శ్రీమద్భగవద్గీతా 6.16 — నాత్యశ్నతస్తు యోగోఽస్తి
శ్రీమద్భగవద్గీత ౬.౧౬ — నాత్యశ్నతస్తు యోగోఽస్తి in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
ధ్యానయోగ అధ్యాయంలో శ్రీకృష్ణుడు ఆచరణాత్మక మార్గదర్శనం ఇస్తాడు: యోగం అధికంగా తినేవానికి కాదు, అసలు తినని వానికీ కాదు; అధికంగా నిద్రించేవానికీ కాదు, ఎల్లప్పుడూ మెలకువగా ఉండేవానికీ కాదు. ఆహారం, నిద్ర, కర్మ, విశ్రాంతి — అన్ని దైనందిన అలవాట్లలో సంయమంతోనే సాధన ఫలిస్తుంది.
మూలం & కథ
Bhagavad Gita Chapter 6, Verse 16 · Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa) · Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)
ధ్యాన యోగ అధ్యాయంలో శ్రీకృష్ణుడు ధ్యానం యొక్క ఆసనం, స్థలం నుండి ముందుకు సాగి, ధ్యానానికి తోడ్పడే జీవనశైలి వైపు వస్తాడు. ఈ శ్లోకం, దాని తరువాతి శ్లోకం కలిసి గీత యొక్క సంయమ 'మధ్యమ మార్గాన్ని' అందిస్తాయి, దీన్ని సాధకుడు చంచల మనస్సును స్థిరపరచాలని ఆశించటానికి చాలా ముందుగానే అలవరచుకుంటాడు. దేహం ఈ మార్గంలో శత్రువు కాక సమతుల్య సహచరుడిగా ఉండాలనే శాశ్వత జ్ఞానాన్ని ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
సంయమ ఈ మధ్యమ మార్గాన్ని గౌరవించేవారికి దేహం తేలికగా, మనస్సు స్వచ్ఛంగా ఉంటుందని, తద్వారా ధ్యానం శీఘ్రంగా గాఢమవుతుందని యోగులు ధృవీకరిస్తారు; దీన్ని విస్మరిస్తే, అత్యంత శ్రద్ధాపూర్వక సాధన కూడా జడత్వం లేదా చంచలత్వం వల్ల కుంటుపడుతుందని వారు చెబుతారు.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
నాత్యశ్నతస్తు యోగోఽస్తి న చైకాన్తమనశ్నతః। న చాతిస్వప్నశీలస్య జాగ్రతో నైవ చార్జున॥
nātyaśhnatastu yogo ’sti na chaikāntam anaśhnataḥ na chāti-svapna-śhīlasya jāgrato naiva chārjuna
అర్థం:ఓ అర్జునా! ఈ యోగం అధికంగా తినేవానికి సాధ్యం కాదు, అసలు తినని వానికీ కాదు, అధికంగా నిద్రించేవానికీ కాదు, ఎల్లప్పుడూ మెలకువగా ఉండేవానికీ కాదు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
శ్రీమద్భగవద్గీత ౬.౧౬ — నాత్యశ్నతస్తు యోగోఽస్తి పారాయణ ప్రయోజనాలు
విజయవంతమైన ధ్యానానికి పునాదిగా సంయమాన్ని (యుక్త-ఆహార-విహారం) బోధిస్తుంది
ఆహారం, నిద్ర, కర్మల సమతుల్య దినచర్యను మార్గదర్శనం చేస్తుంది
ఆధ్యాత్మిక సాధనకు శారీరక ఆరోగ్యాన్ని, మానసిక స్థిరత్వాన్ని తోడ్పడుతుంది
భోగంలోని అతి, కఠోర తపస్సు — ఈ రెండు చరమ సీమలను తొలగిస్తుంది
యోగాన్ని సాధ్యం చేసే శాంత, నియమిత జీవనశైలిని సృష్టిస్తుంది
క్రమశిక్షణతో కూడిన సాత్త్విక జీవనానికి ఒక ఆచరణాత్మక దైనందిన స్మరణ
శ్రీమద్భగవద్గీత ౬.౧౬ — నాత్యశ్నతస్తు యోగోఽస్తి పారాయణ విధి
మీ దినచర్యను నిర్ణయించుకునే ముందు ఈ శ్లోకాన్ని స్మరణగా పఠించండి. ఇది సంయమిత, నియమిత అలవాట్లను ప్రేరేపించనివ్వండి — అధికంగా తినకండి, అసలు తక్కువగానూ కాదు, తగినంత నిద్రించండి కానీ అతిగా కాదు, కర్మ-విశ్రాంతుల మధ్య సమతుల్యత ఉంచండి. అప్పుడు క్రమశిక్షణతో కూడిన సాత్త్విక దినచర్య ఆసనంలో కూర్చుని చేసే ధ్యానాన్ని స్థిరంగా, ఫలవంతంగా చేస్తుంది.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి శ్రీమద్భగవద్గీత ౬.౧౬ — నాత్యశ్నతస్తు యోగోఽస్తిను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి