ਅਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਮਿ
Aham Brahmasmi (I Am Brahman) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਅਹੰ ਬ੍ਰਹਮਾਸਮਿ ਅਰਥਾਤ 'ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ', ਬ੍ਰਿਹਦਾਰਣਯਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ (ਯਜੁਰਵੇਦ) ਦਾ ਮਹਾਵਾਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਮਹਾਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੀ ਆਤਮਾ ਸੀਮਿਤ ਜਾਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੱਚੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮੂਲ ਅਨੰਤ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਅਭਿੰਨ ਹੈ। ਅਦ੍ਵੈਤ ਵੇਦਾਂਤ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਅਭੇਦ-ਅਨੁਭੂਤੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੋਕਸ਼ਦਾਇਕ ਗਿਆਨ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1.4.10 · Traditional (Upanishadic) · Vedic / Upanishadic
ਬ੍ਰਿਹਦਾਰਣਯਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਦੇ ਉਦੈ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, 'ਅਹੰ ਬ੍ਰਹਮਾਸਮਿ — ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ,' ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਬਣ ਗਿਆ। ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਉਹ ਵੀ ਸਰਬ-ਸਰੂਪ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਜੋ ਦਿਵਯ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਮੰਨ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਸੀਮਿਤ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪਰਮ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਖ਼ੁਦ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਪਰੰਪਰਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਿਡਰ ਅਤੇ ਅਮਰ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ 'ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ' ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਤਾਦਾਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਬਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ,' ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵਾ ਇਦਮਗ੍ਰ ਆਸੀਤ੍ ਤਦਾਤ੍ਮਾਨਮੇਵਾਵੇਤ੍ । ਅਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਮੀਤਿ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਭਵਤ੍ ॥
brahma vā idam agra āsīt tad ātmānam evāvet aham brahmāsmīti, tasmāt tat sarvam abhavat
ਅਰਥ:ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਕੇਵਲ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣਿਆ — 'ਅਹੰ ਬ੍ਰਹਮਾਸਮਿ' ਅਰਥਾਤ 'ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ'। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਇਹ ਸਮੁੱਚਾ ਜਗਤ ਬਣ ਗਿਆ। (ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਸਰਬ-ਸਰੂਪ ਬਣ ਗਿਆ।)
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Aham Brahmasmi (I Am Brahman) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਮਹਾਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਆਤਮਾ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਅਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਘੋਸ਼ਣਾ।
ਛੋਟੇ, ਵੱਖਰੇ, ਮਰਣਸ਼ੀਲ ਹਉਮੈ ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਘੋਲਣ ਲਈ ਡੂੰਘੇ ਧਿਆਨ (ਨਿਦਿਧਿਆਸਨ) ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿਆਰ ਸਾਧਕ ਲਈ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਕਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੱਚੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਅਸੀਮ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਡਰ, ਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਸੀਮਾ ਦੇ ਭਰਮ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਨ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਉਹ ਅਨੰਤ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਾਹਰੀ ਵਸਤੂ ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।
ਅਦ੍ਵੈਤ ਵੇਦਾਂਤ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਡੂੰਘੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਵਜੋਂ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Aham Brahmasmi (I Am Brahman) ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਹ ਅਨੁਭੂਤੀ ਦਾ ਮੰਤਰ ਹੈ, ਯਾਂਤ੍ਰਿਕ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਸਥਿਰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੋ, 'ਅਹੰ ਬ੍ਰਹਮਾਸਮਿ' ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਹੋ, ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਉਸ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਵੱਲ ਅੰਦਰ ਮੋੜੋ ਜੋ 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ ਕਿ ਇਹੀ ਚੇਤਨਾ — ਸਰੀਰ, ਮਨ ਅਤੇ ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਪਰੇ — ਖ਼ੁਦ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਅਰਥ ਉੱਤੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਮਨਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਵੱਖਰੇਪਣ ਦਾ ਭਾਵ 'ਮੈਂ ਸਮੁੱਚਾ ਹਾਂ' ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਘੁਲ ਨਾ ਜਾਵੇ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Aham Brahmasmi (I Am Brahman) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ