ഗതം ശോകോ ന കര്തവ്യോ
గతం శోకో న కర్తవ్యో (గతించినదానికి శోకించవద్దు) in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
✦ അർഥം
ചാണക്യ നീതിയിലെ ഈ ഏറെ പ്രിയപ്പെട്ട ശ്ലോകം ശാന്തിയുടെ കലയെ ഒറ്റ വരിയിൽ സംഗ്രഹിക്കുന്നു — കഴിഞ്ഞതിനെ ഓർത്ത് ദുഃഖിക്കരുത്, ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ആകുലപ്പെടരുത്, കാരണം ജ്ഞാനികൾ വർത്തമാനത്തിൽ ജീവിക്കുന്നു. ഇത് സമത്വത്തിനും മനഃസ്ഥൈര്യത്തിനും ഒരു കാലാതീത സൂക്തിയായി മാറിയിരിക്കുന്നു, അർത്ഥപൂർണ്ണവും ശാന്തവുമായ ജീവിതം വർത്തമാന നിമിഷത്തിന് തങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി സമർപ്പിക്കുന്നവർക്കുള്ളതാണ് എന്ന് പഠിപ്പിക്കുന്നു.
ഉത്ഭവം & കഥ
Chanakya Niti · Chanakya (Vishnugupta / Kautilya) · Ancient India (c. 4th–3rd century BCE)
ഒരു സാമ്രാജ്യം പടുത്തുയർത്തിയ ഉപദേശം നൽകിയ ചാണക്യന്, മഹത്തായ സംരംഭങ്ങൾക്ക് പശ്ചാത്താപമോ ഭയമോ കൊണ്ട് മങ്ങാത്ത മനസ്സ് വേണമെന്ന് അറിയാമായിരുന്നു. ഈ ശ്ലോകം ആ പ്രായോഗിക ജ്ഞാനത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു: കഴിഞ്ഞതിനെ ഓർത്ത് ദുഃഖിക്കാതെ, ഭാവിയെ ഭയക്കാതെ, പകരം തങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി വർത്തമാനത്തിന് സമർപ്പിച്ച്, അതുവഴി വ്യക്തതയോടെയും ശാന്തിയോടെയും കർമ്മം ചെയ്യുന്ന വിചക്ഷണരെ — വ്യക്തമായ കാഴ്ചപ്പാടുള്ളവരെ — അദ്ദേഹം മാതൃകയായി ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നു.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
മുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഹൃദയത്തെ ഉടനടി ഉയർത്താനുള്ള ശക്തി ഈ ഒറ്റ ശ്ലോകത്തിനുണ്ടെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു, കാരണം ഒരാൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ കഴിഞ്ഞതിനെ ഓർത്ത് ദുഃഖിക്കുന്നതും ഭാവിയെ ഭയക്കുന്നതും നിർത്തുന്ന നിമിഷത്തിൽ, മനസ്സിന്റെ ഭാരം വീണുപോകുന്നു, വ്യക്തവും കർമ്മയോഗ്യവുമായ വർത്തമാനം മാത്രം അവശേഷിക്കുന്നു.
മന്ത്രം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
ഗതം ശോകോ ന കര്തവ്യോ ഭവിഷ്യം നൈവ ചിന്തയേത്। വര്തമാനേന കാലേന വര്തയന്തി വിചക്ഷണാഃ॥
gataṁ śoko na kartavyo bhaviṣyaṁ naiva cintayet। vartamānena kālena vartayanti vicakṣaṇāḥ॥
അർഥം:കഴിഞ്ഞുപോയതിനെ ഓർത്ത് ദുഃഖിക്കരുത്, വരാനിരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ആകുലപ്പെടരുത്; ജ്ഞാനികൾ വർത്തമാന കാലത്തിൽ മാത്രമേ തങ്ങളുടെ ജീവിതം നയിക്കുന്നുള്ളൂ. സ്ഥിരമായ മനസ്സിന്റെ രഹസ്യം ചാണക്യൻ പഠിപ്പിക്കുന്നു — കഴിഞ്ഞതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പശ്ചാത്താപവും വരാനിരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഉത്കണ്ഠയും ഉപേക്ഷിച്ച്, ജീവിക്കുന്ന വർത്തമാന നിമിഷത്തിൽ പൂർണ്ണമായി കർമ്മം ചെയ്യുക.
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
గతం శోకో న కర్తవ్యో (గతించినదానికి శోకించవద్దు) പാരായണ ഫലങ്ങൾ
പശ്ചാത്താപവും ഉത്കണ്ഠയും ഉപേക്ഷിച്ച് സമത്വം വളർത്തുന്നു
വർത്തമാന നിമിഷത്തിൽ ജീവിക്കാനും കർമ്മം ചെയ്യാനും മനസ്സിനെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു
കഴിഞ്ഞതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശോകവും ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആകുലതയും ലഘൂകരിക്കുന്നു
ശാന്തവും വ്യക്തവും ഫലപ്രദവുമായ കർമ്മത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു
സമ്മർദ്ദം, അമിത ചിന്ത, അസ്വസ്ഥത എന്നിവയ്ക്ക് ഒരു ശക്തമായ സഹായം
ദൈനംദിന ജാഗ്രതയ്ക്കും ധ്യാനത്തിനും ഒരു ചെറിയ, ഓർമ്മയിൽ നിൽക്കുന്ന ശ്ലോകം
గతం శోకో న కర్తవ్యో (గతించినదానికి శోకించవద్దు) പാരായണ വിധി
ശ്ലോകം പതുക്കെ ചൊല്ലുക, ഓരോ വാക്യവും മനസ്സിന്റെ പിടി അയയ്ക്കട്ടെ: കഴിഞ്ഞത് കഴിഞ്ഞുപോയി — ശോകം ഉപേക്ഷിക്കുക; ഭാവി ഇനിയും വന്നിട്ടില്ല — ആകുലത ഇറക്കിവയ്ക്കുക; ജ്ഞാനികൾ ഇപ്പോൾ ജീവിക്കുന്നു — വർത്തമാനത്തിലേക്ക് മടങ്ങുക. ശ്വസിക്കുക, ശ്രദ്ധയെ വർത്തമാന നിമിഷത്തിൽ ഉറപ്പിക്കുക. ഇത് പരമ്പരാഗതമായി ചാണക്യന്റെ സ്ഥിര മനസ്സിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങളിൽ പഠിക്കപ്പെടുന്നു.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ గతం శోకో న కర్తవ్యో (గతించినదానికి శోకించవద్దు) ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ