దినయామిన్యౌ సాయం ప్రాతః
ଦିନଯାମିନ୍ୟୌ ସାୟଂ ପ୍ରାତଃ in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
'భజ గోవిందం'లోని ఈ భావస్ఫోరక శ్లోకంలో ఆది శంకరాచార్యులు పగలు-రాత్రి, ఋతువుల నిరంతర చక్రాన్ని కాలం యొక్క క్రీడగా చిత్రిస్తారు, అది నిశ్శబ్దంగా మన ఆయువును హరిస్తుంది. అంతా గడిచిపోయినా, అంతం దగ్గరవుతున్నా, అలసటెరుగని 'ఆశ అనే గాలి' మానవ హృదయంపై తన పట్టును వదలదు. ఇది అనిత్యత్వాన్ని గుర్తించి, అంతులేని తృష్ణ నుండి విముక్తి పొందమని పిలిచే కావ్యమయ ఆహ్వానం.
మూలం & కథ
Bhaja Govindam (Moha Mudgara), verse on the play of Time · Adi Shankaracharya · 8th century CE (circa 788-820)
ఈ శ్లోకం ఆది శంకరాచార్యుల 'భజ గోవిందం'కు చెందినది, ఇది ప్రాపంచిక జీవుని మేల్కొలపడానికి కాశీలో రచించబడిన స్తోత్రం. అనిత్యత్వంపై తన బోధనల మధ్య, ఈ శ్లోకం కాలాన్ని పగలు, రాత్రి, ఋతువుల చక్రాలలో క్రీడించే ఆటగాడిగా చిత్రిస్తుంది, అదే సమయంలో మన ఆయువును హరిస్తుంది. మృత్యువు యొక్క ఈ నిరంతర గుర్తింపు ఉన్నప్పటికీ, 'ఆశ అనే గాలి' మానవ హృదయాన్ని నడిపిస్తూనే ఉంటుందని, ఆ తృష్ణను వదిలివేయడం ద్వారా మాత్రమే విశ్రాంతి లభిస్తుందని శంకరాచార్యుల దృష్టి.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
సంవత్సరాలు ఎందుకు వేగంగా అనిపిస్తాయో, అయినా తృష్ణ ఎందుకు అలసిపోదో వివరించడానికి సాధువులు ఈ శ్లోకాన్ని ఉదహరిస్తారు: ఆడుతూనే ఉండడం కాలం స్వభావం, నిలిచి ఉండడం తృష్ణ స్వభావం. దీనిని లోతుగా ఆకళింపు చేసుకున్నవారు, ఋతువులు మారడాన్ని చూస్తూ కూడా వాటిలో కొట్టుకుపోకుండా ప్రశాంత వైరాగ్యాన్ని పొందుతారని చెబుతారు.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
దినయామిన్యౌ సాయం ప్రాతః శిశిరవసన్తౌ పునరాయాతః । కాలః క్రీడతి గచ్ఛత్యాయుః తదపి న ముఞ్చత్యాశావాయుః ॥
Dinayaminyau sayam pratah shishiravasantau punarayatah Kalah kridati gachchhatyayuh tadapi na munchatyashavayuh
అర్థం:పగలు మరియు రాత్రి, సాయంత్రం మరియు ఉదయం, శిశిర మరియు వసంత ఋతువులు మళ్ళీ మళ్ళీ వస్తూ పోతూ ఉంటాయి; కాలం క్రీడిస్తుంది, ఆయువు గడిచిపోతుంది — అయినా ఆశ అనే గాలి (తృష్ణ) ఎన్నడూ విడిచిపెట్టదు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
ଦିନଯାମିନ୍ୟୌ ସାୟଂ ପ୍ରାତଃ పారాయణ ప్రయోజనాలు
కాలం వేగంగా, నిరంతరం గడిచిపోతున్నదన్న సజీవ అవగాహనను మేల్కొలుపుతుంది
హృదయాన్ని బంధించే అలసటెరుగని 'ఆశ అనే గాలి' (తృష్ణ)ను బయటపెడుతుంది
అంతులేని తృష్ణ నుండి, ప్రాపంచిక వస్తువులపై ఆశ నుండి వైరాగ్యాన్ని ప్రేరేపిస్తుంది
జీవితం గడిచిపోకముందే దానిని సద్వినియోగం చేసుకోమని ప్రోత్సహిస్తుంది
ఆది శంకరాచార్యుల అనిత్యత్వంపై కావ్యమయ ధ్యానం
అంటిపెట్టుకోవడం వ్యర్థమని వెల్లడించి అశాంతిని శాంతింపజేస్తుంది
ଦିନଯାମିନ୍ୟୌ ସାୟଂ ପ୍ରାତଃ పారాయణ విధి
ఈ శ్లోకాన్ని అందులో పేర్కొన్న ప్రకృతి చక్రాలపై — పగలు-రాత్రి, ఋతువులపై — ధ్యానిస్తూ పఠించండి, కాలం ఎలా నిశ్శబ్దంగా జీవితాన్ని తీసుకుపోతుందో అనుభవించండి. 'ఆశా-వాయువు' (తృష్ణా వీచిక) చిత్రం మీ స్వంత కోరికలపై నిజాయితీగా ఆలోచించడానికి ప్రేరణగా నిలవనివ్వండి. దైనందిన ధ్యానంగా ఉపయోగిస్తే, ఇది ఆసక్తిని మెల్లగా సడలించి, శాశ్వతమైనదాని అన్వేషణ సంకల్పాన్ని పునరుజ్జీవింపజేస్తుంది.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి ଦିନଯାମିନ୍ୟୌ ସାୟଂ ପ୍ରାତଃను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి