સરસ્વતી આરતી — ૐ જય સરસ્વતી માતા
ਸਰਸਵਤੀ ਆਰਤੀ — ਓਂ ਜੈ ਸਰਸਵਤੀ ਮਾਤਾ in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
સરસ્વતી આરતી 'ૐ જય સરસ્વતી માતા' વિદ્યા, સંગીત અને કળાની દેવી સરસ્વતીની સ્તુતિ છે. તે વસંત પંચમી પર તથા પરીક્ષા પહેલાં ગવાય છે, અને બુદ્ધિ, જ્ઞાન તથા કલાત્મક પ્રતિભાનો આશીર્વાદ આમંત્રે છે, અજ્ઞાન અને મોહ દૂર કરે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Hindu devotional tradition · Unknown (folk tradition) · Medieval period
સરસ્વતી આરતી દેવતા-વિશિષ્ટ આરતીઓની પરંપરાનું પાલન કરે છે જે ભક્તિ આંદોલન દરમિયાન વિકસી. સરસ્વતી પૂજા વિશેષ રૂપે પૂર્વ અને ઉત્તર ભારતમાં પ્રબળ છે, જ્યાં વસંત પંચમી મુખ્ય તહેવારોમાંનો એક છે. આ આરતી સરસ્વતીના આવશ્યક ગુણોને પ્રતિબિંબિત કરે છે — તેમના શ્વેત વસ્ત્ર (પવિત્રતાનું પ્રતીક), તેમની વીણા (સંગીત અને કળા), અને સમસ્ત જ્ઞાનના પરમ સ્રોત રૂપે તેમની ભૂમિકા.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
વસંત પંચમી દરમિયાન નાનાં બાળકો માટે વિદ્યામાં દીક્ષા રૂપે પોતાના પ્રથમ શબ્દ લખવાની પરંપરા છે (વિદ્યારંભ સંસ્કાર). અસંખ્ય માતા-પિતા સાક્ષી પૂરે છે કે જે બાળકો સરસ્વતીના આશીર્વાદ સાથે પોતાનું શિક્ષણ આરંભે છે, તેઓ શીખવામાં નોંધપાત્ર યોગ્યતા દર્શાવે છે. દેવીને મહાન વિદ્વાનોને પ્રેરિત કરવાનો શ્રેય પણ અપાય છે — કાલિદાસ, જેમને સૌથી મહાન સંસ્કૃત કવિ માનવામાં આવે છે, કહેવાય છે કે એક નિરક્ષર લાકડાં કાપનાર હતા જ્યાં સુધી સરસ્વતીએ તેમને અસાધારણ કાવ્ય પ્રતિભાથી આશીર્વાદિત ન કર્યા.
સાંભળતાં સાંભળતાં જપો
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ૐ જય સરસ્વતી માતા, જય જય સરસ્વતી માતા। સદ્ગુણ વૈભવ શાલિની, ત્રિભુવન વિખ્યાતા॥ ૐ જય સરસ્વતી માતા॥
Om Jai Saraswati Mata Jai Jai Saraswati Mata Sadgun Vaibhav Shalini Tribhuvan Vikhyata Om Jai Saraswati Mata
અર્થ:ૐ જય સરસ્વતી માતા! સદ્ગુણ અને વૈભવથી સંપન્ન, ત્રણેય લોકમાં વિખ્યાત. ૐ જય સરસ્વતી માતા!
ચન્દ્રવદની પદ્માસની, ધ્યાન ધરત જન જોઈ। ષટ્ દર્શન કી વાણી, મન બંસી કો ખોઈ॥ ૐ જય સરસ્વતી માતા॥
Chandravadani Padmasani Dhyan Dharat Jan Joi Shat Darshan Ki Vani Man Bansi Ko Khoi Om Jai Saraswati Mata
અર્થ:ચંદ્રમુખી, કમળ પર બિરાજમાન — જે આપનું ધ્યાન ધરે છે, ષટ્ દર્શનોની વાણી મનને વાંસળીની ધૂન ભુલાવી દે છે. ૐ જય સરસ્વતી માતા!
શુક્લ વસન પરિધાની, શોભત કર મેં વીણા। શારદ પુત્રી વિદ્યા દાની, સકલ જન હિત કીના॥ ૐ જય સરસ્વતી માતા॥
Shukla Vasan Paridhani Shobhat Kar Mein Veena Sharad Putri Vidya Dani Sakal Jan Hit Keena Om Jai Saraswati Mata
અર્થ:શ્વેત વસ્ત્ર ધારણ કરી, હાથોમાં વીણા શોભે છે. શારદની પુત્રી, વિદ્યાદાયિની, સકળ જનનું હિત કરનારી. ૐ જય સરસ્વતી માતા!
બુદ્ધિ વિદ્યા દાયિની, જ્ઞાન પ્રકાશ ભરો। મોહ અજ્ઞાનતા હર કે, નૈન જ્ઞાન દો ભરો॥ ૐ જય સરસ્વતી માતા॥
Buddhi Vidya Dayini Gyan Prakash Bharo Moh Agyanta Har Ke Nain Gyan Do Bharo Om Jai Saraswati Mata
અર્થ:હે બુદ્ધિ અને વિદ્યા આપનારી, અમને જ્ઞાનના પ્રકાશથી ભરી દો. મોહ અને અજ્ઞાનને હરીને અમારાં નેત્રોને જ્ઞાનથી ભરી દો. ૐ જય સરસ્વતી માતા!
તુમ્હીં હો સબ જ્ઞાન સાર, જ્ઞાન બક્શો માતા। તુમ બિન સબ સુન જગ હૈ, સબ હી જ્ઞાન વિહીન॥ ૐ જય સરસ્વતી માતા॥
Tumhi Ho Sab Gyan Saar Gyan Bakasho Mata Tum Bin Sab Sun Jag Hai Sab Hi Gyan Viheen Om Jai Saraswati Mata
અર્થ:આપ જ સકળ જ્ઞાનનો સાર છો — હે માતા, અમને જ્ઞાન પ્રદાન કરો. આપના વિના સમગ્ર સંસાર સૂનો છે, સૌ જ્ઞાનવિહીન છે. ૐ જય સરસ્વતી માતા!
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
ਸਰਸਵਤੀ ਆਰਤੀ — ਓਂ ਜੈ ਸਰਸਵਤੀ ਮਾਤਾ પાઠના લાભ
વિદ્યાર્થીઓ, વિદ્વાનો અને જ્ઞાન ઇચ્છનારા સૌ માટે આવશ્યક પ્રાર્થના
સમગ્ર ભારતમાં વસંત પંચમી (સરસ્વતી પૂજા) પર ગવાય છે
બુદ્ધિ, જ્ઞાન અને કલાત્મક પ્રતિભાનો આશીર્વાદ આમંત્રે છે
જેમ પદોમાં કહ્યું છે તેમ અજ્ઞાન અને મોહ દૂર કરે છે
વિદ્યાલયો અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં વ્યાપક રૂપે વાંચાય છે
પરીક્ષા, અધ્યયન, સંગીત અને સર્જનાત્મક કાર્યોમાં સહાયક
ਸਰਸਵਤੀ ਆਰਤੀ — ਓਂ ਜੈ ਸਰਸਵਤੀ ਮਾਤਾ જપ વિધિ
સરસ્વતીની છબી સમક્ષ દીવો પ્રગટાવો. શ્વેત પુષ્પ અને અક્ષત (ચોખા) અર્પણ કરો. પ્રજ્વલિત દીવાને ફેરવતા આરતી ગાઓ. આ આરતી વસંત પંચમી (જાન્યુઆરી-ફેબ્રુઆરી) દરમિયાન વિશેષ રૂપે પ્રભાવશાળી છે, જ્યારે સમગ્ર ભારતમાં સરસ્વતીની પૂજા થાય છે. આ તહેવાર પર વિદ્યાર્થીઓ પોતાનાં પુસ્તકો અને વાદ્યો સરસ્વતી સમક્ષ મૂકે છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ਸਰਸਵਤੀ ਆਰਤੀ — ਓਂ ਜੈ ਸਰਸਵਤੀ ਮਾਤਾ શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ