Mantra.Tips
bhagavad-gitagitakrishnadhyana-yoga

శ్రీమద్భగవద్గీతా 6.16 — నాత్యశ్నతస్తు యోగోఽస్తి

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੬.੧੬ — ਨਾਤ੍ਯਸ਼੍ਨਤਸ੍ਤੁ ਯੋਗੋ਽ਸ੍ਤਿ in Telugu · తెలుగు

🕉️ hindu·📿 11× జపం·🕐 ఉదయం, రోజువారీ దినచర్య, ధ్యాన సాధనను ప్రణాళిక చేసుకునే సమయంలో·📜 Bhagavad Gita Chapter 6, Verse 16
Share:

అర్థం

ధ్యానయోగ అధ్యాయంలో శ్రీకృష్ణుడు ఆచరణాత్మక మార్గదర్శనం ఇస్తాడు: యోగం అధికంగా తినేవానికి కాదు, అసలు తినని వానికీ కాదు; అధికంగా నిద్రించేవానికీ కాదు, ఎల్లప్పుడూ మెలకువగా ఉండేవానికీ కాదు. ఆహారం, నిద్ర, కర్మ, విశ్రాంతి — అన్ని దైనందిన అలవాట్లలో సంయమంతోనే సాధన ఫలిస్తుంది.

మూలం & కథ

Bhagavad Gita Chapter 6, Verse 16 · Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa) · Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)

ధ్యాన యోగ అధ్యాయంలో శ్రీకృష్ణుడు ధ్యానం యొక్క ఆసనం, స్థలం నుండి ముందుకు సాగి, ధ్యానానికి తోడ్పడే జీవనశైలి వైపు వస్తాడు. ఈ శ్లోకం, దాని తరువాతి శ్లోకం కలిసి గీత యొక్క సంయమ 'మధ్యమ మార్గాన్ని' అందిస్తాయి, దీన్ని సాధకుడు చంచల మనస్సును స్థిరపరచాలని ఆశించటానికి చాలా ముందుగానే అలవరచుకుంటాడు. దేహం ఈ మార్గంలో శత్రువు కాక సమతుల్య సహచరుడిగా ఉండాలనే శాశ్వత జ్ఞానాన్ని ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది.

శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు

సంయమ ఈ మధ్యమ మార్గాన్ని గౌరవించేవారికి దేహం తేలికగా, మనస్సు స్వచ్ఛంగా ఉంటుందని, తద్వారా ధ్యానం శీఘ్రంగా గాఢమవుతుందని యోగులు ధృవీకరిస్తారు; దీన్ని విస్మరిస్తే, అత్యంత శ్రద్ధాపూర్వక సాధన కూడా జడత్వం లేదా చంచలత్వం వల్ల కుంటుపడుతుందని వారు చెబుతారు.

మంత్రం

ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్‌పై తాకి వినండి

నాత్యశ్నతస్తు యోగోఽస్తి చైకాన్తమనశ్నతః। చాతిస్వప్నశీలస్య జాగ్రతో నైవ చార్జున॥

nātyaśhnatastu yogo ’sti na chaikāntam anaśhnataḥ na chāti-svapna-śhīlasya jāgrato naiva chārjuna

అర్థం:ఓ అర్జునా! ఈ యోగం అధికంగా తినేవానికి సాధ్యం కాదు, అసలు తినని వానికీ కాదు, అధికంగా నిద్రించేవానికీ కాదు, ఎల్లప్పుడూ మెలకువగా ఉండేవానికీ కాదు.

పదం-పదం అర్థం

ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి

🔊naకాదు
అతి🔊atiఅధికంగా
అశ్నతః🔊aśhnataḥతినేవాని
తు🔊tuకానీ, నిశ్చయంగా
యోగః🔊yogaḥయోగం
అస్తి🔊astiఉంటుంది
న చ ఏకాన్తమ్🔊na cha ekāntamఅసలు కాదు
అనశ్నతః🔊anaśhnataḥతినని వాని
అతిస్వప్నశీలస్య🔊ati-svapna-śhīlasyaఅధికంగా నిద్రించేవాని
జాగ్రతః🔊jāgrataḥఅధికంగా మెలకువగా ఉండేవాని
న ఏవ చ🔊na eva chaనిశ్చయంగా కాదు, మరియు
అర్జున🔊arjunaఓ అర్జునా

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੬.੧੬ — ਨਾਤ੍ਯਸ਼੍ਨਤਸ੍ਤੁ ਯੋਗੋ਽ਸ੍ਤਿ పారాయణ ప్రయోజనాలు

విజయవంతమైన ధ్యానానికి పునాదిగా సంయమాన్ని (యుక్త-ఆహార-విహారం) బోధిస్తుంది

ఆహారం, నిద్ర, కర్మల సమతుల్య దినచర్యను మార్గదర్శనం చేస్తుంది

ఆధ్యాత్మిక సాధనకు శారీరక ఆరోగ్యాన్ని, మానసిక స్థిరత్వాన్ని తోడ్పడుతుంది

భోగంలోని అతి, కఠోర తపస్సు — ఈ రెండు చరమ సీమలను తొలగిస్తుంది

యోగాన్ని సాధ్యం చేసే శాంత, నియమిత జీవనశైలిని సృష్టిస్తుంది

క్రమశిక్షణతో కూడిన సాత్త్విక జీవనానికి ఒక ఆచరణాత్మక దైనందిన స్మరణ

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੬.੧੬ — ਨਾਤ੍ਯਸ਼੍ਨਤਸ੍ਤੁ ਯੋਗੋ਽ਸ੍ਤਿ పారాయణ విధి

జప సంఖ్య11సార్లు
ఉత్తమ సమయంఉదయం, రోజువారీ దినచర్య, ధ్యాన సాధనను ప్రణాళిక చేసుకునే సమయంలో

మీ దినచర్యను నిర్ణయించుకునే ముందు ఈ శ్లోకాన్ని స్మరణగా పఠించండి. ఇది సంయమిత, నియమిత అలవాట్లను ప్రేరేపించనివ్వండి — అధికంగా తినకండి, అసలు తక్కువగానూ కాదు, తగినంత నిద్రించండి కానీ అతిగా కాదు, కర్మ-విశ్రాంతుల మధ్య సమతుల్యత ఉంచండి. అప్పుడు క్రమశిక్షణతో కూడిన సాత్త్విక దినచర్య ఆసనంలో కూర్చుని చేసే ధ్యానాన్ని స్థిరంగా, ఫలవంతంగా చేస్తుంది.

తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు

ఈ పేజీలో పూర్తి ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੬.੧੬ — ਨਾਤ੍ਯਸ਼੍ਨਤਸ੍ਤੁ ਯੋਗੋ਽ਸ੍ਤਿ తెలుగు లిపిలో ఇవ్వబడింది — అవే మూల శ్లోకాలు, అక్షరం-అక్షరం లిప్యంతరించి, మీరు సౌకర్యంగా చదివి పఠించగలిగేలా. ఏ పంక్తిపైన అయినా (లేదా ▶ బటన్) తాకి దాని పఠనం వినండి.
అవును — లిపి మాత్రమే మారుతుంది; పదాలు, వాటి అర్థం మూలమే. ఈ పేజీలోని శ్లోకం-శ్లోకం అర్థం, ప్రయోజనాలు, పారాయణ విధి యథాతథంగా వర్తిస్తాయి.
యోగం సంయమంతోనే సిద్ధిస్తుందని శ్రీకృష్ణుడు బోధిస్తాడు. అధికంగా తినేవాడు లేదా అతిగా ఉపవాసం చేసేవాడు, అధికంగా నిద్రించేవాడు లేదా చాలాసేపు మెలకువగా ఉండేవాడు, ధ్యానానికి అవసరమైన స్థిరత్వాన్ని పొందలేడు. దైనందిన అలవాట్లలో సమతుల్యత అత్యవసరం.
అతి ఉపవాసాన్ని కాదు. అసలు తినని వానికి యోగం అసాధ్యం, అధికంగా తినేవానికి ఎలాగో అలాగే అని ఈ శ్లోకం స్పష్టంగా చెబుతుంది. గీత సమతుల్యమైన, మధ్యమ ఆహారానికి మొగ్గు చూపుతుంది (తరువాతి శ్లోకం ౬.౧౭లో మరింత వర్ణించబడింది).
దేహం, మనస్సు యోగానికి సాధనాలు. అధికంగా తినడం జడత్వం తెస్తుంది, ఆకలితో ఉండటం బలహీనత తెస్తుంది, అధికంగా నిద్రించడం సోమరితనం తెస్తుంది, నిద్రలేమి ఆందోళన తెస్తుంది. సంయమం మనస్సును స్వచ్ఛంగా, తేలికగా, అంతరంగ సాధనకు స్థిరంగా ఉంచుతుంది.
క్రమబద్ధమైన దినచర్యను ఏర్పరచుకోండి: నిర్ణీత సమయాలలో సమతుల్య సాత్త్విక భోజనం, తగినంత కానీ అధికం కాని నిద్ర, కర్మ-విశ్రాంతుల మధ్య సమతుల్యత. యుక్త-ఆహార-విహారం అని పిలువబడే ఈ నియమిత జీవనశైలే శ్రీకృష్ణుడు ధ్యానానికి నిర్దేశించిన పునాది.

ఇవి కూడా చదవండి

ఉపయోగపడిందా? ఆత్మీయులతో పంచుకోండి 🙏

Share:

పూర్తి ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੬.੧੬ — ਨਾਤ੍ਯਸ਼੍ਨਤਸ੍ਤੁ ਯੋਗੋ਽ਸ੍ਤਿను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి