ధూమావతీ స్తోత్రమ్ (ధూమావత్యష్టకమ్)
ధూమావతీ స్తోత్రం (ధూమావత్యష్టకం) in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
ధూమావతీ స్తోత్రం, ధూమావత్యష్టకం అని కూడా పిలువబడేది, దశ మహావిద్యలలో ఏడవ దేవి అయిన ధూమావతి యొక్క అత్యంత ప్రసిద్ధ స్తుతి. తాంత్రిక సంప్రదాయం (శాక్తప్రమోద / మంత్రమహార్ణవం) నుండి తీసుకున్న ఈ ఎనిమిది శ్లోకాల స్తోత్రం, పగలంతా కుమారీ నుండి వృద్ధ వరకు రూపాలు మార్చుకుంటూ శ్మశానం, ప్రళయ శక్తులతో చుట్టబడిన ఆ ధూమ్రవర్ణ వితంతు-దేవిని వర్ణిస్తుంది. చివరి ఫలశ్రుతి, దీని స్మరణమాత్రంతో సమస్త సంకటాలు, శత్రువులు, భయాలు తొలగిపోతాయని, ప్రతి సిద్ధి లభిస్తుందని, చివరికి ముక్తి కలుగుతుందని తెలుపుతుంది.
మూలం & కథ
Tantric Shakta tradition; preserved in the Shaktapramoda and Mantramaharnava compilations · Traditional (anonymous); transmitted in the Mahavidya / Dhumavati tantras · Medieval Tantric period
ఒక సుప్రసిద్ధ కథ ప్రకారం, సతీదేవి ఆకలి సహించలేక స్వయంగా శివుణ్ణి మ్రింగినప్పుడు ధూమావతి ప్రకటమయ్యారు; శివుడు విముక్తి కోరగా, ఆమె ఆ పొగ నుండి వితంతు-దేవిగా ప్రకటమయ్యారు — సదా క్షుధాతుర, లౌకిక దృష్టిలో అమంగళమైనా పరమ జ్ఞానమయి. ఏడవ మహావిద్యగా ఆమె సమస్త రూపాలు లయమైనప్పుడు మిగిలే ఆ మహా శూన్యానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారు. ధూమావత్యష్టకం ఆమె ఉపాసనలో వాడే ప్రధాన స్తోత్రం, ఆమె ఉగ్ర, ధూమ్ర రూపాన్ని ప్రతి సంకటాన్నీ తొలగించడానికి ఆవాహన చేస్తుంది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
సంకటకాలంలో ధూమావత్యష్టకాన్ని నిజమైన భక్తితో పఠించడం అసాధ్యమనిపించే దురదృష్టాన్ని కూడా తొలగించగలదని భక్తులు, తాంత్రిక గ్రంథాలు భావిస్తారు — శత్రువులను, వ్యాజ్యాలను, రోగాన్ని, దారిద్ర్యాన్ని తప్పించి — ఎందుకంటే దేవతలు, దానవులు, అడవి జంతువులు సైతం దీని స్మరణమాత్రంతో పారిపోతాయని స్తోత్రం స్వయంగా వాగ్దానం చేస్తుంది, తద్వారా భక్తుడు శాంతిలో ఉంటాడు.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
ప్రాతర్యాస్యాత్ కుమారీ కుసుమకలికయా జాపమాలాం జపన్తీ మధ్యాహ్నే ప్రౌఢరూపా వికసితవదనా చారునేత్రా నిశాయామ్। సన్ధ్యాయాం వృద్ధరూపా గలితకుచయుగా ముణ్డమాలాం వహన్తీ సా దేవీ దేవదేవీ త్రిభువనజననీ కాలికాపాతు యుష్మాన్॥౧॥
Prātar yāsyāt kumārī kusumakalikayā jāpamālāṁ japantī madhyāhne prauḍharūpā vikasitavadanā cārunetrā niśāyām। sandhyāyāṁ vṛddharūpā galitakucayugā muṇḍamālāṁ vahantī sā devī devadevī tribhuvanajananī kālikā pātu yuṣmān॥1॥
అర్థం:ఉదయవేళ ఆమె కుమారీ రూపంలో జపమాల తిప్పుతుంటారు, మధ్యాహ్నం ప్రౌఢరూపంలో అందమైన ముఖము, మనోహర నేత్రములతో, సాయంసంధ్యలో వృద్ధరూపంలో వాలిన స్తనములతో ముండమాల ధరించి ఉంటారు — ఆ దేవదేవి, త్రిభువన జనని కాళిక (ధూమావతి) మిమ్మల్నందరినీ రక్షించుగాక.
బద్ధ్వా ఖట్వాఙ్గకోటౌ కపిలవరజటామణ్డలం పద్మయోనేః కృత్వా దైత్యోత్తమాఙ్గైః స్రజమురసి శిరశ్శేఖరం తార్క్ష్యపక్షైః। పూర్ణం రక్తైః సురాణాం యమమహిషమహాశృఙ్గమాదాయ పాణౌ పాయాద్వో వన్ద్యమానః ప్రలయముదితయా భైరవః కాలరాత్ర్యామ్॥౨॥
Baddhvā khaṭvāṅgakoṭau kapilavarajaṭāmaṇḍalaṁ padmayoneḥ kṛtvā daityottamāṅgaiḥ srajam urasi śiraśśekharaṁ tārkṣyapakṣaiḥ। pūrṇaṁ raktaiḥ surāṇāṁ yamamahiṣamahāśṛṅgam ādāya pāṇau pāyādvo vandyamānaḥ pralayamuditayā bhairavaḥ kālarātryām॥2॥
అర్థం:బ్రహ్మ యొక్క శ్రేష్ఠ కపిలవర్ణ జటలను ఖట్వాంగము కొనపై కట్టి, వక్షస్థలంపై దైత్యుల శిరస్సుల మాల, గరుడ రెక్కల శిరోభూషణం ధరించి, చేతిలో దేవతల రక్తంతో నిండిన యముని మహిషం యొక్క విశాల కొమ్మును పట్టుకొని — ప్రళయకాలంలో పూజింపబడి ప్రసన్నుడైన ఆ భైరవుడు కాళరాత్రిలో మిమ్మల్ని రక్షించుగాక.
చర్వన్తీమస్థిఖణ్డం ప్రకటకటకటాశబ్దసఙ్ఘాతముగ్రం కుర్వాణి ప్రేతమధ్యే కహహకహకహాహాస్యముగ్రం కృశాఙ్గీ। నిత్యం నిత్యప్రసక్తాం డమరుడిమడిమాం స్ఫారయన్తీం ముఖాబ్జం పాయాన్నశ్చణ్డికేయం ఝఝమఝమఝమా జల్పమానా భ్రమన్తీ॥౩॥
Carvantīm asthikhaṇḍaṁ prakaṭakaṭakaṭāśabdasaṅghātam ugraṁ kurvāṇi pretamadhye kahahakahakahāhāsyam ugraṁ kṛśāṅgī। nityaṁ nityaprasaktāṁ ḍamaruḍimaḍimāṁ sphārayantīṁ mukhābjaṁ pāyānnaś caṇḍikeyaṁ jhajhamajhamajhamā jalpamānā bhramantī॥3॥
అర్థం:కృశకాయయై, ఎముక ముక్కలను కటకట శబ్దంతో నమిలుతూ, ప్రేతముల మధ్య 'కహహ-కహకహా' అని భయంకరంగా అట్టహాసం చేస్తూ, సదా తల్లీనయై, డమరువును 'డిమ-డిమ' అని మోగిస్తూ, ముఖకమలాన్ని విస్తరించి 'ఝమ-ఝమ' అని పలుకుతూ తిరిగే — ఆ చండిక మమ్మల్ని రక్షించుగాక.
వామే కర్ణే మృగాఙ్కం ప్రలయపరిగతం దక్షిణే సూర్యబిమ్బం కణ్ఠే నక్షత్రహారం వరవికటజటాజూటకే ముణ్డమాలామ్। స్కన్ధే కృత్వోరగేన్ద్రధ్వజనికరయుతం బ్రహ్మకఙ్కాలభారం సంహారే ధారయన్తీ మమ హరతు భయం భద్రదా భద్రకాలీ॥౪॥
Vāme karṇe mṛgāṅkaṁ pralayaparigataṁ dakṣiṇe sūryabimbaṁ kaṇṭhe nakṣatrahāraṁ varavikaṭajaṭājūṭake muṇḍamālām। skandhe kṛtvoragendradhvajanikarayutaṁ brahmakaṅkālabhāraṁ saṁhāre dhārayantī mama haratu bhayaṁ bhadradā bhadrakālī॥4॥
అర్థం:ఎడమ చెవిలో చంద్రుడు, కుడిలో ప్రళయగత సూర్యబింబం, కంఠంలో నక్షత్రముల హారం, వికట జటాజూటంపై ముండమాల, భుజంపై నాగరాజ ధ్వజం, బ్రహ్మ యొక్క అస్థిపంజరపు భారం ధరించి — సంహారకాలంలో సర్వాన్ని ధరించే కల్యాణదాయిని భద్రకాళి నా భయాన్ని హరించుగాక.
ధూమావత్యష్టకం పుణ్యం సర్వాపద్వినివారకమ్। యః పఠేత్ సాధకో భక్త్యా సిద్ధిం విన్దతి వాఞ్ఛితామ్॥౫॥
Dhūmāvatyaṣṭakaṁ puṇyaṁ sarvāpadvinivārakam। yaḥ paṭhet sādhako bhaktyā siddhiṁ vindati vāñchitām॥5॥
అర్థం:ఈ పుణ్యమయ ధూమావత్యష్టకం సమస్త ఆపదలను నివారిస్తుంది; ఏ సాధకుడు భక్తితో దీనిని పఠిస్తాడో అతడు అభీష్ట సిద్ధిని పొందుతాడు. మహా విపత్తులో, మహాఘోర భయంలో, మహారోగంలో, మహాయుద్ధంలో; శత్రు-ఉచ్చాటనలో, మారణంలో, ప్రాణుల మోహనంలో — ఏ సాధకుడు ఈ స్తోత్రాన్ని పఠిస్తాడో, ఓ దేవీ, అతడు సర్వత్ర సిద్ధిని పొందుతాడు. దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, సర్పములు, సింహములు, వ్యాఘ్రములు మొదలగువన్నీ ఈ స్తోత్ర స్మరణమాత్రంతో చాలా దూరం పారిపోతాయి, ఇక మనుష్యాదుల మాట చెప్పనేల. ఓ దేవేశీ! ఈ స్తోత్రంతో భూమిపై ఏది సిద్ధించదు? సర్వత్ర శాంతి కలుగుతుంది, చివరికి జీవుడు నిర్వాణాన్ని పొందుతాడు.
మహాపది మహాఘోరే మహారోగే మహారణే। శత్రూచ్చాటే మారణాదౌ జన్తూనాం మోహనే తథా॥౬॥
Mahāpadi mahāghore mahāroge mahāraṇe। śatrūccāṭe māraṇādau jantūnāṁ mohane tathā॥6॥
పఠేత్ స్తోత్రమిదం దేవి సర్వత్ర సిద్ధిభాగ్భవేత్। దేవదానవగన్ధర్వా యక్షరాక్షసపన్నగాః॥౭॥
Paṭhet stotram idaṁ devi sarvatra siddhibhāg bhavet। devadānavagandharvā yakṣarākṣasapannagāḥ॥7॥
సింహవ్యాఘ్రాదికాస్సర్వే స్తోత్రస్మరణమాత్రతః। దూరాద్దూరతరం యాన్తి కిం పునర్మానుషాదయః॥౮॥
Siṁhavyāghrādikāssarve stotrasmaraṇamātrataḥ। dūrāddūrataraṁ yānti kiṁ punar mānuṣādayaḥ॥8॥
స్తోత్రేణానేన దేవేశి కిం న సిద్ధ్యతి భూతలే। సర్వశాన్తిర్భవేద్దేవి హ్యన్తే నిర్వాణతాం వ్రజేత్॥౯॥
Stotreṇānena deveśi kiṁ na siddhyati bhūtale। sarvaśāntir bhaved devi hyante nirvāṇatāṁ vrajet॥9॥
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
ధూమావతీ స్తోత్రం (ధూమావత్యష్టకం) పారాయణ ప్రయోజనాలు
సమస్త ఆపదలను, ప్రమాదాలను, మహా సంకటాలను నివారిస్తుంది (సర్వ-ఆపద్-నివారక), స్తోత్రం స్వయంగా ప్రకటించినట్లు
స్మరణమాత్రంతో శత్రువులను, దుష్ట ఆత్మలను, ప్రేతాలను, నకారాత్మక శక్తులను దూరంగా తరిమికొడుతుంది
వ్యాజ్యాలు, ఋణాలు, రోగాలు, దారిద్ర్యం, సంకటకాలంలో రక్షణ ఇస్తుంది — ధూమావతి దురదృష్ట నివారిణి
నిజమైన భక్తుని అభీష్ట కోరికలను తీర్చి తాంత్రిక సిద్ధులను ప్రసాదిస్తుంది
లోతైన వైరాగ్యాన్ని, లౌకిక తృష్ణ నుండి విముక్తిని ప్రసాదిస్తుంది
మనస్సుకు పరమ శాంతిని, చివరికి నిర్వాణాన్ని (ముక్తిని) ప్రసాదిస్తుంది
ధూమావతీ స్తోత్రం (ధూమావత్యష్టకం) పారాయణ విధి
ధూమావతి ఒక ఉగ్ర మహావిద్య, ఆమె ఉపాసన సంప్రదాయికంగా ఇంటి బయట, రాత్రి, లేదా శ్మశానంలో, తరచుగా నివృత్తి (సంకట నివారణ) కోసం చేస్తారు, లౌకిక లాభం కోసం కాదు. స్నానం చేసి ఎంచుకున్న దిక్కు వైపు ముఖం పెట్టి సరళ అర్పణతో కూర్చోండి (ఆమె 'వితంతు' దేవి, ఆమెకు విలాస మిఠాయిలు లేదా పూలు కాక సాధారణ లేదా ఘాటైన వస్తువులు అర్పిస్తారు). దీపం వెలిగించి శ్రద్ధతో ఆమెను ఆవాహన చేసి ఎనిమిది శ్లోకాలను ఏకాగ్రతతో పఠించండి, తరువాత ఫలశ్రుతి. దీనిని యోగ్య గురువు మార్గదర్శనంలో నేర్చుకొని అభ్యసించడం శ్రేష్ఠం. కేవలం మంగళం కోరే గృహస్థులు రక్షణ, బాధా-నివారణ కోసం దీనిని భక్తితో పఠించవచ్చు.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి ధూమావతీ స్తోత్రం (ధూమావత్యష్టకం)ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి