ದ್ವಾದಶ ಸ್ತೋತ್ರ
ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ତୋତ୍ର in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ದ್ವಾದಶ ಸ್ತೋತ್ರ ('ಹನ್ನೆರಡು ಸ್ತೋತ್ರಗಳು') ದ್ವೈತ ವೇದಾಂತದ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ (ಆನಂದತೀರ್ಥರ) ಪ್ರಿಯ ಭಕ್ತಿ ರಚನೆ. ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಸಮರ್ಪಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಗಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಇದರ ಮಧುರ ಶ್ಲೋಕಗಳು ವಿಷ್ಣು-ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಪರಮ, ಆನಂದಮಯ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದಾತನಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಗಾಢ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೋಮಲ ಭಕ್ತಿಯ ಸಂಗಮವಾಗಿದ್ದು, ಮಧ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಪಠಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Dwadasa Stotra (Madhva / Dvaita Vedanta tradition) · Sri Madhvacharya (Ananda Tirtha) · 13th century CE
ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನ ಪವಿತ್ರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ನಂತರ ದ್ವಾದಶ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಅವರಿಗೆ ಆ ಮೂರ್ತಿ ದೊರೆಯಿತು — ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಇದನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ್ದಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ — ಅದನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅನ್ನ ಸಮರ್ಪಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಗಾನಮಾಡಿದರು, ಗಾಢ ದರ್ಶನವನ್ನು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕ ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯುತ್ತಾ, ಅವು ಅಂದಿನಿಂದ ಮಧ್ವ ಉಪಾಸನೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಒಂದು ಹಡಗನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರು, ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಗೋಪೀಚಂದನ (ಪವಿತ್ರ ಮಣ್ಣು) ಗೋಲದಿಂದ ಬಾಲ ಕೃಷ್ಣನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು; ನಿತ್ಯ ಅನ್ನ ಸಮರ್ಪಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾನಮಾಡಿದ ದ್ವಾದಶ ಸ್ತೋತ್ರ ಪ್ರಭುವಿನ ಜೀವಂತ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಒಮ್ಮೆ ಮೂರ್ತಿ ವಿನಮ್ರ ಸಂತ ಕನಕದಾಸರಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಲು ತಿರುಗಿತೆಂದು ಭಕ್ತರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ವನ್ದೇ ವನ್ದ್ಯಂ ಸದಾನನ್ದಂ ವಾಸುದೇವಂ ನಿರಞ್ಜನಮ್। ಇನ್ದಿರಾ-ಪತಿ-ಮಾದ್ಯ-ಆದಿ-ವರದ-ಇಷ್ಟ-ವರ-ಪ್ರದಮ್॥
Vande vandyaṁ sadānandaṁ vāsudevaṁ nirañjanam। Indirā-pati-mādya-ādi-varada-iṣṭa-vara-pradam॥
ಅರ್ಥ:ನಾನು ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ — ವಂದನೀಯ, ಸದಾ ಆನಂದಮಯ, ನಿರ್ಮಲ, ನಿರಂಜನ, ಇಂದಿರೆಯ (ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ) ಪತಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರದಾತ, ಸಮಸ್ತ ಇಷ್ಟ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನು.
ನಮಾಮಿ ನಿಖಿಲ-ಆಧಾರ-ದುರಿತ-ಅಘ-ಓಘ-ನಾಶನಮ್। ಪರಮಾನನ್ದ-ತೀರ್ಥ-ಉಕ್ತಂ ಹರಿ-ಪಾದಾಬ್ಜ-ಷಟ್ಪದಮ್॥
Namāmi nikhila-ādhāra-durita-agha-ogha-nāśanam। Paramānanda-tīrtha-uktaṁ hari-pādābja-ṣaṭpadam॥
ಅರ್ಥ:ನಾನು ಆ ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ — ಸಮಸ್ತ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಆಧಾರನಾದವನು, ಪಾಪ-ಅಘಗಳ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು — ಆನಂದತೀರ್ಥನಿಂದ (ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಂದ) ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಹರಿಯ ಪಾದಕಮಲಗಳ ಭ್ರಮರನಾದವನು.
ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಸಂಹಾರ-ಕರ್ತಾರಂ ವಿಶ್ವ-ತೋಮುಖಮ್। ಸರ್ವ-ಜ್ಞಂ ಸರ್ವ-ಶಕ್ತಿಂ ತಂ ನಮಾಮಿ ಶ್ರಿಯ-ಪತಿ ಹರಿಮ್॥
Sṛṣṭi-sthiti-saṁhāra-kartāraṁ viśva-tomukham। Sarva-jñaṁ sarva-śaktiṁ taṁ namāmi śriya-pati harim॥
ಅರ್ಥ:ನಾನು ಆ ಶ್ರೀಪತಿ ಹರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ — ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಸಂಹಾರಗಳ ಕರ್ತ, ಯಾರ ಮುಖಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆಯೋ, ಸರ್ವಜ್ಞ, ಸರ್ವಶಕ್ತ.
ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ ವಾಸುದೇವಾಯ॥
Oṁ namo bhagavate vāsudevāya॥
ಅರ್ಥ:ಓಂ ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ତୋତ୍ର ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಸಮಸ್ತ ಇಷ್ಟ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ವಿಷ್ಣು-ವಾಸುದೇವನ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ
ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಾಗಿ ನೈವೇದ್ಯ (ಅನ್ನ ಸಮರ್ಪಣೆ) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುವಿನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಲು ಗಾನಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ
ಪರಮ ತತ್ತ್ವದ ಸಮ್ಯಕ್ ಜ್ಞಾನ (ಜ್ಞಾನ)ದೊಂದಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ
ಸಂಚಿತ ಪಾಪಗಳ, ಆಂತರಿಕ ಅಶುದ್ಧಿಗಳ ಭಾರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ
ದಿವ್ಯ ಸ್ಮರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಶಾಂತಿ, ಸಂತೃಪ್ತಿ, ಮನಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ
ಹರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಣೆಯ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತನನ್ನು ಮೋಕ್ಷದ ಕಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ
ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ତୋତ୍ର ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ಶಾಂತ, ಕೃತಜ್ಞ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಠಿಸಿ ಅಥವಾ ಗಾನಮಾಡಿ, ಆದರ್ಶವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣ ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಚಿತ್ರದ ಎದುರು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಧುರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಹನ್ನೆರಡು ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿವೆ; ಮಧ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅನ್ನ ಸಮರ್ಪಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಿದಂತೆ 'ವಂದೇ ವಂದ್ಯಂ'ನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗಾನಮಾಡುವುದು ಭಾವವನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿಸುತ್ತದೆ; ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಸಿ. ಶುಚಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣೆಯ ಭಾವ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ତୋତ୍ରವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ