ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാ ൧൭.൧൬ — മനഃപ്രസാദഃ സൌമ്യത്വമ്
శ్రీమద్భగవద్గీత 17.16 — మనఃప్రసాదః సౌమ్యత్వమ్ in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
✦ അർഥം
ഈ സൗമ്യവും പ്രായോഗികവുമായ ശ്ലോകത്തിൽ ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ മനസ്സിന്റെ തപസ്സിനെ (മാനസ തപസ്സ്) നിർവചിക്കുന്നു — മനസ്സിന്റെ പ്രസന്നത, സൗമ്യത, മൗനം, ആത്മനിയന്ത്രണം, ഹൃദയശുദ്ധി. ശരീരത്തിന്റെ കഠിന സാധനകൾക്ക് വിപരീതമായി, ഇത് ആർക്കും വളർത്താവുന്ന ആന്തരിക സംസ്കരണമാണ്. ഈ ശ്ലോകം ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന് മനോഹരമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശമാണ്; യഥാർത്ഥ തപസ്സ് എന്നാൽ തന്റെ ചിന്തകളെയും വികാരങ്ങളെയും ശാന്തി, കരുണ, വ്യക്തത എന്നിവയിലേക്ക് നിരന്തരം ശുദ്ധീകരിക്കുകയാണെന്ന് പഠിപ്പിക്കുന്നു.
ഉത്ഭവം & കഥ
Bhagavad Gita Chapter 17, Verse 16 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
പതിനേഴാം അധ്യായം, ശ്രദ്ധാത്രയ വിഭാഗ യോഗത്തിൽ, തപസ്സ് (തപന) ശരീരം, വാക്ക്, മനസ്സ് എന്നിവയുടെ തപസ്സായി വർഗ്ഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ശാരീരികവും വാചികവുമായ തപസ്സ് വിവരിച്ച ശേഷം, ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഇവിടെ മാനസ തപസ്സിനെ നിർവചിക്കുന്നു — മനസ്സിന്റെ പ്രസന്നത, സൗമ്യത, മൗനം, ആത്മനിയന്ത്രണം, ഹൃദയശുദ്ധി — മറ്റുള്ളവയെ പൂർണ്ണമാക്കി കിരീടമണിയിക്കുന്ന ആന്തരിക അച്ചടക്കം.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
ആത്മീയ ഗുരുക്കൾ ഈ ശ്ലോകത്തെ ഇങ്ങനെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു — പരമോന്നത തപസ്സിന് ഒരു കഠിന തപനയും ആവശ്യമില്ല, മനസ്സിന്റെ ക്ഷമയോടെയുള്ള സംസ്കരണം മാത്രം; ശാന്തി, സൗമ്യത, മൗനം എന്നിവ ശാന്തമായി വളർത്തിയത് തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തെ ഏതൊരു കഠിന സാധനയെക്കാളും ആഴത്തിൽ പരിവർത്തനം ചെയ്തുവെന്ന് നിരവധി സാധകർ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.
മന്ത്രം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
മനഃപ്രസാദഃ സൌമ്യത്വം മൌനമാത്മവിനിഗ്രഹഃ। ഭാവസംശുദ്ധിരിത്യേതത്തപോ മാനസമുച്യതേ॥
manaḥ-prasādaḥ saumyatvaṁ maunam ātma-vinigrahaḥ bhāva-sanśhuddhir ity etat tapo mānasam uchyate
അർഥം:മനസ്സിന്റെ പ്രസന്നത, സൗമ്യത, മൗനം, ആത്മനിയന്ത്രണം, ഭാവശുദ്ധി — ഇതിനെ മനസ്സിന്റെ തപസ്സ് (മാനസ തപസ്സ്) എന്ന് പറയുന്നു.
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
శ్రీమద్భగవద్గీత 17.16 — మనఃప్రసాదః సౌమ్యత్వమ్ പാരായണ ഫലങ്ങൾ
മനസ്സിന്റെ പ്രസന്നതയും ഉല്ലാസവും (മനഃപ്രസാദ) വളർത്തുന്നു
മറ്റുള്ളവരോടുള്ള ഇടപെടലിൽ സൗമ്യതയും സഹൃദയത്വവും വളർത്തുന്നു
മൗനത്തിന്റെയും ആന്തരിക സ്ഥിരതയുടെയും അഭ്യാസത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു
ആത്മനിയന്ത്രണത്തെയും ചഞ്ചല ചിന്തകളുടെ മേലുള്ള ആധിപത്യത്തെയും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു
തന്റെ വികാരങ്ങളെയും ഉദ്ദേശ്യങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിച്ച് ആന്തരിക സ്വഭാവത്തെ സംസ്കരിക്കുന്നു
എല്ലാവർക്കും പ്രാപ്യമായ തപസ്സിന്റെ പ്രായോഗിക ദൈനംദിന രൂപം നൽകുന്നു
శ్రీమద్భగవద్గీత 17.16 — మనఃప్రసాదః సౌమ్యత్వమ్ പാരായണ വിധി
ഈ ശ്ലോകം ഓരോ പ്രഭാതത്തിലും ദിവസത്തിന്റെ രൂപരേഖയായി പാരായണം ചെയ്യുക, അതിന്റെ അഞ്ച് ഗുണങ്ങളെ — പ്രസന്നത, സൗമ്യത, മൗനം, ആത്മനിയന്ത്രണം, ഹൃദയശുദ്ധി — ഓരോന്നായി സൗമ്യ പ്രതിജ്ഞകളായി സ്വീകരിക്കുക. നിങ്ങളുടെ മനസ്സിനെത്തന്നെ തപസ്സിന്റെ അർപ്പണമാക്കുക, നിങ്ങളുടെ ചിന്തകളെയും വികാരങ്ങളെയും ശാന്തി, കരുണ എന്നിവയിലേക്ക് സംസ്കരിക്കുക. ദിവസം മുഴുവൻ ഇതിലേക്ക് മടങ്ങുന്നത് മനസ്സിനെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തി ഹൃദയത്തെ മൃദുവാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ శ్రీమద్భగవద్గీత 17.16 — మనఃప్రసాదః సౌమ్యత్వమ్ ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ