ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତା 6.46 — ତପସ୍ଵିଭ୍ଯୋଽଧିକୋ ଯୋଗୀ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੬.੪੬ — ਤਪਸ੍ਵਿਭ੍ਯੋਧਿਕੋ ਯੋਗੀ in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଧ୍ୟାନଯୋଗ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ନିକଟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଯୋଗୀଙ୍କୁ ତପସ୍ୱୀଠାରୁ, କେବଳ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନୀଠାରୁ ଏବଂ କର୍ମକାଣ୍ଡୀଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସ୍ନେହପୂର୍ବକ ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତି — 'ତେଣୁ ତୁମେ ଯୋଗୀ ହୁଅ।' ଏହି ଶ୍ଲୋକ ବାହ୍ୟ ତପସ୍ୟା, ଶୁଷ୍କ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଏବଂ କେବଳ କର୍ମକାଣ୍ଡ ଅପେକ୍ଷା ଧ୍ୟାନ ଓ ଈଶ୍ୱର-ମିଳନ ମାର୍ଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଘୋଷଣା କରେ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Bhagavad Gita Chapter 6, Verse 46 · Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa) · Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)
ଯେତେବେଳେ ଧ୍ୟାନଯୋଗ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେବାକୁ ଆସେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଯୋଗୀଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାଧକଙ୍କ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ରଖି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ଉଚ୍ଚ କରନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହପୂର୍ବକ ଯୋଗୀ ହେବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଅଧ୍ୟାୟର ଧ୍ୟାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିସ୍ତୃତ ଶିକ୍ଷାକୁ ଏକ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ପ୍ରେରଣାରେ ମୁକୁଟିତ କରେ, ଏବଂ ସିଧାସଳଖ ଶେଷ ଶ୍ଲୋକ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ ଯାହା ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମ ଯୋଗୀ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଗୁରୁମାନେ ଏହି ଶ୍ଲୋକକୁ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତ ସାଧକଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବାକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରନ୍ତି, ମନେ ପକାଇ ଦେଇ ଯେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ 'ଯୋଗୀ ହୁଅ' ଆହ୍ୱାନ ମାନିଥିବା ଆନ୍ତରିକ ସାଧକମାନେ ବାହ୍ୟ ତପସ୍ୟାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଅଧ୍ୟାୟ ଭିତରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ମିଳନର ଆନନ୍ଦକୁ ଉନ୍ନୀତ ହୋଇଥିଲେ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ତପସ୍ଵିଭ୍ଯୋଽଧିକୋ ଯୋଗୀ ଜ୍ଞାନିଭ୍ଯୋଽପି ମତୋଽଧିକଃ। କର୍ମିଭ୍ଯଶ୍ଚାଧିକୋ ଯୋଗୀ ତସ୍ମାଦ୍ଯୋଗୀ ଭଵାର୍ଜୁନ॥
tapasvibhyo ’dhiko yogī jñānibhyo ’pi mato ’dhikaḥ karmibhyaśh chādhiko yogī tasmād yogī bhavārjuna
ଅର୍ଥ:ଯୋଗୀ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ (କେବଳ ଶାସ୍ତ୍ରର) ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ବିବେଚିତ; କର୍ମକାଣ୍ଡ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଯୋଗୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତେଣୁ ହେ ଅର୍ଜୁନ, ତୁମେ ଯୋଗୀ ହୁଅ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੬.੪੬ — ਤਪਸ੍ਵਿਭ੍ਯੋਧਿਕੋ ਯੋਗੀ ପାଠର ଲାଭ
ତପସ୍ୱୀ, ବିଦ୍ୱାନ ଓ କର୍ମକାଣ୍ଡୀ ଅପେକ୍ଷା ଯୋଗୀଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠତାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରେ
ଧ୍ୟାନ ଓ ମିଳନର ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ମାର୍ଗ ବାଛିବାକୁ ସାଧକଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ
ବାହ୍ୟ ତପସ୍ୟାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ଅନୁଭୂତି ଆଡ଼କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ
ଦୃଢ଼ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାଧନା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରେରକ ଶ୍ଲୋକ
ମନେ ପକାଇ ଦିଏ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅନୁଭବ କେବଳ ପୁସ୍ତକ-ଜ୍ଞାନଠାରୁ ଅଧିକ
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସ୍ନେହଭରା ଆହ୍ୱାନ 'ତେଣୁ ଯୋଗୀ ହୁଅ'ରେ ସଂକଳ୍ପକୁ ଦୃଢ଼ କରେ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੬.੪੬ — ਤਪਸ੍ਵਿਭ੍ਯੋਧਿਕੋ ਯੋਗੀ ପାଠ ବିଧି
ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଆପଣଙ୍କ ସାଧନା ପ୍ରତି ସଂକଳ୍ପକୁ ନୂତନ କରିବା ପାଇଁ ପାଠ କରନ୍ତୁ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶେଷ ବାକ୍ୟ 'ତସ୍ମାଦ୍ଯୋଗୀ ଭବାର୍ଜୁନ' ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆହ୍ୱାନ ଭାବରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଉ — ଯୋଗୀ ହେବାର, ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ବିଦ୍ୟାର ବାହ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ ନୁହେଁ ବରଂ ଧ୍ୟାନର ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ଏକତାର ଅନ୍ୱେଷଣ। ତାପରେ ସେହି ସଂକଳ୍ପ ସହିତ ଆପଣଙ୍କ ସାଧନାରେ ବସନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੬.੪੬ — ਤਪਸ੍ਵਿਭ੍ਯੋਧਿਕੋ ਯੋਗੀ ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ