ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാ ൧൧.൧൬ — അനേകബാഹൂദരവക്ത്രനേത്രമ്
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 11.16 — ਅਨੇਕਬਾਹੂਦਰਵਕਤ੍ਰਨੇਤ੍ਰਮ੍ in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
✦ അർഥം
വിശ്വരൂപം ദർശിച്ചുകൊണ്ട് അർജുനൻ അതിന്റെ അപരിമിത, അനന്ത സ്വരൂപത്തെ വർണിക്കുന്നു. എല്ലാ ദിക്കിലും വ്യാപിച്ച എണ്ണമറ്റ കൈകൾ, ഉദരങ്ങൾ, മുഖങ്ങൾ, നേത്രങ്ങൾ എന്നിവ കണ്ട്, ശ്രീകൃഷ്ണനെ വിശ്വേശ്വരൻ, വിശ്വരൂപൻ എന്ന് സംബോധന ചെയ്ത്, ഭഗവാന്റെ ആദിയോ, മധ്യമോ, അന്തമോ കാണാനാവുന്നില്ലെന്ന് സമ്മതിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകം ഭഗവാനെ വിശ്വരൂപമായി അപരിമിത, അനന്ത സ്വരൂപത്തിൽ സജീവമായി വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
ഉത്ഭവം & കഥ
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 16 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
പതിനൊന്നാം അധ്യായമായ വിശ്വരൂപദർശനയോഗത്തിൽ, അർജുനൻ ദിവ്യദൃഷ്ടിയാൽ വിശ്വരൂപം ദർശിക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ അനന്ത ലക്ഷണങ്ങളെ വർണിക്കുന്നു. ഇവിടെ എല്ലാ ദിക്കിലും എണ്ണമറ്റ കൈകൾ, മുഖങ്ങൾ, നേത്രങ്ങൾ എന്നിവ കണ്ട്, ശ്രീകൃഷ്ണനെ വിശ്വനാഥൻ എന്ന് സംബോധന ചെയ്ത്, ആ അപരിമിത രൂപത്തിന് ആദി, മധ്യം, അന്തം കാണാനാവുന്നില്ലെന്ന് വിസ്മയിക്കുന്നു.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
അർജുനൻ ദർശിച്ച വിശ്വരൂപം എല്ലാ ദിക്കിലും യാതൊരു അതിരുമില്ലാതെ വ്യാപിച്ചിരുന്നുവെന്നും, അതിന് ആദിയോ അന്തമോ ഇല്ലെന്നും പറയപ്പെടുന്നു — ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ അനന്തനായ ഭഗവാന്റെ ദർശനമാണ്, ഭഗവാന്റെ കൃപയാൽ നൽകപ്പെട്ട ദിവ്യദൃഷ്ടിയാൽ മാത്രം സാധ്യമായത്.
മന്ത്രം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
അനേകബാഹൂദരവക്ത്രനേത്രം പശ്യാമി ത്വാം സര്വതോഽനന്തരൂപമ്। നാന്തം ന മധ്യം ന പുനസ്തവാദിം പശ്യാമി വിശ്വേശ്വര വിശ്വരൂപ॥
aneka-bāhūdara-vaktra-netraṁ paśhyāmi tvāṁ sarvato ’nanta-rūpam nāntaṁ na madhyaṁ na punas tavādiṁ paśhyāmi viśhveśhvara viśhva-rūpa
അർഥം:അനേകം കൈകൾ, ഉദരങ്ങൾ, മുഖങ്ങൾ, നേത്രങ്ങൾ എന്നിവയോടെ, എല്ലാ ഭാഗത്തും അനന്തരൂപനായ അങ്ങയെ ഞാൻ കാണുന്നു. വിശ്വേശ്വരാ! വിശ്വരൂപാ! അങ്ങയുടെ അന്തമോ, മധ്യമോ, ആദിയോ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 11.16 — ਅਨੇਕਬਾਹੂਦਰਵਕਤ੍ਰਨੇਤ੍ਰਮ੍ പാരായണ ഫലങ്ങൾ
ഭഗവാന്റെ വിശ്വരൂപത്തിന്റെ അനന്ത, അപരിമിത സ്വരൂപത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു
ഭക്തന്റെ ഭഗവദ്ദൃഷ്ടിയെ സമസ്ത പരിധികൾക്കും അപ്പുറം വിസ്തരിക്കുന്നു
ആദി, മധ്യം, അന്തമില്ലാത്ത ദൈവത്തോട് വിസ്മയം ഉണർത്തുന്നു
സർവനിയന്താവായ വിശ്വേശ്വരനായി ഭഗവാനോട് ഭക്തി വളർത്തുന്നു
ഭഗവാന്റെ അനന്തതയെ ധ്യാനപൂർവം ചിന്തിക്കാൻ സജീവമായ ശ്ലോകം
ദൈവത്തിന്റെ അളവറ്റ മഹത്ത്വത്തിനു മുന്നിൽ വിനയത്തെ ആഴത്തിലാക്കുന്നു
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 11.16 — ਅਨੇਕਬਾਹੂਦਰਵਕਤ੍ਰਨੇਤ੍ਰਮ੍ പാരായണ വിധി
ഈ ശ്ലോകം അപരിമിത വിശ്വരൂപത്തെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് ജപിക്കുക. ജപിക്കുമ്പോൾ എല്ലാ ദിക്കിലും വ്യാപിച്ച എണ്ണമറ്റ കൈകൾ, മുഖങ്ങൾ, നേത്രങ്ങൾ എന്നിവ ഭാവന ചെയ്യുക, ഭഗവാന് ആദി, മധ്യം, അന്തമില്ലെന്ന തിരിച്ചറിവ് നിങ്ങളുടെ മനസ്സിനെ അനന്തതയിലേക്ക് ഉയർത്തട്ടെ. ഭഗവാനെ ഉള്ളിൽ വിശ്വേശ്വരൻ, വിശ്വരൂപൻ എന്ന് സംബോധന ചെയ്ത്, വിസ്മയവും ഭക്തിയും ആഴത്തിലാകട്ടെ.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 11.16 — ਅਨੇਕਬਾਹੂਦਰਵਕਤ੍ਰਨੇਤ੍ਰਮ੍ ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ