Mantra.Tips
krishnavishnudevakibhagavata-purana

ਦੇਵਕੀ ਸ੍ਤੁਤਿ

ਦੇਵਕੀ ਸਤੁਤੀ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ

🕉️ hindu·📿 1× ਜਪ·🕐 ਜਨਮਾਸ਼ਟਮੀ ਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਪਾਸਨਾ, ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਸਮੇਂ·📜 Srimad Bhagavata Purana, Canto 10, Chapter 3, verses 24–31 (Devaki-stuti)
Share:

ਅਰਥ

ਦੇਵਕੀ ਸਤੁਤੀ ਮਾਤਾ ਦੇਵਕੀ ਦੁਆਰਾ ਨਵਜਾਤ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੰਸ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਚਤੁਰਭੁਜ ਵਿਸ਼ਨੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ — ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਮ ਸਕੰਧ (ਅਧਿਆਯ 3) ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਲਯ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਰਬ-ਗ੍ਰਾਸੀ ਕਾਲ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਸ਼ਰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਅੱਤਿਆਚਾਰੀ ਕੰਸ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਦਿਵਯ ਐਸ਼ਵਰਯਮਯ ਰੂਪ ਸਮੇਟ ਕੇ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਬੱਚੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ।

ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ

Srimad Bhagavata Purana, Canto 10, Chapter 3, verses 24–31 (Devaki-stuti) · Sage Veda-Vyasa (as spoken by Devaki) · Classical Puranic era

ਆਪਣੇ ਅਵਤਰਣ ਦੀ ਉਸ ਅੰਧਕਾਰਮਯ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਬੱਚੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਪਦਮ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਚਤੁਰਭੁਜ ਵਿਸ਼ਨੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਸ ਕੋਠੜੀ ਦਾ ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਅਚੰਭੇ ਤੇ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਨਾਤਨ ਬ੍ਰਹਮ ਕਹਿ ਕੇ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ — ਪਰ ਇੱਕ ਮਾਤਾ ਦੇ ਹੱਤਿਆਰੇ ਕੰਸ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਦਿਵਯ ਐਸ਼ਵਰਯ ਸਮੇਟ ਕੇ ਇੱਕ ਬੇਵੱਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਗੋਕੁਲ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ

ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਆਪਣੇ ਚਤੁਰਭੁਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ ਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਏ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਤੁਰੰਤ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਨਵਜਾਤ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਸੁਦੇਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੜ੍ਹ-ਗ੍ਰਸਤ ਯਮੁਨਾ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਗੋਕੁਲ ਲੈ ਜਾ ਸਕਣ — ਨਦੀ ਆਪ ਰਾਹ ਦਿੰਦੀ ਗਈ ਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ।

ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ

ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ

ਸ਼ਲੋਕ 1

ਸ਼੍ਰੀਦੇਵਕ੍ਯੁਵਾਚ ਰੂਪਂ ਯਤ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਹੁਰਵ੍ਯਕ੍ਤਮਾਦ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਮ੍ ਸਤ੍ਤਾਮਾਤ੍ਰਂ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਂ ਨਿਰੀਹਂ ਤ੍ਵਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵਿਸ਼੍ਣੁਰਧ੍ਯਾਤ੍ਮਦੀਪਃ ੨੪

śrī-devaky uvāca rūpaṃ yat tat prāhur avyaktam ādyaṃ brahma jyotir nirguṇaṃ nirvikāram | sattā-mātraṃ nirviśeṣaṃ nirīhaṃ sa tvaṃ sākṣād viṣṇur adhyātma-dīpaḥ || 24 ||

ਅਰਥ:ਸ਼੍ਰੀਦੇਵਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ — ਵੇਦ ਜਿਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤ, ਆਦਿ, ਨਿਰਗੁਣ, ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮਜ੍ਯੋਤਿ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਸੱਤਾਮਾਤ੍ਰ, ਨਿਰਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਨਿਰੀਹ ਹੈ — ਉਹੀ ਆਪ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੋ, ਅਧਿਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਦੇ ਦੀਪਕ।

ਸ਼ਲੋਕ 2

ਨਸ਼੍ਟੇ ਲੋਕੇ ਦ੍ਵਿਪਰਾਰ੍ਧਾਵਸਾਨੇ ਮਹਾਭੂਤੇਸ਼੍ਵਾਦਿਭੂਤਂ ਗਤੇਸ਼ੁ ਵ੍ਯਕ੍ਤੇऽਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਕਾਲਵੇਗੇਨ ਯਾਤੇ ਭਵਾਨੇਕਃ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯਤੇऽਸ਼ੇਸ਼ਸਂਜ੍ਞਃ ੨੫

naṣṭe loke dvi-parārdhāvasāne mahā-bhūteṣv ādi-bhūtaṃ gateṣu | vyakte 'vyaktaṃ kāla-vegena yāte bhavān ekaḥ śiṣyate 'śeṣa-saṃjñaḥ || 25 ||

ਅਰਥ:ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦੋ ਪਰਾਰ੍ਧ (ਆਯੂ) ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਹਾਭੂਤ ਆਦਿ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵ੍ਯਕ੍ਤ ਜਗਤ ਕਾਲਵੇਗ ਨਾਲ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਆਪ ਹੀ ਅਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਜ੍ਞਾ ਵਾਲੇ (ਅਨੰਤ) ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।

ਸ਼ਲੋਕ 3

ਯੋऽਯਂ ਕਾਲਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੇऽਵ੍ਯਕ੍ਤਬਨ੍ਧੋ ਚੇਸ਼੍ਟਾਮਾਹੁਸ਼੍ਚੇਸ਼੍ਟਤੇ ਯੇਨ ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ ਨਿਮੇਸ਼ਾਦਿਰ੍ਵਤ੍ਸਰਾਨ੍ਤੋ ਮਹੀਯਾਂ- ਸ੍ਤਂ ਤ੍ਵੇਸ਼ਾਨਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਧਾਮ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ ੨੬

yo 'yaṃ kālas tasya te 'vyakta-bandho ceṣṭām āhuś ceṣṭate yena viśvam | nimeṣādir vatsarānto mahīyāṃs taṃ tveśānaṃ kṣema-dhāma prapadye || 26 ||

ਅਰਥ:ਇਹ ਜੋ ਕਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਆਪ ਦੀ ਚੇਸ਼ਟਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਚੇਸ਼ਟਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਮੇਸ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਰ੍ਹੇ-ਪਰਯੰਤ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹੈ — ਹੇ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਬੰਧੋ! ਉਸ ਈਸ਼ਾਨ, ਕਸ਼ੇਮ ਦੇ ਧਾਮ ਆਪ ਦੀ ਮੈਂ ਸ਼ਰਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।

ਸ਼ਲੋਕ 4

ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁਵ੍ਯਾਲਭੀਤਃ ਪਲਾਯਨ੍ ਲੋਕਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਨਿਰ੍ਭਯਂ ਨਾਧ੍ਯਗਚ੍ਛਤ੍ ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਾਬ੍ਜਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਦ੍ਰਿਚ੍ਛਯਾਦ੍ਯ ਸੁਸ੍ਥਃ ਸ਼ੇਤੇ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁਰਸ੍ਮਾਦਪੈਤਿ ੨੭

martyo mṛtyu-vyāla-bhītaḥ palāyan lokān sarvān nirbhayaṃ nādhyagacchat | tvat pādābjaṃ prāpya yadṛcchayādya susthaḥ śete mṛtyur asmād apaiti || 27 ||

ਅਰਥ:ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁਰੂਪੀ ਸੱਪ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜਦਾ ਮਨੁੱਖ ਸਮੂਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭੈਤਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਪਰ ਜੋ ਦੈਵਵੱਸ ਆਪ ਦੇ ਚਰਨਕਮਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸ਼ਯਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੌਤ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਲੋਕ 5

ਤ੍ਵਂ ਘੋਰਾਦੁਗ੍ਰਸੇਨਾਤ੍ਮਜਾਨ੍ਨ- ਸ੍ਤ੍ਰਾਹਿ ਤ੍ਰਸ੍ਤਾਨ੍ ਭ੍ਰਿਤ੍ਯਵਿਤ੍ਰਾਸਹਾਸਿ ਰੂਪਂ ਚੇਦਂ ਪੌਰੁਸ਼ਂ ਧ੍ਯਾਨਧਿਸ਼੍ਣ੍ਯਂ ਮਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਮਾਂਸਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀਸ਼੍ਠਾਃ ੨੮

sa tvaṃ ghorād ugrasenātmajān nas trāhi trastān bhṛtya-vitrāsa-hāsi | rūpaṃ cedaṃ pauruṣaṃ dhyāna-dhiṣṇyaṃ mā pratyakṣaṃ māṃsa-dṛśāṃ kṛṣīṣṭhāḥ || 28 ||

ਅਰਥ:ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਡਰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ! ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਕੰਸ) ਤੋਂ ਡਰੇ ਅਸਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਸ ਘੋਰ ਡਰ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਇਹ ਆਪ ਦਾ ਚਤੁਰਭੁਜ ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਮਾਂਸਮਯ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਧਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਨਾ ਕਰੋ।

ਸ਼ਲੋਕ 6

ਜਨ੍ਮ ਤੇ ਮਯ੍ਯਸੌ ਪਾਪੋ ਮਾ ਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਮਧੁਸੂਦਨ ਸਮੁਦ੍ਵਿਜੇ ਭਵਦ੍ਧੇਤੋਃ ਕਂਸਾਦਹਮਧੀਰਧੀਃ ੨੯

janma te mayy asau pāpo mā vidyān madhusūdana | samudvije bhavad-dhetoḥ kaṃsād aham adhīra-dhīḥ || 29 ||

ਅਰਥ:ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ! ਉਹ ਪਾਪੀ ਕੰਸ ਇਹ ਨਾ ਜਾਣ ਸਕੇ ਕਿ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਪ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਧੀਰਜਹੀਣ ਹੋ ਕੇ ਕੰਸ ਤੋਂ ਅਤਿ ਡਰ ਰਹੀ ਹਾਂ।

ਸ਼ਲੋਕ 7

ਉਪਸਂਹਰ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮ- ਨ੍ਨਦੋ ਰੂਪਮਲੌਕਿਕਮ੍ ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਦ੍ਮ- ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਜੁਸ਼੍ਟਂ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਮ੍ ੩੦

upasaṃhara viśvātmann ado rūpam alaukikam | śaṅkha-cakra-gadā-padma- śriyā juṣṭaṃ catur-bhujam || 30 ||

ਅਰਥ:ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਨ! ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਪਦਮ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਇਸ ਅਲੌਕਿਕ ਚਤੁਰਭੁਜ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਲਓ।

ਸ਼ਲੋਕ 8

ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਯਦੇਤਤ੍ਸ੍ਵਤਨੌ ਨਿਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਯਥਾਵਕਾਸ਼ਂ ਪੁਰੁਸ਼ਃ ਪਰੋ ਭਵਾਨ੍ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਸੋऽਯਂ ਮਮ ਗਰ੍ਭਗੋऽਭੂ- ਦਹੋ ਨ੍ਰਿਲੋਕਸ੍ਯ ਵਿਡਮ੍ਬਨਂ ਹਿ ਤਤ੍ ੩੧

viśvaṃ yad etat sva-tanau niśānte yathāvakāśaṃ puruṣaḥ paro bhavān | bibharti so 'yaṃ mama garbhago 'bhūd aho nṛ-lokasya viḍambanaṃ hi tat || 31 ||

ਅਰਥ:ਪ੍ਰਲਯ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਜਿਸ ਪਰਮਪੁਰਖ ਆਪ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਯਥਾਸਥਾਨ ਸਮਾਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਆਪ ਮੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ — ਅਹੋ! ਇਹ ਤਾਂ ਆਪ ਦਾ ਮਨੁੱਖ-ਲੋਕ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਅਨੁਕਰਣ ਮਾਤਰ ਹੈ।

ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ

ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਸ਼੍ਰੀਦੇਵਕ੍ਯੁਵਾਚ🔊śrī-devaky uvācaਸ਼੍ਰੀਦੇਵਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ
ਰੂਪਂ ਯਤ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਹੁਰਵ੍ਯਕ੍ਤਮਾਦ੍ਯਮ੍🔊rūpaṃ yat tat prāhur avyaktam ādyamਜਿਸ ਰੂਪ ਨੂੰ (ਵੇਦ) ਅਵ੍ਯਕ੍ਤ, ਆਦਿ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਮ੍🔊brahma jyotir nirguṇaṃ nirvikāramਬ੍ਰਹਮ, ਜ੍ਯੋਤਿ, ਨਿਰਗੁਣ ਤੇ ਨਿਰਵਿਕਾਰ
ਸਤ੍ਤਾਮਾਤ੍ਰਂ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਂ ਨਿਰੀਹਮ੍🔊sattā-mātraṃ nirviśeṣaṃ nirīhamਕੇਵਲ ਸੱਤਾਮਾਤ੍ਰ, ਨਿਰਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਨਿਰੀਹ (ਨਿਸ਼ਕਾਮ)
ਸ ਤ੍ਵਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵਿਸ਼੍ਣੁਰਧ੍ਯਾਤ੍ਮਦੀਪਃ🔊sa tvaṃ sākṣād viṣṇur adhyātma-dīpaḥਉਹੀ ਆਪ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੋ, ਅਧਿਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਦੇ ਦੀਪਕ
ਨਸ਼੍ਟੇ ਲੋਕੇ ਦ੍ਵਿਪਰਾਰ੍ਧਾਵਸਾਨੇ🔊naṣṭe loke dvi-parārdhāvasāneਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦੋ ਪਰਾਰ੍ਧ (ਆਯੂ) ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਭਵਾਨੇਕਃ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯਤੇ🔊bhavān ekaḥ śiṣyateਕੇਵਲ ਆਪ ਹੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹੋ
ਅਸ਼ੇਸ਼ਸਂਜ੍ਞਃ🔊aśeṣa-saṃjñaḥਅਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਜ੍ਞਾ ਵਾਲੇ / ਸਮਸ਼ਟੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ
ਯੋऽਯਂ ਕਾਲਃ🔊yo 'yaṃ kālaḥਇਹ ਜੋ ਕਾਲ ਹੈ
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਬਨ੍ਧੋ🔊avyakta-bandhoਹੇ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਬੰਧੋ (ਅਵ੍ਯਕ੍ਤ ਦੇ ਮਿੱਤਰ / ਗੁਪਤ ਸਖਾ)
ਈਸ਼ਾਨਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਧਾਮ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ🔊īśānaṃ kṣema-dhāma prapadyeਮੈਂ ਆਪ ਦੀ, ਈਸ਼ਾਨ, ਕਸ਼ੇਮ ਦੇ ਧਾਮ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੀ ਹਾਂ
ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁਵ੍ਯਾਲਭੀਤਃ🔊mṛtyu-vyāla-bhītaḥਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁਰੂਪੀ ਸੱਪ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ
ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਾਬ੍ਜਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ🔊tvat pādābjaṃ prāpyaਆਪ ਦੇ ਚਰਨਕਮਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ
ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁਰਸ੍ਮਾਦਪੈਤਿ🔊mṛtyur asmād apaitiਮੌਤ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਤ੍ਰਾਹਿ ਤ੍ਰਸ੍ਤਾਨ੍🔊trāhi trastānਡਰੇ ਅਸਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ
ਉਗ੍ਰਸੇਨਾਤ੍ਮਜਾਤ੍🔊ugrasenātmajātਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਕੰਸ) ਤੋਂ
ਭ੍ਰਿਤ੍ਯਵਿਤ੍ਰਾਸਹਾਸਿ🔊bhṛtya-vitrāsa-hāsiਹੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਡਰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ
ਮਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਮਾਂਸਦ੍ਰਿਸ਼ਾਮ੍🔊mā pratyakṣaṃ māṃsa-dṛśāmਮਾਂਸਮਯ (ਸਧਾਰਨ) ਨੇਤਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਨਾ ਹੋਵੋ
ਜਨ੍ਮ ਤੇ ਮਯ੍ਯਸੌ ਪਾਪਃ🔊janma te mayy asau pāpaḥਉਹ ਪਾਪੀ (ਕੰਸ ਮੇਰੇ ਤੋਂ) ਆਪ ਦੇ ਜਨਮ ਨੂੰ (ਨਾ ਜਾਣ ਸਕੇ)
ਮਧੁਸੂਦਨ🔊madhusūdanaਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ (ਮਧੁ ਦੈਤ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ)
ਉਪਸਂਹਰ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍🔊upasaṃhara viśvātmanਇਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਲਓ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਨ
ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਦ੍ਮ🔊śaṅkha-cakra-gadā-padmaਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਪਦਮ ਨਾਲ ਯੁਕਤ
ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਮ੍🔊catur-bhujamਚਤੁਰਭੁਜ (ਰੂਪ)
ਮਮ ਗਰ੍ਭਗੋऽਭੂਤ੍🔊mama garbhago 'bhūtਮੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਨਿਵਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ
ਨ੍ਰਿਲੋਕਸ੍ਯ ਵਿਡਮ੍ਬਨਮ੍🔊nṛ-lokasya viḍambanamਮਨੁੱਖ-ਲੋਕ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਅਨੁਕਰਣ

ਦੇਵਕੀ ਸਤੁਤੀ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ

ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਤੀ, ਪ੍ਰਲਯ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਬਾਕੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਮਾਤਾ ਦੀ ਈਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ, ਸੰਤਾਨ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪਿਆਰੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ।

ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਜਨਮਾਸ਼ਟਮੀ ਉੱਤੇ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ, ਜੋ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਗਟ੍ਯ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਲ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵੰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਜੀਵ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨਕਮਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਸ਼ਲੋਕ 27)।

ਵਾਤਸਲ੍ਯ ਭਾਵ ਨੂੰ — ਪਰਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸ਼ਰਨ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਅਕ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਦੇਵਕੀ ਸਤੁਤੀ ਪਾਠ ਵਿਧੀ

ਜਪ ਗਿਣਤੀ1ਵਾਰ
ਉੱਤਮ ਸਮਾਂਜਨਮਾਸ਼ਟਮੀ ਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਪਾਸਨਾ, ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਸਮੇਂ

ਬਾਲ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਾਂ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਾਹਮਣੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਉਸ ਅਚੰਭੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ ਡਰ ਦਾ। ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਜਨਮਾਸ਼ਟਮੀ ਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਪਲ ਨੂੰ ਅੰਕਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਕੋਮਲ ਵਾਤਸਲ੍ਯ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਜਾਪ ਕਰੋ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੰਤਾਨ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ਦੇਵਕੀ ਸਤੁਤੀ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ — ਉਹੀ ਮੂਲ ਸ਼ਲੋਕ, ਅੱਖਰ-ਅੱਖਰ ਲਿਪੀਅੰਤਰਿਤ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੌਖ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜਪ ਸਕੋ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ (ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ) ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਠ ਸੁਣੋ।
ਹਾਂ — ਕੇਵਲ ਲਿਪੀ ਬਦਲਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਮੂਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਦਾ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ, ਲਾਭ ਅਤੇ ਪਾਠ ਵਿਧੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਕੀ ਸਤੁਤੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦੇਵਕੀ ਦੁਆਰਾ ਕਹੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਕੰਸ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਮਗਰੋਂ ਤੁਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਤੇਜੋਮਯ ਚਤੁਰਭੁਜ ਵਿਸ਼ਨੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ (ਸਕੰਧ 10, ਅਧਿਆਯ 3, ਸ਼ਲੋਕ 24 ਤੋਂ 31) ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਦੇਵਕੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਕ ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਉਹ ਡਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਤਿਆਚਾਰੀ ਕੰਸ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਵਯ ਦਿਸਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਆਪਣਾ ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਪਦਮ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਐਸ਼ਵਰਯਮਯ ਵਿਸ਼ਨੂ ਰੂਪ ਲੁਕੋ ਕੇ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਮਨੁੱਖੀ ਬੱਚੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ।
ਉਹ ਐਲਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਵਜਾਤ ਉਹੀ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤ, ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਵੇਦ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਉਹ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਸੱਚ ਜੋ ਸਮੂਹ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਦੇ ਪ੍ਰਲਯ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਰਬ-ਗ੍ਰਾਸੀ ਕਾਲ ਦਾ ਨਿਯੰਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਰਨ ਜਿਸ ਦੇ ਚਰਨਕਮਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਮੌਤ ਵੀ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮਾਸ਼ਟਮੀ ਉੱਤੇ, ਅਕਸਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਗਟ੍ਯ ਦੀ ਯਾਦ ਲਈ, ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਨਿਯਮਿਤ ਅਧਿਐਨ ਸਮੇਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਲਾਭਦਾਇਕ ਲੱਗਿਆ? ਆਪਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ 🙏

Share:

ਪੂਰਾ ਦੇਵਕੀ ਸਤੁਤੀ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ