Mantra.Tips
purificationpavitrikaranapundarikakshavishnu

અપવિત્રઃ પવિત્રો વા

ਅਪਵਿਤ੍ਰਃ ਪਵਿਤ੍ਰੋ ਵਾ (ਪਵਿਤ੍ਰੀਕਰਣ ਮੰਤਰ) in Gujarati · ગુજરાતી

🕉️ hindu·📿 3× જપ·🕐 કોઈ પણ પૂજા, હવન કે પવિત્ર અનુષ્ઠાનની શરૂઆતમાં જ; અથવા જ્યારે પણ પવિત્રીકરણની જરૂર હોય·📜 Traditional Pavitrikarana mantra (Vaishnava / Puranic ritual tradition; widely cited from Garuda and Padma Purana usage)
Share:

અર્થ

અપવિત્રઃ પવિત્રો વા લગભગ દરેક હિન્દુ પૂજા અને અનુષ્ઠાનની શરૂઆતમાં વાંચવામાં આવતો સાર્વત્રિક પવિત્રીકરણ મંત્ર છે. તે ઘોષણા કરે છે કે કમલનયન ભગવાન વિષ્ણુનું માત્ર સ્મરણ મનુષ્યને અંદર-બહારથી પવિત્ર કરી દે છે, ભલે તેની અવસ્થા ગમે તેવી હોય. તેને પોતાના પર તથા પૂજા-સામગ્રી પર જળ છાંટતા બોલવામાં આવે છે.

ઉત્પત્તિ અને કથા

Traditional Pavitrikarana mantra (Vaishnava / Puranic ritual tradition; widely cited from Garuda and Padma Purana usage) · Traditional (ancient ritual verse) · Puranic / classical

આ શ્લોક લગભગ બધી પરંપરાઓમાં હિન્દુ અનુષ્ઠાનિક પૂજાની સાર્વત્રિક શરૂઆત બની ગયો. પૂજા કરતા પહેલાં ઉપાસકે પ્રથમ પવિત્ર થવું જોઈએ, પરંતુ માત્ર બાહ્ય શુદ્ધિ અધૂરી છે. કમલનયન ભગવાન વિષ્ણુનું સ્મરણ મનુષ્યની અવસ્થા ગમે તેવી હોય તેને અંદર-બહારથી સંપૂર્ણ પવિત્રતા આપી દે છે એમ ઘોષણા કરીને આ શ્લોક આ સમસ્યાનું સમાધાન કરે છે. એ જ કારણે સાધારણ ગૃહ-પૂજાથી લઈને વિશાળ યજ્ઞો સુધી અસંખ્ય સમારંભોની શરૂઆતમાં તેને વાંચવામાં આવે છે.

શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે

શ્લોક પોતે જ તેની શક્તિનું પ્રમાણ છે: તે વચન આપે છે કે જે અપવિત્ર છે અથવા કોઈ પણ સંકટપૂર્ણ અવસ્થામાં છે, તે પણ કમલનયન ભગવાન પુંડરીકાક્ષનું સ્મરણ કરવાના એકમાત્ર કાર્યથી તત્કાળ બહાર અને અંદરથી સંપૂર્ણ પવિત્ર થઈ જાય છે.

મંત્ર

કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો

અપવિત્રઃ પવિત્રો વા સર્વાવસ્થાં ગતોઽપિ વા। યઃ સ્મરેત્ પુણ્ડરીકાક્ષં બાહ્યાભ્યન્તરઃ શુચિઃ॥

Apavitraḥ pavitro vā sarvāvasthāṃ gato 'pi vā. yaḥ smaret puṇḍarīkākṣaṃ sa bāhyābhyantaraḥ śuciḥ.

અર્થ:મનુષ્ય ભલે અપવિત્ર હોય કે પવિત્ર, અથવા કોઈ પણ અવસ્થાને પ્રાપ્ત હોય — જે કોઈ કમલનયન ભગવાન (વિષ્ણુ) નું સ્મરણ કરે છે, તે બહાર અને અંદરથી પવિત્ર થઈ જાય છે.

શબ્દ-શબ્દ અર્થ

ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો

અપવિત્રઃ🔊apavitraḥઅપવિત્ર, અશુદ્ધ
પવિત્રઃ🔊pavitraḥપવિત્ર, શુદ્ધ
વા🔊અથવા
સર્વ-અવસ્થામ્🔊sarva-avasthāmકોઈ પણ સ્થિતિ કે અવસ્થામાં
ગતઃ🔊gataḥપહોંચેલ / સ્થિત
અપિ🔊apiપણ
વા🔊અથવા
યઃ🔊yaḥજે કોઈ
સ્મરેત્🔊smaretસ્મરણ કરે છે / ધ્યાન કરે છે
પુણ્ડરીકાક્ષમ્🔊puṇḍarīkākṣamકમલનયન ભગવાન (વિષ્ણુ)
સઃ🔊saḥતે, તે વ્યક્તિ
બાહ્ય-અભ્યન્તરઃ🔊bāhya-abhyantaraḥબહાર અને અંદરથી
શુચિઃ🔊śuciḥપવિત્ર, શુદ્ધ

ਅਪਵਿਤ੍ਰਃ ਪਵਿਤ੍ਰੋ ਵਾ (ਪਵਿਤ੍ਰੀਕਰਣ ਮੰਤਰ) પાઠના લાભ

કોઈ પણ પૂજા પહેલાં ઉપાસક અને સમસ્ત પૂજા-સામગ્રીને પવિત્ર કરે છે

દૃઢ કરે છે કે વિષ્ણુનું સ્મરણ અંદરની અને બહારની અશુદ્ધિને ધોઈ નાખે છે

અનુષ્ઠાનિક અને માનસિક અશુદ્ધિ (અશૌચ) ને દૂર કરે છે, જેથી પૂજા આગળ વધી શકે

કોઈ પણ સમારંભની શરૂઆતમાં યોગ્ય ભક્તિભાવ સ્થાપિત કરે છે

જ્યારે પણ અપવિત્રતા અનુભવાય કે પવિત્ર કાર્યો પહેલાં તેનો જાપ કરી શકાય છે

કમલનયન ભગવાન પુંડરીકાક્ષની કૃપાનું આવાહન કરે છે

અંદરની શુદ્ધતા, શાંતિ અને પૂજાને યોગ્ય હોવાનો ભાવ આપે છે

ਅਪਵਿਤ੍ਰਃ ਪਵਿਤ੍ਰੋ ਵਾ (ਪਵਿਤ੍ਰੀਕਰਣ ਮੰਤਰ) જપ વિધિ

જપ સંખ્યા3વાર
ઉત્તમ સમયકોઈ પણ પૂજા, હવન કે પવિત્ર અનુષ્ઠાનની શરૂઆતમાં જ; અથવા જ્યારે પણ પવિત્રીકરણની જરૂર હોય

આ પ્રમાણભૂત પવિત્રીકરણ (આત્મ-શુદ્ધિ) શ્લોક છે. જમણા હાથમાં થોડું જળ અથવા દર્ભ/પુષ્પ લો, શ્લોકનો પાઠ કરો અને જળને તમારા માથા તથા શરીર પર અને પૂજાની વસ્તુઓ પર છાંટો. પુંડરીકાક્ષ (કમલનયન વિષ્ણુ) નું સ્મરણ કરતાં તેને ત્રણ વાર વાંચવાથી ઉપાસક અને સ્થાન પવિત્ર થઈ જાય છે અને આગળની પૂજા માટે તૈયાર થઈ જાય છે.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

આ પાના પર સંપૂર્ણ ਅਪਵਿਤ੍ਰਃ ਪਵਿਤ੍ਰੋ ਵਾ (ਪਵਿਤ੍ਰੀਕਰਣ ਮੰਤਰ) ગુજરાતી લિપિમાં છે — એ જ મૂળ શ્લોકો, અક્ષર-અક્ષર લિપ્યંતરિત, જેથી તમે સરળતાથી વાંચી અને જપી શકો. કોઈપણ પંક્તિ (અથવા ▶ બટન) દબાવી તેનો પાઠ સાંભળો.
હા — માત્ર લિપિ બદલાય છે; શબ્દો અને તેમનો અર્થ મૂળ જ રહે છે. આ પાનાનો શ્લોક-શ્લોક અર્થ, લાભ અને જપ વિધિ એ જ રીતે લાગુ પડે છે.
આ પવિત્રીકરણ મંત્ર છે — લગભગ દરેક હિન્દુ પૂજા કે અનુષ્ઠાનની શરૂઆતમાં વાંચવામાં આવતો શુદ્ધિકરણ શ્લોક. પૂજા શરૂ થાય તે પહેલાં ઉપાસક, સ્થાન અને સામગ્રીને તે પવિત્ર કરે છે.
પુંડરીકાક્ષનો અર્થ છે 'કમળ જેવાં નેત્રોવાળા', જે ભગવાન વિષ્ણુનું સુપ્રસિદ્ધ નામ છે. તેમનું માત્ર સ્મરણ મનુષ્યને બહાર અને અંદરથી સંપૂર્ણપણે પવિત્ર કરી દે છે એમ આ શ્લોક શીખવે છે.
પરંપરા મુજબ જળ લઈને (ઘણીવાર દર્ભ ઘાસ કે પુષ્પ સાથે) આ શ્લોકનો પાઠ કરતાં તેને પોતાના પર તથા પૂજાની વસ્તુઓ પર છાંટવામાં આવે છે, જે દર્શાવે છે કે વિષ્ણુના સ્મરણથી હવે બધું પવિત્ર થઈ ગયું છે.
હા. કોઈ પણ વ્યક્તિ જ્યારે ઇચ્છે ત્યારે તેનો પાઠ કરી શકે છે જ્યારે તે પોતાને પવિત્ર અનુભવવા માગે — પ્રાર્થના, અધ્યયન કે કોઈ પવિત્ર કાર્ય પહેલાં — કારણ કે તેનો સાર એ છે કે ભગવાનનું સ્મરણ બાહ્ય પરિસ્થિતિની પરવા કર્યા વિના મનુષ્યને પવિત્ર બનાવી દે છે.

આ પણ વાંચો

ઉપયોગી લાગ્યું? સ્વજનો સાથે વહેંચો 🙏

Share:

સંપૂર્ણ ਅਪਵਿਤ੍ਰਃ ਪਵਿਤ੍ਰੋ ਵਾ (ਪਵਿਤ੍ਰੀਕਰਣ ਮੰਤਰ) શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ