ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਆਵਾਹਨਮ੍
ਗਾਇਤਰੀ ਆਵਾਹਨਮ (ਆਯਾਤੁ ਵਰਦਾ ਦੇਵੀ) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਗਾਇਤਰੀ ਆਵਾਹਨਮ ਸੰਧਿਆਵੰਦਨ ਵਿੱਚ ਗਾਇਤਰੀ ਜਪ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਆਵਾਹਨ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਦਾਇਨੀ ਦੇਵੀ ਗਾਇਤਰੀ ਨੂੰ — 'ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ' ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸਮਾਨ — ਉਪਸਥਿਤ ਹੋਣ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਓਜ, ਬਲ, ਤੇਜ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਧਾਮ ਅਤੇ ਸਮਸਤ ਵਿਸ਼ਵ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਿਮਾਮੰਡਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ — ਗਾਇਤਰੀ (ਪ੍ਰਾਤਃ), ਸਾਵਿਤਰੀ (ਮੱਧਯਾਹਨ) ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ (ਸ਼ਾਮ) — ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਧਕ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਦੇ ਜਪ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Sandhyavandana / Gayatri Japa ritual (Vedic Avahana verses; the second passage from the Yajurveda tradition) · Unknown (Vedic ritual tradition) · Vedic
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੰਧਿਆਵੰਦਨ ਵਿੱਚ ਗਾਇਤਰੀ ਜਪ ਅਚਾਨਕ ਆਰੰਭ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ: ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵੀ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਅਤੇ ਸਵਾਗਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਰਿਚਾ 'ਆਯਾਤੁ ਵਰਦਾ ਦੇਵੀ' ਗਾਇਤਰੀ ਨੂੰ — ਵਰਦਾਇਨੀ ਦੇਵੀ, ਅੱਖਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸਮਾਨ, ਸਮਸਤ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ — ਆਉਣ ਅਤੇ ਸਾਧਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਗਲੀ ਰਿਚਾ, ਯਜੁਰਵੇਦ ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਓਜ, ਬਲ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਮੰਡਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤ੍ਰਿਵਿਧ ਰੂਪ — ਗਾਇਤਰੀ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ — ਦੇ ਆਵਾਹਨ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਦੋਂ ਹੀ ਸਾਧਕ ਮਹਾਨ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵੇਦਮਾਤਾ ਕਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਗਾਇਤਰੀ ਉਹ ਮਾਤਾ ਹੈ ਜੋ ਦ੍ਵਿਜ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਮਨੁਸਮ੍ਰਿਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਵਨ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸਵਿਤ੍ਰੁ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਜਪ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਚੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਉਪਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ੴ ਆਯਾਤੁ ਵਰਦਾ ਦੇਵੀ ਅਕ੍ਸ਼ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮ੍ਮਿਤਮ੍। ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਛਨ੍ਦਸਾਂ ਮਾਤੇਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਜੁਸ਼ਸ੍ਵ ਨਃ॥
Om Ayatu Varada Devi Aksharam Brahma-Sammitam. Gayatrim Chandasam Mata Idam Brahma Jushasva Nah.
ਅਰਥ:ਓਮ — ਵਰਦਾਇਨੀ ਦੇਵੀ ਪਧਾਰੇ, ਜੋ ਅੱਖਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸਮਾਨ ਹੈ; ਹੇ ਗਾਇਤਰੀ, ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਸਾਡੀ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਓਜ ਹੋ, ਸਹਿਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੋ, ਬਲ ਹੋ, ਤੇਜ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਧਾਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਮਸਤ ਵਿਸ਼ਵ ਹੋ, ਸਭ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਰਵ ਹੋ, ਸਭ ਦੀ ਆਯੁ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਭਿਭੂ ਹੋ — ਓਮ। ਮੈਂ ਗਾਇਤਰੀ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਸਾਵਿਤਰੀ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। (ਇਹ ਰਿਚਾਵਾਂ ਜਪ ਆਰੰਭ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਇਤਰੀ-ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉਪਸਥਿਤ ਹੋਣ ਲਈ ਆਵਾਹਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।)
ਓਜੋऽਸਿ ਸਹੋऽਸਿ ਬਲਮਸਿ ਭ੍ਰਾਜੋऽਸਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਧਾਮ ਨਾਮਾਸਿ ਵਿਸ਼੍ਵਮਸਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਯੁਃ ਸਰ੍ਵਮਸਿ ਸਰ੍ਵਾਯੁਰਭਿਭੂਰੋਂ। ਗਾਯਤ੍ਰੀਮਾਵਾਹਯਾਮਿ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਮਾਵਾਹਯਾਮਿ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮਾਵਾਹਯਾਮਿ॥
Ojo-si Saho-si Balam-asi Bhrajo-si Devanam Dhama Nama-asi Vishvam-asi Vishvayuh Sarvam-asi Sarvayur-Abhibhur-Om. Gayatrim-Avahayami Savitrim-Avahayami Sarasvatim-Avahayami.
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ਗਾਇਤਰੀ ਆਵਾਹਨਮ (ਆਯਾਤੁ ਵਰਦਾ ਦੇਵੀ) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸੰਧਿਆਵੰਦਨ ਵਿੱਚ ਗਾਇਤਰੀ ਜਪ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਆਵਾਹਨ (ਆਵਾਹਨਾ)
ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਗਾਇਤਰੀ ਦਾ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਗਾਇਤਰੀ ਨੂੰ ਓਜ, ਬਲ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਸਮਸਤ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਮੰਡਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਤਿੰਨ ਸੰਧਿਆਵਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ — ਗਾਇਤਰੀ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ — ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਜਪ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਵੇਦਮਾਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀ, ਓਜ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਗਾਇਤਰੀ ਆਵਾਹਨਮ (ਆਯਾਤੁ ਵਰਦਾ ਦੇਵੀ) ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਆਚਮਨ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਅਤੇ ਜਪ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ (ਪ੍ਰਾਤਃ) ਜਾਂ ਸੰਧਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਆਵਾਹਨ ਬੋਲੋ, ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਤੇਜੋਮਯੀ ਦੇਵੀ ਗਾਇਤਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। 'ਗਾਇਤਰੀਮਾਵਾਹਯਾਮਿ…' 'ਤੇ ਆਵਾਹਨ ਮੁਦਰਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਆਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਜਾਂ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਾਲਾ 'ਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਪ (108 ਜਾਂ ਇੱਛਿਤ ਸੰਖਿਆ) ਆਰੰਭ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ਗਾਇਤਰੀ ਆਵਾਹਨਮ (ਆਯਾਤੁ ਵਰਦਾ ਦੇਵੀ) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ