానిస్తాను — శ్రీనాథునిచే ఆదరించబడి త్రిభువనమును పాలించునది, శ్రీచక్రమున సంచరించునది, జ్ఞానాసక్త మనోజయ యోగముచే మహితురాలు, శ్రీబిందు-నాద ప్రియ, మాతంగి, మధుపానమున లోలమనస్కురాలు, మాహేశ్వరి, శ్రీప్రద.
లావణ్యాధికభూషితాఙ్గలతికాం లాక్షారసారఞ్జితాం సేవాయాతసమస్తదేవవనితాం సీమాతిగాస్థాం శివామ్ । వాణీవల్లభవాసవప్రభృతిభిః సంసేవితాఙ్ఘ్రిద్వయాం శ్రీశైలస్థలవాసినీం భగవతీం శ్రీమాతరం భావయే ॥ ౬॥
lāvaṇyādhikabhūṣitāṅgalatikāṃ lākṣārasārañjitāṃ sevāyātasamastadevavanitāṃ sīmātigāsthāṃ śivām | vāṇīvallabhavāsavaprabhṛtibhiḥ saṃsevitāṅghridvayāṃ śrīśailasthalavāsinīṃ bhagavatīṃ śrīmātaraṃ bhāvaye || 6||
అర్థం:6. శ్రీశైలవాసిని శ్రీమాతను నేను ధ్యానిస్తాను — లావణ్యముతో అధికముగా అలంకృతమైన లతా సదృశ దేహము కలది, లాక్షారసముతో రంజితురాలు, ఆమె సేవకు సమస్త దేవాంగనలు వచ్చునది, సీమకు అతీతముగా స్థితమైన శివ, ఆమె ఉభయ చరణములు బ్రహ్మ (వాణీవల్లభ), ఇంద్ర (వాసవ) ఆదులచే సేవించబడునది.
ధన్యాం సోమవిభావనీయచరితాం ధాత్రాదిసమ్పూజితాం వేదాన్తప్రతిపాదితాం భగవతీం శ్రీశమ్భుసమ్మానితామ్ । నిత్యం బ్రహ్మముఖప్రకీర్తితయశాం శ్రీనారదాద్యైః స్తుతాం శ్రీశైలస్థలవాసినీం భగవతీం శ్రీమాతరం భావయే ॥ ౭॥
dhanyāṃ somavibhāvanīyacaritāṃ dhātrādisampūjitāṃ vedāntapratipāditāṃ bhagavatīṃ śrīśambhusammānitām | nityaṃ brahmamukhaprakīrtitayaśāṃ śrīnāradādyaiḥ stutāṃ śrīśailasthalavāsinīṃ bhagavatīṃ śrīmātaraṃ bhāvaye || 7||
అర్థం:7. శ్రీశైలవాసిని శ్రీమాతను నేను ధ్యానిస్తాను — ధన్యురాలు, చంద్రుని వలె విభావనీయ చరిత్ర కలది, బ్రహ్మాదులచే సంపూజితురాలు, వేదాంతముచే ప్రతిపాదితమైన భగవతి, శ్రీశంభునిచే సమ్మానితురాలు, ఆమె యశము బ్రహ్మ ముఖము నుండి నిత్యము కీర్తించబడునది, నారదాదులచే స్తుతించబడునది.
గాయత్రీం గరుడధ్వజాం గగనగాం గాన్ధర్వగానప్రియాం గమ్భీరాం గజగామినీం గిరిసుతాం గన్ధాక్షతాలఙ్కృతామ్ । గఙ్గాగౌతమగర్గసన్నుతపదాం గాం గౌతమీం గోమతీం శ్రీశైలస్థలవాసినీం భగవతీం శ్రీమాతరం భావయే ॥ ౮॥
gāyatrīṃ garuḍadhvajāṃ gaganagāṃ gāndharvagānapriyāṃ gambhīrāṃ gajagāminīṃ girisutāṃ gandhākṣatālaṅkṛtām | gaṅgāgautamagargasannutapadāṃ gāṃ gautamīṃ gomatīṃ śrīśailasthalavāsinīṃ bhagavatīṃ śrīmātaraṃ bhāvaye || 8||
అర్థం:8. శ్రీశైలవాసిని శ్రీమాతను నేను ధ్యానిస్తాను — గాయత్రి, గరుడధ్వజ, గగనగ, గాంధర్వ గాన ప్రియ, గంభీర, గజగామిని, గిరిసుత, గంధ-అక్షతలతో అలంకృత, ఆమె పదములు గంగా-గౌతమ-గర్గులచే సన్నుతము, గౌ (పృథ్వి), గౌతమి (గోదావరి), గోమతి.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
ଭ୍ରମରାମ୍ବାଷ୍ଟକମ୍ పారాయణ ప్రయోజనాలు
శ్రీశైల భ్రమరాంబ, 18 మహాశక్తిపీఠములలో ఒకటి, సంక్షిప్త ఎనిమిది-శ్లోక రూపమున ఆవాహన చేస్తుంది.
నాల్గవ శ్లోకము దేవిని షడ్-అంతఃశత్రువుల (కామ, క్రోధ, లోభ, మోహ, మద, మాత్సర్య) నాశము కొరకు ప్రార్థిస్తుంది.
దివ్య మాత భక్తి మరియు ధ్యానమయ దర్శనమును పెంపొందిస్తుంది (ప్రతి శ్లోకము 'భావయే' — 'నేను ధ్యానిస్తాను').
అంతరంగ ఉత్థానమునకు సహాయకము, దేవిని షట్చక్ర మరియు శ్రీచక్రములో స్థితముగా వర్ణిస్తుంది.
రక్షణ, సమృద్ధి (శ్రీప్రద) మరియు మాత సర్వవ్యాపి కృపను ప్రసాదించునదిగా నమ్ముతారు.
శ్రీశైల మల్లికార్జున-భ్రమరాంబ క్షేత్ర యాత్రికులకు మరియు భక్తులకు ప్రత్యేకముగా ప్రభావవంతము.
దాని సమృద్ధ సంస్కృతము మరియు అనుప్రాస ('గ' మరియు 'ష' శ్లోకములు) దీనిని జపమునకు ప్రియమైన స్తోత్రముగా చేస్తాయి.
ଭ୍ରମରାମ୍ବାଷ୍ଟକମ୍ పారాయణ విధి
భ్రమరాంబ లేదా దేవి ప్రతిమ ఎదుట కూర్చుని ఎనిమిది శ్లోకములను పఠించండి, ఆదర్శముగా స్నానము మరియు దీప ప్రజ్వలన తర్వాత, కుంకుమ మరియు పుష్పములు సమర్పిస్తూ. ప్రతి శ్లోకము ఒక ధ్యానము ('భావయే') — మాతను వర్ణన ప్రకారము ధ్యానించండి, ఆమె శ్రీశైలమున నివసించునది, చక్రములలో మరియు శ్రీచక్రములో స్థితమైనది. స్తోత్రమును ఒకసారి లేదా 3, 9 లేదా 11 సార్లు పఠించవచ్చు. శ్రీశైల శక్తిపీఠ యాత్ర సమయమున ఇది ప్రత్యేకముగా శుభము.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి ଭ୍ରମରାମ୍ବାଷ୍ଟକମ୍ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి