આપદર્થે ધનં રક્ષેત્
Aapadarthe Dhanam Rakshet (Guard Wealth, Wife and Self) in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
ચાણક્ય નીતિનો આ વ્યાપકપણે ઉદ્ધૃત શ્લોક વિવેકપૂર્ણ જીવન માટે પ્રાથમિકતાઓની ક્રમબદ્ધ સીડી દર્શાવે છે. ધન વિપત્તિ માટે સંગ્રહવું જોઈએ, પરિવાર ધનના વ્યયથી પણ રક્ષણીય છે, અને પોતાનો આત્મ આ બંનેથી ઉપર રક્ષણીય છે. આ દૂરદર્શિતા, પ્રમાણ અને પોતાના જીવન તથા ગૌરવની સર્વોચ્ચ રક્ષાની એક ઉત્કૃષ્ટ શિક્ષા છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Chanakya Niti · Chanakya (Vishnugupta / Kautilya) · Ancient India (c. 4th–3rd century BCE)
ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યને સિંહાસન સુધી પહોંચાડનાર ચાણક્યે, પોતે કઠોર પરિશ્રમથી મેળવેલ અસ્તિત્વ-રક્ષા અને સમૃદ્ધિના જ્ઞાનને સંક્ષિપ્ત નીતિ-શ્લોકોમાં સારરૂપે બાંધ્યું. ધન, પરિવાર અને આત્મની રક્ષા પરનો આ શ્લોક તેમની વ્યવહારુ નીતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે — એ વિવેકી વ્યક્તિએ સંકટમાં તોળવાનાં મૂલ્યોનો ક્રમ નક્કી કરે છે, અને ધન તથા ગૃહસ્થીથી પણ ઉપર પોતાના આત્મની રક્ષાને રાખે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
Counsellors of old held that a single grasp of this verse had saved many a ruined house, for the person who saves in good times, shields the family in hard times, and never throws away their own life learns to survive every storm and rebuild what was lost.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
આપદર્થે ધનં રક્ષેદ્ દારાન્ રક્ષેદ્ ધનૈરપિ। આત્માનં સતતં રક્ષેદ્ દારૈરપિ ધનૈરપિ॥
āpad-arthe dhanaṁ rakṣed dārān rakṣed dhanair api। ātmānaṁ satataṁ rakṣed dārair api dhanair api॥
અર્થ:વિપત્તિના સમયને પહોંચી વળવા ધનની રક્ષા (સંગ્રહ) કરવી જોઈએ; એ ધન વાપરીને પણ પોતાની પત્ની અને પરિવારની રક્ષા કરવી જોઈએ; પરંતુ પોતાના આત્મ (સ્વયં)ની સદા રક્ષા કરવી જોઈએ, ભલે એ માટે પરિવાર અને ધન બંને ત્યજવાં પડે. ચાણક્ય પ્રાથમિકતાઓનો સ્પષ્ટ ક્રમ બતાવે છે — ધન વિપત્તિથી રક્ષા કરે છે, પરિવાર ધનથી પ્રિય છે, પણ આત્મ (પોતાનું જીવન અને અસ્તિત્વ) સૌથી ઉપર રક્ષણીય છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
Aapadarthe Dhanam Rakshet (Guard Wealth, Wife and Self) પાઠના લાભ
આર્થિક દૂરદર્શિતા શીખવે છે — વિપત્તિના સમય માટે બચત
ધન, પરિવાર અને આત્મ વચ્ચે પ્રાથમિકતાઓનો વિવેકપૂર્ણ ક્રમ સ્પષ્ટ કરે છે
આત્મ-રક્ષા અને પોતાના ગૌરવની રક્ષાનો સિદ્ધાંત સ્થાપે છે
દબાણ હેઠળ વિવેકપૂર્ણ નિર્ણય લેવા માટે એક વ્યવહારુ માર્ગદર્શન
બેદરકારી વિના પરિવાર પ્રત્યે જવાબદારીને પ્રોત્સાહિત કરે છે
ઉત્તમ જીવન-વ્યવસ્થાપન માટે એક ટૂંકું, યાદગાર સૂત્ર
Aapadarthe Dhanam Rakshet (Guard Wealth, Wife and Self) જપ વિધિ
શ્લોકને ધીમે ધીમે વાંચો અને એના આરોહી ક્રમ પર મનન કરો — કઠણ સમય માટે ધનનો સંગ્રહ કરો, પરિવારની રક્ષા માટે એ ધનને પણ વાપરો, પણ સૌથી ઉપર પોતાના આત્મની રક્ષા કરો. પ્રાથમિકતાઓની આ સીડી કઠણ નિર્ણયોમાં કેવી રીતે માર્ગદર્શન કરે એ વિચારો. પરંપરાગત રીતે એનો અભ્યાસ ચાણક્યની વિવેક અને અસ્તિત્વ-રક્ષાની શિક્ષાઓ વચ્ચે કરાય છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ Aapadarthe Dhanam Rakshet (Guard Wealth, Wife and Self) શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ