દત્ત બાવની
దత్త బావని in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
દત્ત બાવની ભગવાન દત્તાત્રેયને સમર્પિત એક પ્રિય ભક્તિ-સ્તોત્ર છે, જેની રચના નારેશ્વરના સંત શ્રી રંગ અવધૂત મહારાજે ગુજરાતીમાં કરી. 'બાવની' એટલે બાવન (52) ચરણોની રચના, જેની પ્રત્યેક પંક્તિ દત્તને કરુણામય અવધૂત, બ્રહ્મા-વિષ્ણુ-શિવના એકત્વ, અને શરણાગતના નિશ્ચિત આશ્રય રૂપે મહિમામંડિત કરે છે. તેને લાખો દત્તભક્તો પ્રતિદિન વાંચે છે અને તે રક્ષા, સંકટહરણ તથા ગુરુકૃપા આપવા માટે પ્રસિદ્ધ છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Datta-sampradaya devotional literature; composed in Gujarati by Shri Rang Avadhoot Maharaj of Nareshwar · Shri Rang Avadhoot Maharaj (Pandurang Vitthal Valame), 1898–1968 · 20th century
શ્રી રંગ અવધૂત મહારાજ એક પ્રસિદ્ધ દત્ત-ભક્ત હતા, જેમણે નર્મદાના કિનારે નારેશ્વરમાં પોતાનો આશ્રમ સ્થાપ્યો. ભગવાન દત્તાત્રેય પ્રત્યેના પોતાના પ્રગાઢ પ્રેમથી તેમણે દત્ત બાવનીની રચના કરી — સરળ, ઉત્કટ ગુજરાતીમાં બાવન ચરણ, જે દત્તને સર્વપાલક, કરુણામય અવધૂત અને ત્રિમૂર્તિના સાક્ષાત્ સ્વરૂપ રૂપે પૂર્ણ શરણાગતિ ઠાલવે છે. આ સ્તોત્ર ભક્તોમાં ઝડપથી ફેલાયું અને હવે વિશેષતઃ ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રમાં અસંખ્ય ઘરોમાં અને દત્ત મંદિરોમાં શરણ, રક્ષા તથા સદ્ગુરુની કૃપાની પ્રાર્થના રૂપે પ્રતિદિન વાંચવામાં આવે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
દત્ત પરંપરા માને છે કે જ્યાં શ્રદ્ધાથી દત્ત બાવનીનો પાઠ થાય છે, ત્યાં ભગવાન દત્ત ઝડપથી ભક્તના સંકટોને દૂર કરે છે — શ્રી રંગ અવધૂત મહારાજના અસંખ્ય અનુયાયીઓ જણાવે છે કે રોગ, જોખમ કે સંકટમાં તેના પાઠથી અચાનક રાહત અને રક્ષા મળી, જે દત્ત 'શરણે આવનાર સૌના તારણહાર' છે એ વચનને સત્ય સિદ્ધ કરે છે.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
જય યોગીશ્વર દત્ત દયાળ। તું જ એક જગમાં પ્રતિપાળ॥ અત્ર્યનસૂયા કરી નિમિત્ત। પ્રગટ્યો જગકારણ નિશ્ચિત્ત॥
Jaya Yogishvara Datta Dayaal. Tun ja eka jagamaan pratipaal. Atryanasuyaa kari nimitta. Pragatyo jagakaarana nishchitta.
અર્થ:હે યોગીઓના સ્વામી દત્ત, દયાળ! તારી જય હો — આ જગતમાં તું જ એક પ્રતિપાળ છે. અત્રિ અને અનસૂયાને નિમિત્ત બનાવી તું નિશ્ચિત જગતના કારણરૂપે પ્રગટ્યો.
બ્રહ્મહરિહરનો અવતાર। શરણાગતનો તારણહાર॥ અંતર્યામી સત્ચિતસુખ। બહાર ધરા બહુવિધ સુખદુઃખ॥
Brahma-Hari-Hara-no avataar. Sharanaagata-no taaranahaar. Antaryaami Sat-Chit-Sukha. Bahaar dharaa bahuvidha sukha-duhkha.
અર્થ:તું બ્રહ્મા, વિષ્ણુ (હરિ) અને શિવ (હર)નો અવતાર છે, શરણાગતનો તારણહાર છે. અંતર્યામી રૂપે તું સત્-ચિત્-સુખ છે; બહાર તું બહુવિધ સુખ-દુઃખ ધારણ કરે છે.
વાડે ઘેર કે રાનમાં। રહો છો ચૈતન્ય રૂપમાં॥ સહાય કરો સદા સર્વ ઠામ। અગણિત રૂપે અગણિત નામ॥
Vaade gher ke raanamaan. Raho chho Chaitanya roopamaan. Sahaaya karo sadaa sarva thaam. Aganita roope aganita naam.
અર્થ:વાડામાં, ઘરમાં કે રાનમાં — તું ચૈતન્ય રૂપમાં રહે છે. તું સદા સર્વ ઠામ સહાય કરે છે, અગણિત રૂપે અને અગણિત નામે.
માતા તું ને પિતા તું જ। બંધુ તું ને સખા તું જ॥ ત્રિગુણાતીત ત્રિગુણસ્વરૂપ। અકલ અરૂપ ને બહુરૂપ॥
Maataa tun ne pitaa tun ja. Bandhu tun ne sakhaa tun ja. Trigunaateeta triguna-svaroopa. Akala aroopa ne bahuroopa.
અર્થ:માતા તું ને પિતા તું જ; બંધુ તું ને સખા તું જ. તું ત્રિગુણાતીત છતાં ત્રિગુણસ્વરૂપ છે — અકલ, અરૂપ ને બહુરૂપ છે.
તુજ વિણ ભટક્યો બહુ બહુ દૂર। હવે ચરણે રાખ્યો જરૂર॥ પ્રેમે પુકારું દિનરાત। દત્ત દત્ત બસ એક જ વાત॥
Tuja vina bhatakyo bahu bahu door. Have charane raakhyo jaroor. Preme pukaarun dinaraata. Datta Datta basa eka ja vaata.
અર્થ:તારા વિના હું બહુ બહુ દૂર ભટક્યો; હવે અવશ્ય મને ચરણે રાખ. પ્રેમે દિનરાત પુકારું છું — 'દત્ત, દત્ત' — બસ એ જ એક વાત છે.
વેદ શાસ્ત્ર પુરાણ પ્રમાણ। તારક મંત્ર એ દત્તપ્રમાણ॥ ગુરુ બિન જ્ઞાન ન કો પાવે। દત્તકૃપા વિણ ન કળાવે॥
Veda Shaastra Puraana pramaana. Taaraka mantra e Datta-pramaana. Guru bina jnaana na ko paave. Datta-kripaa vina na kalaave.
અર્થ:વેદ, શાસ્ત્ર ને પુરાણ પ્રમાણ છે; તારક મંત્ર એ દત્તના પ્રમાણથી જ છે. ગુરુ વિના કોઈ જ્ઞાન ન પામે, અને દત્તકૃપા વિના તે કળાય નહીં.
જય જય કારુણિક અવધૂત। તારક તરણ ત્રિગુણાતીત॥ અનસૂયાત્મજ દિગંબર। દત્ત દિગંબર દત્ત દિગંબર॥
Jaya jaya kaarunika Avadhoota. Taaraka tarana trigunaateeta. Anasuyaatmaja Digambara. Datta Digambara Datta Digambara.
અર્થ:કારુણિક અવધૂતની જય જય — તારક, તરણ ને ત્રિગુણાતીત. હે અનસૂયાત્મજ દિગંબર — દત્ત દિગંબર, દત્ત દિગંબર!
જય ગિરનારી અવધૂત। શ્રી ગુરુદત્ત દિગંબર સૂત॥ ભાવે ભજે જે નરનાર। તેને તારે એ ભવપાર॥
Jaya Giranaari Avadhoota. Shri Gurudatta Digambara soota. Bhaave bhaje je nara-naara. Tene taare e bhavapaara.
અર્થ:ગિરનારી અવધૂતની જય, શ્રી ગુરુદત્ત દિગંબર સૂતની જય. જે નરનાર ભાવે ભજે, તેને એ ભવપાર ઉતારે છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
దత్త బావని પાઠના લાભ
ભગવાન દત્તાત્રેયને 'શરણાગતના તારણહાર' રૂપે આવાહિત કરે છે — જે શરણે આવનાર સૌના નિશ્ચિત ઉદ્ધારક છે
પરંપરાગત રીતે સંકટ, ભય અને વિઘ્નોને દૂર કરવા તથા દત્તની રક્ષા પામવા માટે વાંચવામાં આવે છે
એક જ દત્ત રૂપમાં સંયુક્ત ત્રિમૂર્તિ (બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શિવ)ની ઉપાસના કરે છે — સંપૂર્ણ ભક્તિ
પૂર્ણ શરણાગતિ અને 'દત્ત' નામના વ્યાકુળ જપનો ભાવ જગાડે છે
એવું મનાય છે કે તે ભક્તના જીવનમાં સદ્ગુરુની કૃપા અને માર્ગદર્શન લાવે છે
દત્તભક્તો મનની શાંતિ, હિંમત અને વિપત્તિમાં સ્થિરતા માટે પ્રતિદિન તેનો પાઠ કરે છે
ગુરુવાર અને દત્ત જયંતી (માગશર પૂનમ) પર વિશેષ રૂપે પ્રભાવશાળી
దత్త బావని જપ વિધિ
ભગવાન દત્તાત્રેયની મૂર્તિ સમક્ષ, બને તો સ્નાન પછી બેસી દીવો પ્રગટાવો. 'દત્ત દિગંબર દત્ત દિગંબર' ધ્રુવપદ પર મન ટેકવી ભાવ અને પૂર્ણ શરણાગતિથી દત્ત બાવનીનો પાઠ કરો. ઘણા ભક્તો તેને પ્રતિદિન વાંચવાનું વ્રત રાખે છે, અથવા સંકટમાં 11/21 વાર વાંચે છે; રંગ અવધૂત પરંપરામાં તેને બાવન ચરણોની એક અખંડ પ્રાર્થના રૂપે વાંચવામાં આવે છે. અંતે પ્રણામ કરી દત્તને પોતાને ચરણે રાખવાની પ્રાર્થના કરો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ దత్త బావని શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ