ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಅಷ್ಟಕಮ್
Dakshinamurti Ashtakam in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಅಷ್ಟಕವು ಭಗವಾನ್ ಶಿವನನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ — ಪರಮ ಮೌನ ಗುರುವಾಗಿ — ಸ್ತುತಿಸುವ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ. ತನ್ನ ಪಾದಗಳ ಬಳಿ ಕುಳಿತ ವೃದ್ಧ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಮೌನದ ಮೂಲಕ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ಯುವ ಗುರುವನ್ನು ಇದು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಠಿಸಿದರೆ ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Traditional · Vrishabhadeva · Classical
ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಅಷ್ಟಕವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ವೃಷಭದೇವರಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ — ಪರಮ ಮೌನ ಗುರುವಾದ ಶಿವನ — ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತುತಿ, ಆ ಯುವ ಗುರು ತನ್ನ ಪಾದಗಳ ಬಳಿ ಕುಳಿತ ವೃದ್ಧ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಮೌನದ ಮೂಲಕ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ಣ ಹೃದಯದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಅಷ್ಟಕವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದು ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುವುದೇ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕರೆಯುವವರನ್ನು ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಕೈಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಮಂತ್ರ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಅಗಣಿತಗುಣಗಣಮಪ್ರಮೇಮಾದ್ಯಂ ಸಕಲಜಗತ್ಸ್ಥಿತಿಸಮ್ಯಮಾದಿಹೇತುಮ್ । ಉಪರತಮನೋಯೋಗಿಹೃನ್ಮನ್ದಿರಮ್ತಂ ಸತತಮಹಂ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿಮೀಡೇ ॥ ೧॥ ನಿರವಧಿಸುಖಮಿಷ್ಟದಾತಾರಮೀಡ್ಯಂ ನತಜನಮನಸ್ತಾಪಭೇದೈಕದಕ್ಷಮ್ । ಭವವಿಪಿನದವಾಗ್ನಿನಾಮಧೇಯಂ ಸತತಮಹಂ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿಮೀಡೇ ॥ ೨॥ ತ್ರಿಭುವನಗುರುಮಾಗಮೈಕಪ್ರಮಾಣಂ ತ್ರಿಜಗತ್ಕಾರಣಸೂತ್ರಯೋಗಮಾಯಮ್ । ರವಿಶತಭಾಸ್ವರಮೀಹಿತಪ್ರಧಾನಂ ಸತತಮಹಂ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿಮೀಡೇ ॥ ೩॥ ಅವಿರತಭವಭಾವನಾದಿದೂರಂ ಪದಪದ್ಮದ್ವಯಭಾವಿನಾಮದೂರಮ್ । ಭವಜಲಧಿಸುತಾರಣಮಙ್ಘ್ರಿಪೋತಂ ಸತತಮಹಂ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿಮೀಡೇ ॥ ೪॥ ಕೃತನಿಲಯಮನಿಶಂ ವಟಾಕಮೂಲೇ ನಿಗಮಶಿಖಾವ್ರಾತಬೋಧಿತೈಕರೂಪಮ್ । ಧೃತಮುದ್ರಾಙ್ಗುಳಿಗಮ್ಯಚಾರುರೂಪಂ ಸತತಮಹಂ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿಮೀಡೇ ॥ ೫॥ ದ್ರುಹಿಣಸುತಪೂಜಿತಾಙ್ಘ್ರಿಪದ್ಮಂ ಪದಪದ್ಮಾನತಮೋಕ್ಷದಾನದಕ್ಷಮ್ । ಕೃತಗುರುಕುಲವಾಸಯೋಗಿಮಿತ್ರಂ ಸತತಮಹಂ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿಮೀಡೇ ॥ ೬॥ ಯತಿವರಹೃದಯೇ ಸದಾ ವಿಭಾನ್ತಂ ರತಿಪತಿಶತಕೋಟಿಸುನ್ದರಾಙ್ಗಮಾದ್ಯಮ್ । ಪರಹಿತನಿರತಾತ್ಮನಂ ಸುಸೇವ್ಯಂ ಸತತಮಹಂ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿಮೀಡೇ ॥ ೭॥ ಸ್ಮಿತಧವಳವಿಕಾಸಿತಾನನಾಬ್ಜಂ ಶ್ರುತಿಸುಲಭಂ ವೃಷಭಾಧಿರೂಢಗಾತ್ರಮ್ । ಸಿತಜಲಜಸುಶೋಭಿದೇಹಕಾನ್ತಿಂ ಸತತಮಹಂ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿಮೀಡೇ ॥ ೮॥ ವೃಷಭಕೃತಮಿದಮಿಷ್ಟಸಿದ್ಧಿದಂ ಗುರುವರದೇವಸನ್ನಿಧೌ ಪಠೇದ್ಯಃ । ಸಕಲದುರಿತದುಃಖವರ್ಗಹಾನಿಂ ವ್ರಜತಿ ಚಿರಂ ಜ್ಞಾನವಾನ್ ಶಮ್ಭುಲೋಕಮ್ ॥ ೯॥ ಇತಿ ಶ್ರೀವ್ಱ್^ಷಭದೇವವಿರಚಿತಂ ಶ್ರೀದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತ್ಯಷ್ಟಕಂ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಮ್ ।
agaṇitaguṇagaṇamapramemādyaṃ sakalajagatsthitisamyamādihetum | uparatamanoyogihṛnmandiramtaṃ satatamahaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 1|| niravadhisukhamiṣṭadātāramīḍyaṃ natajanamanastāpabhedaikadakṣam | bhavavipinadavāgnināmadheyaṃ satatamahaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 2|| tribhuvanagurumāgamaikapramāṇaṃ trijagatkāraṇasūtrayogamāyam | raviśatabhāsvaramīhitapradhānaṃ satatamahaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 3|| aviratabhavabhāvanādidūraṃ padapadmadvayabhāvināmadūram | bhavajaladhisutāraṇamaṅghripotaṃ satatamahaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 4|| kṛtanilayamaniśaṃ vaṭākamūle nigamaśikhāvrātabodhitaikarūpam | dhṛtamudrāṅgul̤igamyacārurūpaṃ satatamahaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 5|| druhiṇasutapūjitāṅghripadmaṃ padapadmānatamokṣadānadakṣam | kṛtagurukulavāsayogimitraṃ satatamahaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 6|| yativarahṛdaye sadā vibhāntaṃ ratipatiśatakoṭisundarāṅgamādyam | parahitaniratātmanaṃ susevyaṃ satatamahaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 7|| smitadhaval̤avikāsitānanābjaṃ śrutisulabhaṃ vṛṣabhādhirūḍhagātram | sitajalajasuśobhidehakāntiṃ satatamahaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 8|| vṛṣabhakṛtamidamiṣṭasiddhidaṃ guruvaradevasannidhau paṭhedyaḥ | sakaladuritaduḥkhavargahāniṃ vrajati ciraṃ jñānavān śambhulokam || 9|| iti śrīvṟ^ṣabhadevaviracitaṃ śrīdakṣiṇāmūrtyaṣṭakaṃ sampūrṇam |
ಅರ್ಥ:ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ — ಪರಮ ಮೌನ ಗುರುವಾದ ಶಿವನ — ಮೇಲಿನ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತುತಿ, ಆ ತರುಣ ಗುರು ತನ್ನ ಪಾದಗಳ ಬಳಿ ಕುಳಿತ ವೃದ್ಧ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಮೌನದ ಮೂಲಕ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದ ಪರಮ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
Dakshinamurti Ashtakam ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಅಷ್ಟಕದ ಪಠಣವು ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆ, ಆಶೀರ್ವಾದ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯವನ್ನು ಭಗವಂತನ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಸೋಮವಾರಗಳಂದು, ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ, ಪ್ರದೋಷ ಮತ್ತು ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶುಭಕರ.
ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಕಲಿತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಪಠಿಸಬಹುದಾದ ಚಿಕ್ಕ, ಮಧುರ ಸ್ತೋತ್ರ.
Dakshinamurti Ashtakam ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ದೇವತೆಯ ಮೂರ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಅಷ್ಟಕವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಠಿಸಿ. ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ, ಅಥವಾ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ, ಪ್ರದೋಷ, ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಬಹುದು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಸಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ Dakshinamurti Ashtakamವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ