ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮਂਤ੍ਰ
ਸਰਸਵਤੀ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਸਰਸਵਤੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਆਨ, ਬੁੱਧੀ, ਵਿਦਿਆ, ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਲਈ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 'ਵਿਦ੍ਮਹੇ… ਧੀਮਹਿ… ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ੍' ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
The Gayatri mantra of Goddess Saraswati · Traditional (Vedic)
ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵੈਦਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਹਰ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ — ਪਵਿੱਤਰ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰਦਾਸ ਜੋ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁਕਾਰਦੀ ਹੈ। ਸਰਸਵਤੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਗਿਆਨ, ਬੁੱਧੀ, ਵਿਦਿਆ, ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਦਾਤੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਆਹਵਾਨ 'ਵਿਦ੍ਮਹੇ… ਧੀਮਹਿ… ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ੍' ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ — 'ਅਸੀਂ ਜਾਣੀਏ, ਅਸੀਂ ਧਿਆਨ ਕਰੀਏ, ਦੇਵੀ ਸਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇ।' ਸੰਧਿਆ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਪਣ ਨਾਲ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਾਧਨਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ੴ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਚ ਵਿਦ੍ਮਹੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰ੍ਯੈ ਚ ਧੀਮਹਿ । ਤਨ੍ਨੋ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ੍ ॥
Om Saraswatyai cha Vidmahe Brahma-putryai cha Dhimahi. Tanno Devi Prachodayat.
ਅਰਥ:ਓਂ. ਅਸੀਂ ਸਰਸਵਤੀ (ਗਿਆਨ ਦੀ ਦੇਵੀ) ਨੂੰ ਜਾਣੀਏ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ (ਬ੍ਰਹਮਪੁਤ੍ਰੀ) ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੀਏ; ਉਹ ਦੇਵੀ ਸਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰੇ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ਸਰਸਵਤੀ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ — ਪਵਿੱਤਰ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛੰਦ, ਸਮੁੱਚੇ ਵੈਦਿਕ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਰਾਹੀਂ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਆਹਵਾਨ।
ਗਿਆਨ, ਬੁੱਧੀ, ਵਿਦਿਆ, ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਲਈ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਹਰ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਦਾ ਸਾਰ ਇਹੀ ਹੈ)।
ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤਰ, ਧਿਆਨ, ਜਪ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਆਰੰਭ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ।
ਬੁੱਧਵਾਰ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ, ਤਿੰਨੇ ਸੰਧਿਆ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ (ਸਵੇਰ, ਦੁਪਹਿਰ, ਸ਼ਾਮ), ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ।
ਮਾਲਾ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਂਤ, ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ 108 ਵਾਰ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟਤਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਸਥਿਰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਮਹਾਨ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ('ਓਂ ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਃ…') ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਅੰਗ ਵਜੋਂ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਸਵਤੀ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਬੈਠੋ ਅਤੇ 'ਓਂ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਚ ਵਿਦ੍ਮਹੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰ੍ਯੈ ਚ ਧੀਮਹਿ। ਤੰਨੋ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ੍' ਨੂੰ ਮਾਲਾ ਉੱਤੇ 108 ਵਾਰ ਜਪੋ। ਸਮੁੱਚੇ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਇਸ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਧਿਆ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ (ਸਵੇਰ, ਦੁਪਹਿਰ, ਸ਼ਾਮ) ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਮਨ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਦਿਓ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਸਾਧਨਾ ਵਜੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜਪਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ਸਰਸਵਤੀ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ