ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣਾਸ਼੍ਟਕਮ੍
Krishnashtakam in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸਤੋਤਰ ਹੈ, ਜੋ 'ਵਸੁਦੇਵਸੁਤਂ ਦੇਵਮ੍' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਖ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਂ ਵਨ੍ਦੇ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍' ਦੀ ਟੇਕ ਉੱਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਲੋਕ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
A traditional hymn to Sri Krishna · Traditional
'ਵਸੁਦੇਵਸੁਤਂ ਦੇਵਮ੍' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਤੋਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਅੱਠ ਸਰਲ, ਮਧੁਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਨੀਲਮੇਘ ਵਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਨੇਤਰ ਤੇ ਪੂਰਨ-ਚੰਦਰ ਮੁਖ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਮੋਰਪੰਖ, ਪੀਤਾਂਬਰ ਤੇ ਵਨਮਾਲਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰ — ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਜਗਦ੍ਗੁਰੂ', ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਸ਼ਲੋਕ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਘੋਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮੂਲ ਦਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ, ਇਹ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮਾਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਵਸੁਦੇਵਸੁਤਂ ਦੇਵਂ ਕਂਸਚਾਣੂਰਮਰ੍ਦਨਮ੍ । ਦੇਵਕੀਪਰਮਾਨਨ੍ਦਂ ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣਂ ਵਨ੍ਦੇ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍ ॥ ੧॥
vasudevasutaṃ devaṃ kaṃsacāṇūramardanam | devakīparamānandaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 1||
ਅਰਥ:ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਦਿਵਯ ਸਰੂਪ, ਕੰਸ ਅਤੇ (ਪਹਿਲਵਾਨ) ਚਾਣੂਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਕੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ — ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਤਸੀਪੁਸ਼੍ਪਸਙ੍ਕਾਸ਼ਮ੍ ਹਾਰਨੂਪੁਰਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਰਤ੍ਨਕਙ੍ਕਣਕੇਯੂਰਂ ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣਂ ਵਨ੍ਦੇ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍ ॥ ੨॥
atasīpuṣpasaṅkāśam hāranūpuraśobhitam | ratnakaṅkaṇakeyūraṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 2||
ਅਰਥ:ਨੀਲੇ ਅਤਸੀ (ਅਲਸੀ) ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲੇ, ਹਾਰ ਅਤੇ ਪਾਜੇਬਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਰਤਨ-ਜੜੇ ਕੰਗਣ ਅਤੇ ਬਾਜੂਬੰਦ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ — ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਕੁਟਿਲਾਲਕਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਮ੍ । ਵਿਲਸਤ੍ਕੁਣ੍ਡਲਧਰਂ ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣਂ ਵਨ੍ਦੇ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍ ॥ ੩॥
kuṭilālakasaṃyuktaṃ pūrṇacandranibhānanam | vilasatkuṇḍaladharaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 3||
ਅਰਥ:ਘੁੰਗਰਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ — ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਮਨ੍ਦਾਰਗਨ੍ਧਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਚਾਰੁਹਾਸਂ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਮ੍ । ਬਰ੍ਹਿਪਿਚ੍ਛਾਵਚੂਡਾਙ੍ਗਂ ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣਂ ਵਨ੍ਦੇ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍ ॥ ੪॥
mandāragandhasaṃyuktaṃ cāruhāsaṃ caturbhujam | barhipicchāvacūḍāṅgaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 4||
ਅਰਥ:ਮੰਦਾਰ ਫੁੱਲ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ, ਮਨੋਹਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੇ, ਚਤੁਰਭੁਜ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੋਰ-ਪੰਖ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ — ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਉਤ੍ਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਨੀਲਜੀਮੂਤਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ । ਯਾਦਵਾਨਾਂ ਸ਼ਿਰੋਰਤ੍ਨਂ ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣਂ ਵਨ੍ਦੇ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍ ॥ ੫॥
utphullapadmapatrākṣaṃ nīlajīmūtasannibham | yādavānāṃ śiroratnaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 5||
ਅਰਥ:ਖਿੜੇ ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਨੀਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ — ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਰੁਕ੍ਮਿਣੀਕੇਲ਼ਿਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪੀਤਾਮ੍ਬਰਸੁਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਅਵਾਪ੍ਤਤੁਲਸੀਗਨ੍ਧਂ ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣਂ ਵਨ੍ਦੇ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍ ॥ ੬॥
rukmiṇīkeḷisaṃyuktaṃ pītāmbarasuśobhitam | avāptatulasīgandhaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 6||
ਅਰਥ:ਰੁਕਮਿਣੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰੀੜਾ ਵਿੱਚ ਮਗਨ, ਪੀਤਾਂਬਰ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ — ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਗੋਪਿਕਾਨਾਂ ਕੁਚਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵ ਕੁਙ੍ਕੁਮਾਙ੍ਕਿਤਵਕ੍ਸ਼ਸਮ੍ । ਸ਼੍ਰੀ ਨਿਕੇਤਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਾਸਂ ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣਂ ਵਨ੍ਦੇ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍ ॥ ੭॥
gopikānāṃ kucadvandva kuṅkumāṅkitavakṣasam | śrī niketaṃ maheṣvāsaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 7||
ਅਰਥ:ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਆਲਿੰਗਨ ਤੋਂ ਕੁੰਕੁਮ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ, ਸ਼੍ਰੀ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਰ — ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਾਙ੍ਕਂ ਮਹੋਰਸ੍ਕਂ ਵਨਮਾਲਾਵਿਰਾਜਿਤਮ੍ । ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਧਰਂ ਦੇਵਂ ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣਂ ਵਨ੍ਦੇ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍ ॥ ੮॥
śrīvatsāṅkaṃ mahoraskaṃ vanamālāvirājitam | śaṅkhacakradharaṃ devaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 8||
ਅਰਥ:ਵਿਸ਼ਾਲ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ, ਵਨਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਿਵਯ ਸਰੂਪ — ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣਾਸ਼੍ਟਕਮਿਦਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਯਃ ਪਠੇਤ੍ । ਕੋਟਿਜਨ੍ਮਕ੍ਰਿਤਂ ਪਾਪਂ ਸ੍ਮਰਣੇਨ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ॥
kṛṣṇāṣṭakamidaṃ puṇyaṃ prātarutthāya yaḥ paṭhet | koṭijanmakṛtaṃ pāpaṃ smaraṇena vinaśyati ||
ਅਰਥ:ਜੋ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਉੱਠ ਕੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਸ਼੍ਟਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸਿਮਰਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Krishnashtakam ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸਤੋਤਰ, ਜੋ 'ਵਸੁਦੇਵਸੁਤਂ ਦੇਵਮ੍' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਪੱਖ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਂ ਵਨ੍ਦੇ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍' — 'ਮੈਂ ਜਗਦ੍ਗੁਰੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ' — ਦੀ ਟੇਕ ਉੱਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਇਸ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਸ਼ਲੋਕ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ (ਕੋਟਿ ਜਨਮ) ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮਾਸ਼ਟਮੀ, ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਤੇ ਇੱਕ ਸਰਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਇਸ ਦੇ ਸਰਲ, ਮਧੁਰ ਛੰਦ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਤੋਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ
ਭਗਤੀ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
Krishnashtakam ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਪਨ ਸ਼ਲੋਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅੱਗੇ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਸਾਰੇ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਂ ਵਨ੍ਦੇ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍' ਦੀ ਟੇਕ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ, ਫਿਰ ਸਮਾਪਨ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ। ਇਸ ਦਾ ਛੋਟਾ, ਸਮ ਛੰਦ ਇਸ ਨੂੰ ਕੰਠਸਥ ਕਰਨਾ ਤੇ ਰੋਜ਼ ਗਾਉਣਾ ਸਰਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਜਨਮਾਸ਼ਟਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Krishnashtakam ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ